Trudny teren w badaniu światów społecznych. Uwagi metodologiczne na podstawie badań nad strzelectwem sportowym

Piotr A. Zwarycz; Łukasz Afeltowicz

doi:10.18778/1733-8069.20.4.10

Authors

Piotr A. Zwarycz Uniwersytet Zielonogórski https://orcid.org/0000-0001-7857-8345
Łukasz Afeltowicz AGH w Krakowie https://orcid.org/0000-0002-2316-6332

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.20.4.10

Keywords:

social worlds framework, difficult terrain, going native, siege mentality, sport shooters

Abstract

The paper focuses on the challenges of performing qualitative research in a “difficult terrain” using the social worlds framework. Following the case study of a specific research project (the study of the social world of Polish sports shooters), we discuss possible challenges of “difficult terrain” as well as present potential solutions. We concentrate on challenges associated with engaging people with a siege mentality, difficult emotions encompassing controversial topics, issues of a high entry threshold related to technical knowledge, and the risk of going native.

Author Biographies

Piotr A. Zwarycz, Uniwersytet Zielonogórski

Doktor nauk społecznych w dyscyplinie socjologia, adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Zielonogórskiego. Naukowo zainteresowany problematyką socjologii kultury, socjologii sportu i socjologii prawa. Dotychczas zajmował się badaniami świata społecznego strzelców sportowych w Polsce. Zawodowo związany również z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz wysokiej jakości edukacji oraz wdrażania innowacji społecznych.
Łukasz Afeltowicz, AGH w Krakowie

Doktor habilitowany nauk społecznych w dyscyplinie socjologia, profesor AGH. Jego zainteresowania badawcze obejmują socjologię środowiska, antropologię infrastruktur i participatory action research. Realizował projekty w obszarze społecznych studiów nad nauką i technologią. W 2021 roku opublikował wraz z Michałem Wróblewskim Socjologię epidemii. Aktualnie bada społeczne życie betonu.

References

Bar-Tal Daniel, Antebi Dikla (1992), Beliefs about Negative Intentions of the World: A Study of the Israeli Siege Mentality, „Political Psychology”, vol. 13(4), s. 633–645. DOI: https://doi.org/10.2307/3791494

Burski Jacek (2020), „Trwaj w tym, co kochasz!” Świat społeczny kibiców piłkarskich Łódzkiego Klubu Sportowego – analiza socjologiczna, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Chang Heewon (2008), Autoethnography as Method, New York: Routledge.

Ciołkiewicz Paweł (2015), Młodzież i kultura popularna. Przyczynek do badań świata społecznego komiksu, „Władza Sądzenia”, nr 7, s. 115–134.

Clarke Adele E., Star Susan L. (2007), The Social Worlds Framework: A Theory/Methods Package, [w:] Edward Hackett, Olga Amsterdamska, Michael E. Lynch, Judy Wajcman (red.), The Handbook of Science and Technology Studies, Cambridge: The MIT Press, s. 113–137.

DeMarrais Kathleen, Tisdale Kit (2002), What happens when researchers inquire into difficult emotions? Reflections on studying women’s anger through qualitative interviews, „Educational Psychologist”, vol. 37(2), s. 115–123. DOI: https://doi.org/10.1207/S15326985EP3702_6

Farnsworth Gwen (1989), Cards, chips and characters. An ethnography of the social world of the Oxford poker players, „Graduate Student Theses, Dissertations, & Professional Papers”, no. 1740, https://scholarworks.umt.edu/etd/1740 [dostęp: 23.12.2023].

Fine Gary (2002), Shared Fantasy. Role-Playing Games as Social Worlds, Chicago–London: The University of Chicago Press.

Fleming Matthew H., Roman John, Farrell Graham (2000), The Shadow Economy, „Journal of International Affairs”, vol. 53(2), s. 387–409.

Hammersley Martyn, Atkinson Paul (2001), Metody badań terenowych, Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Jamrógiewicz Beata (2021), Świat społeczny twórców sztuki z chorobą Parkinsona, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Kacperczyk Anna (2016), Społeczne światy. Teoria – empiria – metody badań. Na przykładzie społecznego świata wspinaczki, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-714-4

Kasprzak Tomasz (2020), Zastosowanie metodologii konstruktywistycznej teorii ugruntowanej do analizy światów społecznych osób głuchoniewidomych, [w:] Grzegorz Całka, Jakub Niedbalski, Dorota Żuchowska-Skiba (red.), Jak badać zjawisko niepełnosprawności. Szanse i zagrożenia założeń teoretycznych i metodologicznych studiów nad niepełnosprawnością, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 145–160. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-757-9.10

Kaszkowiak Łukasz (2015), Społeczny świat polskich fanów fantastyki, „Opuscula Sociologica”, nr 4, s. 31–42. DOI: https://doi.org/10.18276/os.2015.4-03

Kołodziej Arkadiusz, Kołodziej-Durnaś Agnieszka (2023), Sport Shooters in Poland: Social Capital of Organizational Engagement vs Access to Guns Policy Controversies, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 84, s. 87–109. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.84.06

Konecki Krzysztof (2017), Perspektywa światów społecznych w interpretacji świata hathajogi, „Joga w Kontekstach Kulturowych”, nr 2, s. 121–148.

Kostrzyńska Małgorzata (2012), Bezdomny w różnych światach społecznych „obcych” – analiza z perspektywy interakcyjnej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 41, s. 47–64.

Kozinets Robert (2012), The Method of Netnography, „SAGE Internet Research Methods”, vol. 3, s. 101–119.

Marcus George E. (2011), Multi-sited Ethnography. Five or Six Things I Know About it Now, [w:] Simon Coleman, Pauline von Hellermann (red.), Multi-Sited Ethnography. Problems and Possibilities in the Translocation of Research Methods, New York: Routledge, s. 16–34.

Marx Gary T. (2003), Uwagi na temat odkrywania, gromadzenia i oceny ukrytych i brudnych danych, przełożył Daniel Wicenty, „ASK. Społeczeństwo, Badania, Metody”, nr 12, s. 7–50.

Matyka Marzena (2014), Socjolekt uczestników klasycznych gier fabularnych jako profesjolekt, „Homo Ludens”, vol. 6(1), s. 101–115.

Męcfal Sylwia (2012), Problemy badań terenowych – wybrane kwestie metodologiczne, praktyczne oraz etyczne w badaniu zjawisk „trudnych”, „Przegląd Socjologiczny”, nr 61(1), s. 156–178.

Miller Matthew, Hemenway David (1999), The relationship between firearms and suicide: A review of the literature, „Aggression and Violent Behavior”, vol. 4(1), s. 59–75, https://doi.org/10.1016/S1359-1789(97)00057-8 DOI: https://doi.org/10.1016/S1359-1789(97)00057-8

Niepytalska-Osiecka Anna (2014), Socjolekt polskich alpinistów: analiza leksykalno-semantyczna słownictwa, Kraków: Wydawnictwo LIBRON.

Nowotniak Justyna (2011), Społeczne światy pokoi nauczycielskich, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, nr 3(55), s. 71–86.

Pełka-Sługocka Maria Danuta (1970), Wywiady z więźniami w zakładach karnych, [w:] Zygmunt Gostkowski, Jan Lutyński (red.), Analizy i próby technik badawczych w socjologii, t. 3, Wrocław: Ossolineum, s. 283–297.

Pędzich Barbara (2012), Jak powstaje socjolekt? Studium słownictwa paralotniarzy, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323519812

Pietrzyk Malwina (2016), Świat społeczny rekonstrukcji historycznej epoki późnego średniowiecza: podstawowe założenia, problemy i wyzwania badawcze, „Turystyka Kulturowa”, nr 6, s. 32–50.

Rancew-Sikora Dorota (2009), Sens polowania. Współczesne znaczenia tradycyjnych praktyk na przykładzie analizy dyskursu łowieckiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Rødner Sharon (2004), The Social World of Swedish Recreational Drug Users and Their Perception of Risk, https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=506716d9af75bf5aaf4a3ab35eb825af53d5d19c [dostęp: 23.12.2023].

Sandel William, Martaindale Hunter, Blair Pete (2020), A scientific examination of the 21-foot rule, „Police Practice and Research”, vol. 22(3), s. 1314–1329, https://doi.org/10.1080/15614263.2020.1772785 DOI: https://doi.org/10.1080/15614263.2020.1772785

Shoemaker Pamela J., Vos Timothy (2009), Gatekeeping Theory, New York: Routledge, https://doi.org/10.4324/9780203931653 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203931653

Slater Timothy (2008), Best Firearms for Surviving the Imminent Zombie Apocalypse, „Science Fictions, Popular Cultures Academic Conference”, vol. 2(1), s. 1–13.

Słowińska Karolina (2010), Społeczny świat hodowców gołębi pocztowych, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, vol. VI, nr 3, s. 1–145. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.6.3.02

Star Susan L. (1999), The Ethnography of Infrastructure, „American Behavioral Scientist”, vol. 43(3), s. 377–391, https://doi.org/10.1177/00027649921955326 DOI: https://doi.org/10.1177/00027649921955326

Strauss Anselm L. (1978), A Social Worlds Perspective, „Studies in Symbolic Interaction”, vol. 1, s. 119–128.

Szlendak Tomasz, Antonowicz Dominik, Kossakowski Radosław, Sipińska-Małaszyńska Maria (2014), Stadiony piątej generacji jako „maszyny do życia”, „Prakseologia”, nr 155, s. 229–257.

Tarkowska Elżbieta (2016), Świat społeczny ludzi żyjących w ubóstwie, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 60(4), s. 221–238. DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2016.60.4.14

Tueller Dennis (1983), How Close is Too Close?, „S.W.A.T. Magazine”, s. 22–23, http://www.theppsc.org/Staff_Views/Tueller/How.Close.htm [dostęp: 23.12.2023].

Unruh David R. (1979), Characteristics and Types of Participation in Social Worlds, „Symbolic Interaction”, vol. 2(2), s. 115–130, https://doi.org/10.1525/si.1979.2.2.115 DOI: https://doi.org/10.1525/si.1979.2.2.115

Unruh David R. (1980), The Nature of Social Worlds, „The Pacific Sociological Review”, vol. 23(3), s. 271–296, https://doi.org/10.2307/1388823 DOI: https://doi.org/10.2307/1388823

Yamane David (2017), The sociology of U.S. gun culture, „Sociology Compass”, vol. 11(7), e12497, https://doi.org/10.1111/soc4.12497 DOI: https://doi.org/10.1111/soc4.12497

Zatorska-Zoła Małgorzata (2020), Świat społeczny Anonimowych Alkoholików, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Zimnica-Kuzioła Emilia (2018), Społeczny świat teatru. Areny polskich publicznych teatrów dramatycznych, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-044-0

Ziółkowski Jacek (2016), Zarządzanie syndromem oblężenia w demokracji liberalnej, „Studia Politologiczne”, nr 41, s. 170–197.

Ziółkowski Jacek (2022), Besieged fortress syndrome as an element in building the emotions of populism, „Society Register”, vol. 6(4), s. 117–130. DOI: https://doi.org/10.14746/sr.2022.6.4.07

Zwarycz Piotr A. (2020), Is shooting a sport? The outline of sport shooting in Poland as a subject matter of the sociology of sport, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, vol. 75, s. 33–48. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.75.03

Zwarycz Piotr A. (2022), Strzelnica jako przestrzeń uspołeczniona?, [w:] Dagmara Antowska, Anna Krzpiet, Bartłomiej Krzych (red.), Miejsca (nie)będące. Światy realne, alternatywne oraz zmyślone w optyce humanistyki i nauk społecznych, Poznań: Wydawnictwo RYS, s. 43–57.