Work-Life (Im)Balance? An Explorative Qualitative Study Among Mothers and Fathers of Persons with Disabilities

Marta Sałkowska

doi:10.18778/1733-8069.16.3.03

Autor

Marta Sałkowska Collegium Civitas, Pałac Kultury i Nauki https://orcid.org/0000-0002-8011-8214

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.16.3.03

Słowa kluczowe:

niepełnosprawność, rodzice osób z niepełnosprawnością, work-life balance, znaczenie pracy, wartości pracy

Abstrakt

Celem artykułu jest rekonstrukcja znaczenia pracy zawodowej oraz strategii radzenia sobie z tak zwanym work-life balance wśród rodziców osób z niepełnosprawnościami. Bycie rodzicem dziecka z niepełnosprawnością bardzo często oznacza niższy status ekonomiczny, obciążenie pracą oraz konieczność zorganizowania rehabilitacji. Teoretyczny kontekst badania stanowi koncepcja nadawania znaczeń obiektom (Blumer) oraz pojęcie przeniesionego piętna (Goffman). Ponadto społeczny kontekst wyznacza krótki opis protestów rodziców i opiekunów osób z niepełnosprawnościami w parlamencie (2014 i 2018) oraz zarys systemu wsparcia. Jakościowe badanie prowadzone było z matkami i ojcami osób z różnymi niepełnosprawnościami. Przeprowadzono osiem indywidualnych wywiadów pogłębionych. Na podstawie zebranych danych wyróżniono dwa główne typy strategii: zorientowaną na tryb pracy zawodowej oraz zorientowaną na wartości związane z pracą. Zaobserwowano również różnice w strategiach uwarunkowane genderowo oraz pokoleniowo.

Biogram autora

Marta Sałkowska - Collegium Civitas, Pałac Kultury i Nauki

Marta Sałkowska, PhD – assistant professor in the Institute of Sociology, Collegium Civitas. Main research interests: disability studies, qualitative research, research ethics.

Bibliografia

Blumer, Herbert. 1969. Symbolic Interactionism: Perspective and Method. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.

Błaszczak, Anna, (ed.). 2015. Realizacja przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich. Warsaw: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

Caproni, Paula J. 1997. “Work/Life Balance. You Can’t Get There From Here.” Journal of Applied Behavioral Science 33(1):46-56. DOI: https://doi.org/10.1177/0021886397331003

CBOS. 2007. Komunikat z badań „Postawy wobec osób niepełnosprawnych”.

Frączek, Piotr. 2013. “Rodziny wychowujące dzieci z niepełnosprawnością i ich oczekiwania wobec polityki społecznej.” Wrocławskie Studia Politologiczne 15:46-63.

Gibbs, Graham. 2007. Analyzing Qualitative Data. London: SAGE Publications. DOI: https://doi.org/10.4135/9781849208574

Goffman, Erving. 1963. Stigma. Notes On the Management of Spoiled Identity. New York, London, Toronto: Simon & Schuster.

Greenhaus, Jeffrey H. and Nicholas J. Beutell. 1985. “Sources of Conflict Between Work and Family Roles.” The Academy of Management Review 10(1):76-88. DOI: https://doi.org/10.5465/amr.1985.4277352

Greenhaus, Jeffrey H., Karen M. Collins, and Jason B. Shaw. 2003. “The Relation Between Work-Family Balance and Quality of Life.” Journal of Vocational Behavior 63:510-531. DOI: https://doi.org/10.1016/S0001-8791(02)00042-8

Guest Blogger. 2014. “Dancing Backwards and in Heels: Parenting a Special Needs Child.” Think Inclusive (March 28). Retrieved March 21, 2020 https://www.thinkinclusive.us/dancing-back-wards-and-in-heels-parenting-a-special-needs-child/

Higgins, Chris A., Linda E. Duxbury, and Sean T. Lyons. 2010. “Coping with Overload and Stress: Men and Women in Dual-Earner Families.” Journal of Marriage and Family 72(4):847-859. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00734.x

Kołodziejczyk-Olszak, Izabela and Anna Rogozińska-Pawełczyk. 2008. “Miejsce oceny i wynagradzania efektów pracy jako obszar programów praca-życie.” Pp. 161-171 in Równowaga. Praca-Życie-Rodzina, edited by C. Sadowska-Snarska. Białystok: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku.

Kubicki, Paweł. 2017. Polityka publiczna wobec osób z niepełnosprawnościami. Warsaw: Oficyna Wydawnicza SGH.

Kubicki, Paweł, Rafał Bakalarczyk, and Marek Mackiewicz-Ziccardi. 2019. “Protests of People with Disabilities as Examples of Fledgling Disability Activism in Poland.” Canadian Journal of Disability Studies 8(5). Retrieved March 21, 2020 https://cjds.uwaterloo.ca/index.php/cjds/article/view/569 DOI: https://doi.org/10.15353/cjds.v8i5.569

Lachowska, Bogusława. 2012. Praca i rodzina – konflikt czy synergia? Lublin: Wydawnictwo KUL.

Laksa, Kobas. 2017. “Nie czuję, żebym się różnił od matki.” Pp. 94-113 in Lista Obecności 2017. Rozmowy z ojcami niepełnosprawnych dzieci, edited by E. Zakrzewska-Manterys and A. Suchcicki. Warsaw: Bardziej Kochani.

Liamputtong, Pranee. 2007. Researching the Vulnerable: A Guide to Sensitive Research Methods. London: Sage Publications. DOI: https://doi.org/10.4135/9781849209861

Licznerska, Agnieszka Lena. 2016. “Disability and Ethics: A Parent Action in Poland.” Forum Oświatowe 28(2):49-64. Retrieved January 28, 2018 http://forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/463

Lipińska-Grobelny, Agnieszka. 2014. “Wielość ról a równowaga między życiem osobistym i zawodowym.” Pp. 14-27 in Rodzina i kariera. Równoważenie czy konflikt ról?, edited by I. Janicka and M. Znajmiecka-Sikora. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Ostrowska, Antonina. 2015. Niepełnosprawni w społeczeństwie 1993-2013. Warsaw: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Rostowska, Teresa. 2009. Małżeństwo, rodzina, praca a jakość życia. Cracow: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Sałkowska, Marta. 2015. Matka Downa. Piętno. Znaczenia. Strategie. Cracow: Zakład Wydawniczy NOMOS.

Sałkowska, Marta. 2018. “Sejmowe protesty opiekunów osób z niepełnosprawnościami – wybrane wątki analityczne artykułów prasowych.” Societas/Communitas 2-2(26-2):233-246.

Schwandt, Thomas A. 1998. “Constructivist, Interpretivist Approaches to Human Inquiry.” Pp. 221-259 in The Landscape of Qualitative Research: Theories and Issues, edited by N. K. Denzin and Y. S. Lincoln. Thousand Oaks, London, New Delhi: SAGE Publications.

Sousa, Amy C. 2011. “From Refrigerator Mothers to Warrior-Heroes: The Cultural Identity Transformation of Mothers Raising Children with Intellectual Disabilities.” Symbolic Interaction 32(2):220-243. DOI: https://doi.org/10.1525/si.2011.34.2.220

Stelter, Żaneta. 2013. Pełnienie ról rodzicielskich wobec dziecka niepełnosprawnego intelektualnie. Warsaw: Difin.

Thoits, Peggy A. 2011. “Resisting the Stigma of Mental Illness.” Social Psychology Quarterly 74(1):6-28. DOI: https://doi.org/10.1177/0190272511398019

Zakrzewska-Manterys, Elżbieta and Andrzej Suchcicki, (eds). 2017. Lista Obecności 2017. Rozmowy z ojcami niepełnosprawnych dzieci. Warszawa: Bardziej Kochani.