Zastosowanie analizy konstytucji znaczenia (MCA) w badaniu motywacji do twórczości artystycznej

Anna Piechota; Aleksandra Tokarz

doi:10.18778/1733-8069.10.1.08

Authors

Anna Piechota Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej
Aleksandra Tokarz Pracownia Psychologii Emocji i Motywacji Instytut Psychologii, Uniwersytet Jagielloński

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.10.1.08

Keywords:

Meaning Constitution Analysis, creativity, artistic motivation, hubristic motivation, polimotivation, phenomenology

Abstract

The aim of the article is to characterize the Method of Meaning Constitution Analysis with reference to the problem of motivation to artistic creativity. The Method derives from phenomenological research and alludes to the thesis of Edmund Husserl (1974). In the following text, we review the main concepts of motivation to artistic creativity in order to show how the presented method can be used in this domain. The article also describes the results of our studies which aim at elucidating the structure of the motivational-affective system of artists with the emphasis on stimulators and inhibitors of creative activity.

Author Biographies

Anna Piechota, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej

Anna Piechota, absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Obecnie doktorantka w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Jej obszar zainteresowań badawczych dotyczy mechanizmów motywacyjno-afektywnych psychologii twórczości.
Aleksandra Tokarz, Pracownia Psychologii Emocji i Motywacji Instytut Psychologii, Uniwersytet Jagielloński

Aleksandra Tokarz, prof. dr hab. Przedmiotem jej badań i analiz teoretycznych jest problematyka motywacji i emocji, a także twórczości i pracy oraz zagadnienia na pograniczu tych dziedzin. Opublikowała dwie monografie, około 100 artykułów i rozdziałów, w tym kilkanaście w języku angielskim.

References

Allport Gordon W. (1964) Właściwości motywacji człowieka [w:] Janusz Reykowski, red., Problemy osobowości i motywacji w psychologii amerykańskiej. Warszawa: PWN, s. 11–28.

Amabile Teresa (1983) The Social Psychology of Creativity. New York: Springer-Verlag. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4612-5533-8

Brentano Franz (1999) Psychologia z empirycznego punktu widzenia. Przełożył Włodzimierz Galewicz. Warszawa: PWN.

Gałdowa Anna, Nelicki Aleksander (2005) O możliwościach i warunkach bycia twórczym z perspektywy aksjologicznej teorii osobowości [w:] Aleksandra Tokarz, red., W poszukiwaniu zastosowań psychologii twórczości. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 9–29.

Gardner Howard (2011) Creating minds. An anatomy of creativity seen through the lives of Freud, Einstein, Picasso, Stravinsky, Eliot, Graham and Gandhi. New York: Basic Books.

Higgins E. Tory (1997) Beyond pleasure and pain. “American Psychologist”, vol. 52, s. 1280–1300. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.52.12.1280

Husserl Edmund (1974) Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii. Przełożyła Danuta Gierulanka. Warszawa: PWN.

Ingarden Roman (1974) Wstęp do fenomenologii Husserla. Przełożył Andrzej Półtawski. Warszawa: PWN.

Judycki Stanisław (1993) Co to jest fenomenologia?„Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, t. 1, s. 25–38.

Kocowski Tomasz (1987) Geneza i funkcje procesów motywacyjnych człowieka. „Przegląd Psychologiczny”, t. 1, s. 81–115.

Kocowski Tomasz (1991) Szkice z teorii twórczości i motywacji. Poznań: SAWW.

Kocowski Tomasz, Tokarz Aleksandra (1991) Prokreatywne i antykreatywne mechanizmy motywacji aktywności twórczej [w:] Aleksandra Tokarz, red., Stymulatory i inhibitory aktywności twórczej. Poznań: SAWW, s. 79–95.

Kownacka Ewa M., Sages Roger B. (2005) Analiza Konstytucji Znaczenia – nowe podejście do planowania badań i analizy tekstu [w:] Katarzyna Stemplewska-Żakowicz, Krzysztof Kreutz, red., Wywiad Psychologiczny, t. 1, Wywiad psychologiczny jako postępowanie badawcze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 150–179.

Miś Andrzej (2006) Filozofia współczesna: główne nurty. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Nelson Barnaby, Rawlings David (2007) Its Own Reward: A Phenomenological Study of Artistic Creation. “Journal of Phenomenological Psychology”, vol. 38, s. 217–255. DOI: https://doi.org/10.1163/156916207X234284

Nęcka Edward (2001) Psychologia twórczości. Gdańsk: GWP.

Piechota Anna (2009) Stymulatory i inhibitory twórczości artystycznej na przykładzie badania samodzielnych pracowników Akademii Sztuk Pięknych. Nieopublikowana praca magisterska. Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Poznańska Magdalena (2006) Analiza jakościowa treści motywów twórczości artystycznej – badanie studentów Akademii Sztuk Pięknych. Niepublikowana praca magisterska. Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Read Herbert(1982) Sens sztuki. Przełożyła Krystyna TarnowskaWarszawa: PWN.Rheinberg Falko (2006) Psychologia motywacji. Przełożył Juliusz Zychowicz. Kraków: WAM.

Roseman Ira (2009) Motivations and emotivations: Approach, avoidance and other tendencies in motivated and emotional behavior [w:] Andrew J. Elliot, ed., Handbook of approach and avoidance motivation. New York: Psychology Press. Taylor & Francis Group, s. 343–366.

Sages Roger B., Szybek Piotr (2000) A Phenomenological study of students’ knowledge of biology in a Swedish comprehensive school. “Journal of Phenomenological Psychology”, vol. 31, no. 2, s. 155–187. DOI: https://doi.org/10.1163/15691620051090960

Sages Roger B., Lundsten Jonas (2009) Meaning Constitution Analysis: A Phenomenological Approach to Research in Human Science [w:] Kostas Mylonas, Aikaterini Gari, eds., Quod Erat Demonstrandum: From Herodothus’ Ethnograpic Journeys to Cross-cultural Research. Athens: Pedio Books Publishing, s. 197–208. DOI: https://doi.org/10.1163/9789460911835_022

Shaw Melvin P. (1989) The eureka process: A structure for the creative experience in science. “Creativity Research Journal”, vol. 2, s. 286–298. DOI: https://doi.org/10.1080/10400418909534325

Shaw Melvin P., Runco Mark A. (1994) Creativity and affect. Norwood, NJ: Ablex.

Stróżewski Władysław (1983) Dialektyka twórczości. Kraków: PWM.

Strzałecki Andrzej (2003) Psychologia twórczości. Między tradycja a ponowoczesnością. Warszawa: Wydawnictwo Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Tokarz Aleksandra (1985) Rola motywacji poznawczej w aktywności twórczej. Wrocław: Ossolineum.

Tokarz Aleksandra (1991) Emocje i ich stymulatory w przebiegu procesu twórczego [w:] Aleksandra Tokarz, red., Stymulatory i inhibitory aktywności twórczej. Poznań: SAWW, s. 96–110.

Tokarz Aleksandra (1993) Stimulators and inhibitors of the scientific activity in junior and senior research workers. “European Journal of High Ability”, vol. 4, no. 1, s. 31–38. DOI: https://doi.org/10.1080/0937445930040104

Tokarz Aleksandra (1996) Wstępna korekta modelu autonomicznej motywacji poznawczej. „Studia z Psychologii”, t. 7, s. 205–228.

Tokarz Aleksandra (1998a)– Motywacja hubrystyczna i poznawcza jako dominanty systemu motywacji do pracy naukowej. „Przegląd Psychologiczny”, t. 41, nr 1/2, s. 121–134.

Tokarz Aleksandra (1998b) Twórczość [w:] Włodzimierz Szewczuk, red., Encyklopedia psychologii. Warszawa: Fundacja Innowacja, s. 907–910.

Tokarz Aleksandra (1999) Kierowanie sobą i konstruowanie działania. Dwie współczesne teorie motywacji [w:] A nna G ałdowa, red., Wybrane zagadnienia z psychologii osobowości. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 62–102.

Tokarz Aleksandra (2005a) Dynamika procesu twórczego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Tokarz Aleksandra (2005b) Motywacja jako warunek aktywności twórczej [w:] Aleksandra Tokarz, red., W poszukiwaniu zastosowań psychologii twórczości. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 51–72.

Tokarz Aleksandra (2006) O motywacji hubrystycznej. „Kolokwia Psychologiczne nr 15: Język-Poznanie-relacje społeczne.” ( 197-215) Warszawa: Instytut Psychologii PAN.

Tokarz Aleksandra (2008) Głos eksperta. Motywacja aktywności twórczej [w:] Jan Strelau, Dariusz Doliński, red., Psychologia. Tom 1. Gdańsk: GWP, s. 602 –603.

Tokarz Aleksandra (2011) Procesy emocjonalne w aktywności twórczej. Dariusz Doliński, Wojciech Błaszczak, red, Dynamika emocji: teoria i praktyka. Warszawa: PWN, s. 303–342.

Tokarz Aleksandra, Beauvale Andrzej (1993) Jakość życia młodego naukowca. „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, t. 55, nr 2, s. 157–166.

Tokarz Aleksandra, Beauvale Andrzej (1996) Motywacje i emocje w twórczym działaniu naukowców. Uwagi do modelu autonomicznej motywacji poznawczej. „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, t. 13, s. 87–102.

Weiner Bernard (1991) Metaphors in motivation and attribution. “American Psychologist”, vol. 3, s. 921–930. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.46.9.921