Kilka słów o stanie badań nad dyskursem publicznym w Polsce

Natalia Krzyżanowska

doi:10.18778/1733-8069.11.4.09

Authors

Natalia Krzyżanowska Örebro University, School of Humanities, Education and Social Science, Fakultetesgatan 1, SE70182 Örebro, Sweden

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.11.4.09

Keywords:

Discourse Analysis, Critical Discourse Analysis (CDA), Symbolic Elites, Q ualitative Research Methods, Qualitative Research Methods, Inter- and Multi-Disciplinarity in the Social Sciences

Abstract

This article provides reflection on the state-of-the-art and key challenges of qualitative discourse studies as a social science research method in Poland. It focuses on the so-called Workshops in Discourse Analysis [Warsztaty Analizy Dyskursu], a multidisciplinary research collaboration that, initially taking place informally at the University of Lodz, eventually evolved and became institutionalized as a national Consortium for Discourse Studies [Konsorcjum Analizy Dyskursu]. At its core, the article provides a critical review of the volume The Discourse of Symbolic Elites: Towards a Diagnosis (Dyskurs elit symbolicznych. Próba diagnozy [M. Czyżewski, K. Franczak, M. Nowicka, J. Stachowiak, eds., 2014]), which is the first major publication resulting from works of (selected) members of the aforementioned research consortium. As is argued in the article, the focal publication displays the significant amount of challenges faced by the multidisciplinary collaboration within the area of discourse studies. These challenges not only stem from the fact that discourse analysts working in Poland come from different arts & humanities and social science disciplines, but also are rooted in the fact that these researchers draw on various—and often significantly different— traditions in qualitative discourse studies, and often do not engage sufficiently in a constructive dialogue with existent and well-established approaches to discourse research. Hence, the article not only summarizes the key distinctive features of the volume under review, but also attempts to position the state-of-the-art of discourse analysis in Poland within the contemporary international landscape of (critical) discourse studies.

Author Biography

Natalia Krzyżanowska, Örebro University, School of Humanities, Education and Social Science, Fakultetesgatan 1, SE70182 Örebro, Sweden

Natalia Krzyżanowska pracuje jako Postdoctoral Fellow w Center for Feminist Social Studies Uniwersytetu w Örebro (Szwecja). Jest także adiunktem w Katedrze Socjologii i Filozofii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Bada dyskursywne konstruowanie płci kulturowej w kontekstach zmiany społecznej i politycznej w powiązaniu z kwestiami demokratycznej sfery publicznej, obywatelstwa kobiet i ich uwłasnowolnienia. Badania społeczne wiąże z refleksją dotyczącą społecznego wymiaru sztuki krytycznej, dyskursywnym konstruowaniem (nie)pamięci zbiorowej w przestrzeni miasta oraz strategiami upamiętnienia. Autorka kilkudziesięciu artykułów naukowych ‒ publikowanych m.in. w „Studiach Socjologicznych”, „Przeglądzie Socjologii Jakościowej”, „Societas/Communitas”, „Kulturze i Edukacji” ‒ oraz współredaktorka dwóch monografii zbiorowych i nagrodzonej w 2013 roku przez kwartalnik „Kultura i Edukacja” monografii Kobiety w (polskiej) sferze publicznej.

References

Abousnnouga Gill, Machin David (2013) The Language of War Monuments. London: Bloomsbury Academics.

Berglez Peter (2013) Global Journalism: Theory and Practice. New York: Peter Lang. DOI: https://doi.org/10.3726/978-1-4539-1088-7

Berglez Peter, Olausson Ulrika (2014) Media Research on Climate Change: Where Have We Been and Where Are We Heading? „Environmental Communication”, vol. 8, no. 2, s. 139‒141. DOI: https://doi.org/10.1080/17524032.2014.910330

Billig Michael (1991) Ideology and Opinions. London: Sage.

Carvalho Anabela, ed. (2008) Communicating Climate Change: Discourses, Mediations, and Perceptions. Braga: Centro de Estudos de Comunicação e Sociedade (CECS).

Czyżewski Marek, Dunin Kinga, Piotrowski Andrzej, red. (2010a) Cudze problemy. O ważności tego, co nieważne. Analiza dyskursu publicznego w Polsce. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Czyżewski Marek, Kowalski Sergiusz, Piotrowski Andrzej, red. (2010b) Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Czyżewski Marek i in., red. (2014) Dyskurs elit symbolicznych. Próba diagnozy. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Sedno.

Duszak Anna (1998) Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Duszak Anna, Fairclough Norman, red. (2008) Krytyczna analiza dyskursu: interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej. Kraków: Universitas.

Galasińska Aleksandra (2009) Small Stories Fight Back. Narratives of Polish Economic Migration on an Internet Forum [w:] Aleksandra Galasińska, Michał Krzyżanowski, eds., Discourse and Transformation in Central and Eastern Europe. Basingstoke: Palgrave Macmillan, s. 188–203. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230594296_11

Galasińska Aleksandra (2010) Leavers and Stayers Discuss Returning Home: Internet Discourses on Migration in the Context of the Post-communist Transformation. „Social Identities”, vol. 16, no. 3, s. 309–324. DOI: https://doi.org/10.1080/13504630.2010.482416

Horolets Anna, red. (2008) Analiza dyskursu w socjologii i dla socjologii. Toruń: Adam Marszałek.

Koselleck Reinhart (2006) Crisis. „Journal of the History of Ideas”, vol. 67, no. 2, s. 357‒400. DOI: https://doi.org/10.1353/jhi.2006.0013

Krzyżanowska Natalia (2013) (Krytyczna) analiza dyskursu a (krytyczna) analiza gender: zarys synergii teoretycznej i metodologicznej. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 9, nr 1, s. 62‒84. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.1.05

Krzyżanowska Natalia (2015) The Discourse of Counter-Monuments: Semiotics of Material Commemoration in Contemporary Urban Spaces. „Social Semiotics” [dostęp 30 października 2015 r.]. Dostępny w Internecie http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10350330.2015.1096132 DOI: https://doi.org/10.1080/10350330.2015.1096132

Krzyżanowski Michał (2010) The Discoursive Construction of European Identities. Frankfurt am Main: Peter Lang.

Krzyżanowski Michał (2011) Political Communication, Institutional Cultures, and Linearities of Organisational Practice: A Discourse-Ethnographic Approach to Institutional Change in the European Union. „Critical Discourse Studies”, vol. 8, no. 4, s. 281‒296. DOI: https://doi.org/10.1080/17405904.2011.601638

Krzyżanowski Michał (2013) Discourses and Concepts: Interfaces and Synergies Between Begriffsgeschichte and the Discourse-Historical Approach in CDA [w:] Ruth Wodak, ed., Critical Discourse Analysis (vol. 4). London: Sage, s. 111‒126.

Lazar Michelle M., ed. (2005) Feminist Critical Discourse Analysis: Gender, Power, and Ideology in Discourse. London: Palgrave. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230599901

Mautner Gerlinde (2010) Language and the Market Society. Critical Reflections on Discourse and Dominance. London: Routledge.

Rogers Rebecca (2011) An Introduction to Critical Discourse Analysis in Education. New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203836149

Samman Amin (2015) Crisis Theory and the Historical Imagination. „Review of the International Political Economy” [dostęp 30 października 2015 r.]. Dostępny w Internecie http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09692290.2015.1011682 DOI: https://doi.org/10.1080/09692290.2015.1011682

Sayer Andrew (2000) For Postdisciplinary Studies: Sociology and the Curse of Disciplinary Parochialism and Imperialism [w:] John T. Eldridge i in., eds., For Sociology: Legacies and Prospects. Durham: Sociology Press, s. 83‒91.

Swales John (1988) Discourse Communities. Genres and English as an International Language. „World Englishes”, vol. 7 no. 2, s. 211‒220. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-971X.1988.tb00232.x

Triandafyllidou Anna, Wodak Ruth, Krzyżanowski Michał, eds. (2009) European Public Sphere and the Media: Europe in Crisis. Basingstoke: Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230271722

Wodak Ruth (1996) Disorders of Discourse. London: Longman.

Wodak Ruth (2006) Understanding the Concept(s) of „Discourse”. „Language in Society”, nr 35, s. 595–611. DOI: https://doi.org/10.1017/S004740450606026X

Wodak Ruth (2007) What Is Critical Discourse Analysis? „Forum: Qualitative Social Research”, vol. 8, no. 2, art. 29.

Wodak Ruth, Krzyżanowski Michał, red. (2011) Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych. Przełożyła Danuta Przepiórkowska. Warszawa: Wydawnictwo Łośgraf.