Ciała osobliwe w przestrzeni "freak/talk show"

Maja Brzozowska-Brywczyńska

doi:10.18778/1733-8069.8.2.10

Authors

Maja Brzozowska-Brywczyńska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Socjologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.8.2.10

Keywords:

freak, freak show, corporeal difference, representation of otherness, disability

Abstract

The corporeal difference is the most fundamental in experiencing the otherness of the other. Confrontations with freak bodies in public spaces often leave us helpless, yet they call for strategies that would resolve the problem of their otherness. Modernity has formulated two basic rules governing the presence of heterotopic body: its medicalization and normativization. It would then seem that there is now a void where once was a freak show. Yet, the traces of freak shows’ spectacular logic can be traced in the television talk show formula. The comparison of these two is not aimed only at pointing at some superficial similarities, but also to more in-depth analogies concerning the logic of representation of corporeal otherness and lastly – to the metanarrative behind the show that justifies its obscenity. The paper concludes with a question of the possibility of adapting, yet, another strategy of making freak bodies publicly visible: freak show-based performances of disabled artists.

Author Biography

Maja Brzozowska-Brywczyńska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Socjologii

Maja Brzozowska-Brywczyńska, dr, socjolog, adiunkt w Zakładzie Badań Kultury Wizualnej i Materialnej IS UAM, tłumacz. Interesuje się strategiami uobecniania i dyskursywnego „opracowywania” obcości i potworności w kulturze popularnej, archiwizuje i analizuje rozmaite formy kulturowej partyzantki, śledzi nawyki aktywnej partycypacji i oddolnej kreatywności jednostek i społeczności, próbuje łączyć socjologię miasta z socjologią dzieciństwa. Szydełkuje w miejscach publicznych.

References

Bauman Zygmunt (2000) Ponowoczesność jako źródło cierpień. Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Bogdan Robert (1996) The Social Construction of Freaks [w:] Rosemarie Garland-Thomson, ed., Freakery. Cultural Spectacles of the Extraordinary Body. New York: New York University Press, s. 23–37.

Dijck van José (2002) Medical documentary: conjoined twins as medical spectacle. „Media, Culture & Society”, vol 24, no. 4, s. 537–556. DOI: https://doi.org/10.1177/016344370202400405

Durbach Nadja (2010) Spectacles of Deformity. Freak Shows and Modern British Culture. Berkeley: University of California Press. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520944893

Garland-Thomson Rosemarie, ed., (1996) Freakery. Cultural Spectacles of the Extraordinary Body. New York: New York University Press.

Garland-Thomson Rosemarie, ed., (2009) Staring. How We Look. New York: Oxford University Press.

Godzic Wiesław (2004) Telewizja i jej gatunki po „Wielkim Bracie”. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Goffman Erving (2005) Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Przełożyły Aleksandra Dzierżyńska, Joanna Tokarska-Bakir. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Hadley Bree (2008) Mobilizing the Monster: Modern Disabled Performers’ Manipulation of the Freakshow. „M/C Journal”, vol. 11, no. 3 [dostęp 7 czerwca 2010 r.]. Dostępny w Internecie http://journal.mediaculture.org.au/index.php/mcjournal/article/viewArticle/47 DOI: https://doi.org/10.5204/mcj.47

Kuppers Petra (2004) Disability and Contemporary Performance: Bodies on Edge. New York: Routledge.

McKenzie Jon (1995) Telepathy, the Elephant Man, Monstration. „Journal of Popular Culture”, vol. 28, no. 4, s. 19–36. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0022-3840.1995.00019.x

Rozmowy w toku. Prowadząca Ewa Drzyzga. Wybrane odcinki programu emitowanego przez TVN w latach 2007–2008 [dostęp 5 czerwca 2010 r.]. Dostępne w Internecie http://rozmowywtoku.tvn.pl/odcinki.html

Sandahl Carrie, Auslander Philip, eds., (2005) Bodies in commotion: disability and performance. Ann Arbor: The University of Michigan Press. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.92455

Snyder Sharon L., Mitchell David T. (2001) Re-engaging the Body: Disability Studies and the Resistance to Embodiment. „Public Culture”, vol. 13, no. 3, s. 367–389. DOI: https://doi.org/10.1215/08992363-13-3-367

Stulman Dennett Andrea (1996) The Dime Museum Freak Show Reconfigured as Talk Show [w:] Rosemarie Garland-Thomson, ed., Freakery. Cultural Spectacles of the Extraordinary Body. New York: New York University Press, s. 315–326.

Wieczorkiewicz Anna (2006a) Powrót Człowieka-Słonia. O problemach z doświadczaniem obcości [w:] Ryszard Nycz, Anna Zeidler-Janiszewska, red., Nowoczesność jako doświadczenie. Kraków: Wydawnictwo Universitas, s. 135–164.

Wieczorkiewicz Anna (2006b) Osobny świat osobliwości. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 4, s. 3–30.