Between Autobiography and Biography. Literary Biography as a Matter of Sociological Research

Authors

  • Piotr Kulas Uniwersytet Warszawski

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.4.05

Keywords:

literary biography, autobiography, sociology of literary communication, moral pact

Abstract

The aim of this paper is to draw attention to the literary biography as a possible object of sociological research. This article consists of two parts. In the first one, biography is presented in the perspective of literary communication between the hero and the author of the biography. The hero of biography is trying to give a definite meaning to his life in the autobiographical data. The author can accept this meaning, but he or she can also reject it. I argue that between the hero and the author of the biography there is sometimes an unspoken agreement (moral pact) that obligates the biographer to maintain intimacy, avoid treachery, not to undermine the confidence. In the second part I analyzed strategies used by the authors of two biographies (by Andrzej Franszek and Artur Domosławski). These biographies were published almost simultaneously, both are dedicated to outstanding figures of Polish literature and public life. Both of them carry a different approach to the (auto)biographical material. While the first biography is an example of moral pact, the second one – on the contrary – violates it.

Author Biography

  • Piotr Kulas, Uniwersytet Warszawski

    Piotr Kulas, doktor socjologii, jego zainteresowania naukowe to problematyka tożsamości, filozoficzne inspiracje socjologii, socjologia intelektualistów. Autor książki Turniej Garbusów. Problematyka tożsamości w twórczości Witolda Gombrowicza i Czesława Miłosza (2009). Publikował między innymi w „Przeglądzie Politycznym”, „Przeglądzie Filozoficznym. Serii Nowej”, „Opcjach”, „Czasie Kultury”.

     

References

Ankudowicz Janusz (1971) Społeczna recepcja literatury niebeletrystycznej [w:] Janusz Sławiński, red., Problemy socjologii literatury. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 399–418.

Bruner Jerome (1990) Życie jako narracja. „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 4, s. 3–17.

Burek Tomasz (2001) Autobiografia jako rozpamiętywanie losu. Nie tylko o „Rodzinnej Europie” [w:] Aleksander Fiut, red., Poznawanie Miłosza. Cz. 2: 1980–1998. Kraków: Wydawnictwo Literackie, s. 7–28.

Czermińska Małgorzata (1982) Postawa autobiograficzna [w:] Jan Błoński i in., red., Studia o narracji. Warszawa: Ossolineum, s. 223–235.

Czermińska Małgorzata (2000) Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie, wyzwanie. Kraków: Universitas.

Czermińska Małgorzata (2009) O autobiografii i autobiograficzności [w:] taż, red., Autobiografia. Gdańsk: Słowo obraz/terytoria, s. 5–17.

Dahrendorf Ralf (2003) Ponad granicami. Wspomnienia. Przełożyła Małgorzata Łukasiewicz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Denzin Norman K. (1990) Reinterpretacja metody biograficznej w socjologii. Znaczenie a metoda w analizie biograficznej [w:] Jan Włodarek, Marek Ziółkowski, red., Metoda biograficzna w socjologii. Przełożyła Nina Nowakowska. Warszawa–Poznań: PWN, s. 55–69.

Domosławski Artur (2010) Kapuściński. Non-fiction. Warszawa: Świat Książki.

Elias Norbert (2006) Mozart: portret geniusza. Przełożył Bogdan Baran. Warszawa: W.A.B.

Franaszek Andrzej (2011) Miłosz. Biografia. Kraków: Znak.

Geertz Clifford (2000) Dzieło i życie. Antropolog jako autor. Przełożyli Ewa Dżurak, Sławomir Sikora. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Goffman Erving (2007) Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Przełożyły Aleksandra Dzierżyńska, Joanna Tokarska-Bakir. Gdańsk: GWP.

Gouldner Alvin W. (1977) Co zdarzyło się w socjologii: historyczny model rozwoju strukturalnego [w:] Jerzy Szacki, red., Czy kryzys socjologii? Przełożyła Barbara Szacka. Warszawa: Czytelnik, s. 127–296.

Gusdorf Georges (2009) Warunki i ograniczenia autobiografii [w:] Małgorzata Czermińska, red., Autobiografia. Przełożył Janusz Barczyński. Gdańsk: Słowo obraz/terytoria, s. 19–46.

Hałas Elżbieta (1990) Biografia a orientacja symbolicznego interakcjonizmu [w:] Jan Włodarek, Marek Ziółkowski, red., Metoda biograficzna w socjologii. Warszawa–Poznań: PWN, s. 197–208.

Helling Ingeborg K. (1990) Metoda badań biograficznych [w:] Jan Włodarek, Marek Ziółkowski, red., Metoda biograficzna w socjologii. Przełożyli Krystyna Droździał, Jan Włodarek. Warszawa–Poznań: PWN, s. 127–135.

Jarzębski Jerzy (1982) Kariera autentyku [w:] Jan Błoński, red., Studia o narracji. Warszawa: Ossolineum, s. 203–222.

Kaźmierska Kaja (2008) Biografia i pamięć. Na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z Zagłady. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Kulas Piotr (2012) Pomiędzy życiem prywatnym a publicznym. Domosławski vs Franaszek. „Opcje” Kwartalnik Kulturalny, nr 1, s. 48–53.

Kundera Milan (2006) Zasłona. Przełożył Marek Bieńczyk. Warszawa: PIW.

Lejeune Phillippe (2001) Wariacje na temat pewnego paktu. O Autobiografii. Przełożyli Wincenty Grajewski i in. Kraków: Universitas.

Lohmann Roger Ivar (2008) Biographies of anthropologists as anthropological data. „Reviews in Anthropology”, vol. 37, s. 89–101. DOI: https://doi.org/10.1080/00938150802040444

Lubas-Bartoszyńska Regina (2001) Wstęp [w:] Lejeune Phillippe, Wariacje na temat pewnego paktu. O Autobiografii. Kraków: Universitas, s. V–XXI.

Łęcki Krzysztof (2012) Inny Zapis. „Sekretny dziennik” pisarza jako przedmiot badań socjologicznych. Na przykładzie „Dzienników” Stefana Kisielewskiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Markowski Michał Paweł (2000) Miłosz: dylematy autoprezentacji [w:] Aleksander Fiut, red., Poznawanie Miłosza. Cz. 1. Kraków: Wydawnictwo Literackie, s. 327–337.

Miłosz Czesław (1996) Jakiegoż to gościa mieliśmy. O Annie Świrczyńskiej. Kraków: Znak.

Miłosz Czesław (2000a) Ziemia Ulro. Kraków: Znak.

Miłosz Czesław (2000b) Człowiek wśród skorpionów. Kraków: Znak.

Miłosz Czesław (2001a) Abecadło. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Miłosz Czesław (2001b) Rodzinna Europa. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Musiał Łukasz (2010) Wiele hałasu – o co? „Przegląd Polityczny”, nr 100, s. 87–93.

Nowacka Beata, Ziątek Zygmunt (2008) Ryszard Kapuściński. Biografia pisarza. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Ricoeur Paul (2006) Pamięć, historia, zapomnienie. Przełożył Janusz Margański. Kraków: Universitas.

Ritzer George (2004) Klasyczna teoria socjologiczna. Przełożyła Hanna Jankowska. Poznań: Zysk i S-ka.

Roche Maurice (1989) Fenomenologiczny zwrot w socjologii [w:] Zdzisław Krasnodębski, red., Fenomenologia i socjologia. Przełożyła Dorota Lachowska. Warszawa: PWN, s. 458–474.

Rosner Katarzyna (2003) Narracja, tożsamość, czas. Kraków: Universitas.

Schütz Alfred (2006) Potoczna i naukowa interpretacja ludzkiego działania [w:] Aleksandra Jasińska-Kania i in., red., Współczesne teorie socjologiczne. Przełożyła Dorota Lachowska. Warszawa: Scholar, s. 867–893.

Sennet Richard (2009) Upadek człowieka publicznego. Przełożyła Hanna Jankowska. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA.

Sławiński Janusz (1990) Teksty i teksty. Warszawa: Wydawnictwo Polska Encyklopedia Niezależna PEN.

Stemplewska-Żakowicz Katarzyna (2002) Koncepcje narracyjnej tożsamości [w:] Jerzy Trzebiński, red., Narracja jako sposób rozumienia świata. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, s. 81–113.

Taylor Charles (2002) Etyka autentyczności. Przełożył Andrzej Pawelec. Kraków: Znak.

Walicki Andrzej (1993) Zniewolony umysł po latach. Warszawa: Czytelnik.

Downloads

Published

2013-11-30

How to Cite

Kulas, Piotr. 2013. “Between Autobiography and Biography. Literary Biography As a Matter of Sociological Research”. Przegląd Socjologii Jakościowej 9 (4): 64-81. https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.4.05.