Dlaczego dobra i dlaczego dyskusyjna jest książka Raewyn Connell o teorii społecznej?

Maria Szmeja

doi:10.18778/1733-8069.17.2.07

Autor

Maria Szmeja Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Humanistyczny https://orcid.org/0000-0001-7901-4568

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.2.07

Słowa kluczowe:

nauka północnoatlantycka, wiedza metropolitalna, teoria społeczna, socjologia pozaeuropejska

Abstrakt

Praca Raewyn Connell dotyczy dominacji poglądów metropolitalnych w teorii społecznej. Jej książka Teoria z globalnego Południa wywołała spór wśród europejskich i amerykańskich socjologów. Zakwestionowanie genezy socjologii i jej drogi rozwoju, wskazanie na alternatywne źródła wiedzy o społeczeństwie stanowią główną myśl pracy. Niewątpliwie książka ma zalety i wady, a dyskusja socjologów nad utrzymaniem lub zmianą istniejącego paradygmatu nauk społecznych zaangażowała również polskich socjologów.

Biogram autora

Maria Szmeja - Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Humanistyczny

Maria Szmeja, prof. dr hab., socjolożka, pracowała w Instytucie Śląskim w Opolu, WSP w Krakowie, UJ i AGH w Krakowie. Interesuje się socjologią stosunków etnicznych, sytuując kwestie Śląska w perspektywie wewnętrznego kolonializmu i postkolonializmu. Opublikowała o Śląsku książki: Niemcy? Polacy? Ślązacy! (Kraków 2000) oraz Śląsk – bez zmian (?) Ludzie, kultura i społeczeństwo Śląska w perspektywie postkolonialnej (Kraków 2017). Obecnie w jej polu zainteresowań są studia nad pamięcią grup mniejszościowych w Polsce.

Bibliografia

Arjomand Said Amir (2008) Southern Theory: An Ilusion. „European Journal of Sociology”, vol. 49, issue 3, s. 546−549. DOI: https://doi.org/10.1017/S0003975609000356

Becker Howard, Barnes Harry (1964) Rozwój myśli społecznej od wiedzy ludowej do socjologii. Przełożyli Alina Molska i in. Warszawa: Książka i Wiedza.

Burawoy Michael (2009) Challenges for a Global Sociology [dostęp 15 marca 2019 r.]. Dostępny w Internecie: https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1525/ctx.2009.8.4.36 DOI: https://doi.org/10.1525/ctx.2009.8.4.36

Calhoun Craig, Duster Troy, Van Antwerpen Jonathan (2010) The Vision and Division of American Sociology [w:] Sujata Patel, ed., The ISA Handbook of Diverse Sociological Traditions. Los Angeles, London, New Delhi, Singapore, Washington DC: Sage, s. 114−127. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446221396.n10

Collins Randall (1997a) A Sociological Guilt Trip: Comment on Connell. „American Journal of Sociology”, vol. 102, no. 6, s. 1558−1564. DOI: https://doi.org/10.1086/231126

Collins Randall (1997b) Why is Classical Theory Classical? „American Journal of Sociology”, vol. 102, no. 6, s. 1511−1557. DOI: https://doi.org/10.1086/231125

Connell Raewyn (2007) Southern Theory: The Global Dynamics of Knowledge in Social Science. Cambridge: Polity Press. DOI: https://doi.org/10.22459/AHR.44.2008.04

Connell Raewyn (2011) Sociology for the Whole World. „International Sociology”, vol. 26, no. 3, s. 288−291. DOI: https://doi.org/10.1177/0268580911404452

Connell Raewyn (2019) Teoria z globalnego Południa. W stronę ogólnoświatowej nauki o społeczeństwie. Przełożył Paweł Tomanek. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS.

Domańska Ewa (2007) Zwrot performatywny we współczesnej humanistyce. „Teksty Drugie”, nr 5, s. 48−61.

Domański Henryk (2004) Struktura społeczna. Warszawa: Scholar.

Domański Henryk (2015) Czy są w Polsce klasy społeczne? Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Golka Marian (2009) Pamięć społeczna i jej implanty. Warszawa: Scholar.

Gorlach Krzysztof (2001) Świat na progu domu. Rodzinne gospodarstwa rolne w Polsce w obliczu globalizacji. Kraków: WUJ.

Hauser Ewa, Wasilewski Jacek, red. (1999) Lessons in Democracy. Kraków: Jagiellonian Uniwersity Press, Rochester, NY: University of Rochester Press.

Keen Mike F., Mucha Janusz, eds. (2009) Sociology in Central and Eastern Europe. Westport, Connecticut, London: Praeger.

Keen Mike F., Mucha Janusz, eds. (2006) Autobiographies of Transformation. London, New York: Routledge.

Keim Wiebke (2011) Counterhegemonic Currents and Internationalization of Sociology: Theoretical Reflections and Empirical Example. „International Sociology”, vol. 26, no. 1, s. 123−145. DOI: https://doi.org/10.1177/0268580909351324

Kraśko Nina (1996) Instytucjonalizacja socjologii w Polsce 1970−2000. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Mucha Janusz (2009) Socjologia w Europie Środkowo-Wschodniej czy socjologia wschodnioeuropejska? „Przegląd Socjologiczny”, nr 58 s. 9−31.

Muller John (2009) Southern Theory: The Global Dynamics of Knowledge and Social Science. „Globalization Societies and Education”, vol. 7, no. 4, s. 505−509. DOI: https://doi.org/10.1080/14767720903412325

Nijakowski Lech M. (2014) O przydatności studiów postkolonialnych w badaniach Śląska. „Przegląd Humanistyczny. Pismo Uniwersytetu Warszawskiego” nr 5 (446), s. 83−95.

Nowicka-Franczak Magdalena (2017) Ucieczka w postkolonialność. Pułapki wschodnioeuropejskiego dyskursu teorii postkolonialnej. „Zeszyty Naukowe UJ. Prace Etnograficzne”, t. 45, z. 4, s. 404−414. DOI: https://doi.org/10.4467/22999558.PE.17.020.8679

Patel Sujata, ed. (2010) The ISA Handbook of Diverse Sociological Traditions. Los Angeles, London, New Delhi, Singapore, Washington, DC: Sage.

Szacka Barbara (2006) Czas przeszły, pamięć i mity. Warszawa: Scholar.

Szacki Jerzy (1981) Historia myśli socjologicznej. Warszawa: PWN.

Szczepański Jan (1969) Socjologia. Rozwój problematyki i metod. Warszawa: PWN.

Szpociński Andrzej, Kwiatkowski Tadeusz (2006) Przeszłość jako przedmiot przekazu. Warszawa: Scholar.

Sztompka Piotr (2010) One Sociology or More? [w:] Sujata Patel, ed., The ISA Handbook of Diverse Sociological Traditions. Los Angeles, London, New Delhi, Singapore, Washington, DC: Sage, s. 21−28. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446221396.n2

Sztompka Piotr (2014/2015) Kolejna socjologiczna utopia. „Studia Litterarie et Historica”, nr 3−4, s. 335−348. DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2014.011

Zarycki Tomasz (2008) Polska i jej regiony a debata postkolonialna [w:] M. Dajnowicz, red., Oblicza polityczne regionów Polski. Białystok: Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania.