The Socialist Project for a New Intelligentsia and Its Limits. Academic Careers in the Polish Post-War University: A Biographical Perspective
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.11.3.06Keywords:
university, intelligentsia, post-war Poland, biography, socialist modernizationAbstract
The paper examines the post-war period of reconstruction of the Polish academic system from the perspective of young academicians and students of that time. The generation born in the 1920s and early 1930s witnessed a profound change in Polish society, when its intelligentsia and universities had to face the dramatic events of post-WWII. The forthcoming reform of science and the higher education system was an attempt to build a socialist university and an egalitarian society. Those processes are often viewed as the political domination of academia, the captivity of professors, and seduction of students. It is a part of the story. On the contrary, it is argued herein that the academic field and its associated processes shaped the biographical paths of erstwhile scientists/academics as strongly, if not stronger, than the political factors which usually are brought to the forefront by researchers. Three chosen academic biographies present the complexity of those processes, and at the same time they reveal different patterns of the interplay between political changes, the university, the academic habitus and higher education reform.
References
Arnason, Johann P. 2000. “Communism and Modernity.” Daedalus 129(1):61-90. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315124872-3
Baranowski, Krzysztof. 1996. Inteligencja łódzka w latach II Rzeczypospolitej. Lodz: Wydawnictwo PŁ.
Bertaux, Daniel (ed.). 2004. On Living through Soviet Russia. Routledge Studies in Memory and Narrative, v. 12. London, New York: Routledge.
Bourdieu, Pierre. 1988. Homo Academicus. Stanford: Stanford University Press.
Connelly, John. 1999. “The Foundation of Diversity: Communist Higher Education Policies in Eastern Europe 1945-1955.” Pp. 125-139 in Science under Socialism, edited by K. Macrakis, D. Hoffman. Cambridge: Harvard University Press.
Connelly, John. 2000. Captive University: The Sovietization of East German, Czech and Polish Higher Education, 1945-1956. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
Connelly, John. 2014. Zniewolony uniwersytet: sowietyzacja szkolnictwa wyższego w Niemczech wschodnich, Czechach i Polsce 1945-1956. Translated by Witold Rodkiewicz. Warsaw: Polska Akademia Nauk.
Dziciuchowicz, Jerzy. 2009. “Ludność Łodzi od 1918 do lat 90. XX wieku.” Pp. 91-100 in Łódź: monografia miasta, edited by S. Liszewski. Lodz: ŁTN.
Fleming, Michael. 2010. Communism, Nationalism and Ethnicity in Poland, 1944-50. Basees/Routledge Series on Russian and East European Studies 58. London, New York: Routledge.
Grenfell, Michael. 2012. Pierre Bourdieu: Key Concepts. Durham: Acumen Publishing.
GUS. 1964. Polska W Liczbach 1944-1964. Warsaw: GUS.
Hardy, Cheryl. 2012. “Hysteresis.” Pp. 126-146 in Pierre Bourdieu: Key Concepts, edited by Michael Grenfell. Durham: Acumen Publishing.
Herczyński, Ryszard. 2008. Spętana nauka: opozycja intelektualna w Polsce 1945-1970. Warsaw: Semper.
Hübner, Piotr. 1983. I Kongres Nauki Polskiej jako forma realizacji założeń polityki naukowej państwa ludowego. Wroclaw: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Jakubowska, Longina. 2012. Patrons of history: Nobility, Capital and Political Transitions in Poland. Farnham: Ashgate Publishing.
Kamiński, Aleksander. 1962. “Łódź kulturalna – uwagi wstępne.” Pp. 267-274 in Łódź w latach 1945-1960, edited by E. Rosset. Lodz: Wydawnictwo Łódzkie.
Karpiński, Jakub. 2005. Ustrój komunistyczny w Polsce. Warsaw: Akademia Leona Koźminskiego.
Kaźmierska, Kaja. 1999. Doświadczenia wojenne Polaków a kształtowanie tożsamości etnicznej: analiza narracji kresowych. Warsaw: PAN.
Kaźmierska, Kaja. 2008. Biografia i pamięć: na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z zagłady. Cracow: „Nomos.”
Kenney, Padraic. 2012. Rebuilding Poland: Workers and Communists, 1945-1950. Ithaca, London: Cornell University Press.
Kersten, Krystyna. 1991. The establishment of Communist rule in Poland, 1943-1948. Berkeley: University of California Press.
Kłoskowska, Antonina. 1970. Uniwersytet Łódzki 1945-1970. Warsaw, Lodz: PWN.
Kobos, Andrzej M. 2007. Po drogach uczonych: z członkami Polskiej Akademii Umiejętności rozmawia Andrzej M. Kobos. T. 1. Cracow: Polska Akademia Umiejętności.
Kotkin, Stephen. 1998. “1991 and the Russian Revolution: Sources, Conceptual Categories, Analytical Frameworks.” Journal of Modern History 70(2):384-425. DOI: https://doi.org/10.1086/235073
Leder, Andrzej. 2014. Prześniona rewolucja ćwiczenie z logiki historycznej. Warsaw: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Malia, Martin. 2008. Soviet Tragedy: a History of Socialism in Russia 1917–1991. New York: Simon and Schuster.
Moja droga do nauki. 1996. T. 1. Lodz: ŁTN.
Najduchowska, Halina and Elżbieta Wnuk-Lipińska. 1990. Nauczyciele akademiccy 1984. Warsaw: PWN.
Natkowska, Monika. 1999. Numerus clausus, getto ławkowe, numerus nullus, „paragraf aryjski”: antysemityzm na Uniwersytecie Warszawskim 1931-1939. Warsaw: Żydowski Instytut Historyczny.
Palska, Hanna. 1994. Nowa inteligencja w Polsce Ludowej: świat przedstawień i elementy rzeczywistości. Warsaw: PAN.
Pleskot, Patryk and Tadeusz Paweł Rutkowski (eds.). 2009. Spętana Akademia: Polska Akademia Nauk w dokumentach władz PRL. Warsaw: IPN.
Rokuszewska-Pawełek, Alicja. 2002. Chaos i przymus: trajektorie wojenne Polaków: analiza biograficzna. Lodz: Wydawnictwo UŁ.
Scott, Peter. 1995. The Meanings of Mass Higher Education. Buckingham: SRHE, Open University Press.
Słabek, Henryk. 2001. “Wychodźstwo robotnicze: awans społeczny jednostek i zubożenie klasy?” Pp. 313-324 in Komunizm: ideologia, system, ludzie, edited by Tomasz Szarota. Warsaw: Neriton.
Słomczyński, Kazimierz M. 1973. “Rola wykształcenia w procesie ruchliwości wewnątrzpokoleniowej.” Pp. 103-123 in Struktura i ruchliwość społeczna, edited by K.M. Słomczyński and W. Wesołowski. Gdansk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Stoica, Augustin. 1997. “Communism as a Project for Modernization: The Romanian Case.” Polish Sociological Review 120:313-331.
Swartz, David. 2012. Culture and Power: The Sociology of Pierre Bourdieu. Chicago: University of Chicago Press.
Świda-Ziemba, Hanna. 2003. Urwany lot: pokolenie inteligenckiej młodzieży powojennej w świetle listów i pamiętników z lat 1945-1948. Cracow: Wydawnictwo Literackie.
Świda-Ziemba, Hanna. 2010. Młodzież PRL: portrety pokoleń w kontekście historii. Cracow: Wydawnictwo Literackie.
Szczepański, Jan (ed.). 1960. Wykształcenie a pozycja społeczna inteligencji: praca zbiorowa. T. 2. Lodz: PWN.
Szczepański, Jan. 1976. Szkice o szkolnictwie wyższym. Warsaw: Wiedza Powszechna.
Szczepański, Jan. 1993. Polskie losy. Warsaw: Polska Oficyna Wydawnicza “BGW.”
Waniek, Katarzyna. 2012. Polish Immigrants to Germany: Biographical Analysis of Narrative Interviews with Young Polish People Who Left for Germany Between 1989 and 1999. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Żarnowski, Janusz. 1965. O inteligencji polskiej lat międzywojennych. Warsaw: Wiedza Powszechna.
Zawistowska, Alicja. 2012. Horyzontalne nierówności edukacyjne we współczesnej Polsce. Warsaw: Scholar.
Zysiak, Agata. 2014. “The Desire for Fullness. The Fantasmatic Logic of Modernization Discourses at the Turn of the 19th and 20th Century in Lodz.” Praktyka Teoretyczna 3(13):41-69. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2014.3.3
Zysiak, Agata. 2015. “Modernizing Science: Between a Liberal, Social, and Socialistic University - The Case of Poland and the University of Łódź (1945-1953).” Science in Context 28(2):215-236. DOI: https://doi.org/10.1017/S0269889715000083
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
