W poszukiwaniu domu, którego nigdzie nie można odnaleźć. O nawracającej w ciągu życia niemożności zadomowienia się w świecie na podstawie narracji biograficznej bezdomnego mężczyzny
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.21.4.03Słowa kluczowe:
bezdomność, hermeneutyka świata przeżywanego, metoda biograficzna, niezadomowiony umysłAbstrakt
W artykule zaprezentowano wyniki analizy, której przedmiotem była narracja biograficzna mężczyzny w średnim wieku. Mężczyzna ten, zanim znalazł się w schronisku dla osób bezdomnych, przez znaczną część życia zmagał się z brakiem własnego miejsca-w-świecie. W relacjonowanej przez niego historii ujawniły się cztery rodzaje powtarzających się doświadczeń, związanych odpowiednio z: poczuciem bezdomności, sposobami radzenia sobie z nim, kruchym doświadczaniem zadomowienia się w świecie i niemożnością zadomowienia się gdzieś na stale. Poprzez nie wybrzmiewały bardziej rudymentarne struktury, na ogólniejszym poziomie odpowiedzialne za nadawanie znaczenia doświadczeniom życiowym.
Bibliografia
Bennet Katy (2011), Homeless at home in East Durham, „Antipodes”, vol. 43(4), s. 960–985. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8330.2010.00788.x
Campbell June M. (2019), ‘There’s no place like home’. On dwelling and Unheimlichkeit, [w:] Gabrielle Brown (red.), Psychoanalytic Thinking on the Unhoused Mind, London–New York: Routledge, s. 126–147. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429053580-2
Catan Liza (2011), Panic and flight: Claustro-agoraphobia in the consulting room, „British Journal of Psychotherapy”, vol. 27(3), s. 242–257. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1752-0118.2011.01241.x
Chowers Eyal (2002), Communitarianism and Distance: Freud and the Homelessness of the Modern Self, „History of Political Thought”, vol. 23(4), s. 634–653.
Czyżewski Marek, Rokuszewska-Pawełek Alicja (2016), Analiza autobiografii Rudolfa Hössa, [w:] Renata Dopierała, Katarzyna Waniek (red.), Biografia i wojna. Metoda biograficzna w badaniu procesów społecznych, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 373–445. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-218-8.23
Day Jonathan (2023), A dog called Chad: What’s the use of in-house psychodynamic consultation to think about the unhoused mind?, „Psychodynamic Practice: Individuals, Groups and Organisations”, vol. 30(1), s. 7–18. DOI: https://doi.org/10.1080/14753634.2023.2250365
Dean Jonathon R. (2015), Drawing what homelessness looks like: Using creative visual methods as a tool of critical pedagogy, „Sociological Research Online”, vol. 20(1), s. 1–16. DOI: https://doi.org/10.5153/sro.3540
Drzeżdżon Wojciech (2014), Społeczne i indywidualne uwarunkowania bezdomności. Zarys problematyki, „Wizje i Rzeczywistość”, t. XI, s. 295–308.
Freud Zygmunt (2021), Pisma psychologiczne (Dzieła, tom III), przełożył Robert Reszke, Warszawa: Wydawnictwo KR.
Garapich Michał (2011), “It’s a jungle out there. You need to stick together”: Anti-institutionalism, Alcohol and Performed Masculinities among Polish Homeless Men in London, „Liminalities: A Journal of Performance Studies”, vol. 7(3), s. 1–23.
Golczyńska-Grondas Agnieszka (2016), Chybotliwa łódź. Losy wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych. Analiza socjologiczna, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-482-3
Golczyńska-Grondas Agnieszka (2019), Wywiady biograficzne z osobami ze środowisk wykluczenia społecznego – refleksja nad wybranymi problemami metodologicznymi i etycznymi, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XV, nr 2, s. 178–201. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.15.2.10
Golczyńska-Grondas Agnieszka, Potoczna Małgorzata (2013), Znaczenie badań biograficznych w analizach ubóstwa i wykluczenia społecznego, [w:] Jolanta Grotowska-Leder, Ewa Rokicka (red.), Nowy Ład? Dynamika struktur społecznych we współczesnych społeczeństwach, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 379–397. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-967-4.22
Herman Lesley D. (1989), When a Hostel Becomes a Home: Experiences of Women, Toronto: Garamond Press.
Kaźmierska Kaja (1997), Wywiad narracyjny – technika i pojęcia analityczne, [w:] Marek Czyżewski, Andrzej Piotrowski, Alicja Rokuszewska-Pawełek (red.), Biografie a tożsamość narodowa, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 61–72.
Kaźmierska Kaja (2022), Biografia i doświadczenie miejsca w kontekście współczesnych wydarzeń. Zaproszenie do refleksji, „Biografistyka Pedagogiczna”, nr 7(2), s. 27–43. DOI: https://doi.org/10.36578/BP.2022.07.40
Kidd Sean A., Evans Josh D. (2010), Home Is Where You Draw Strength and Rest: The Meanings of Home for Houseless Young People, „Youth & Society”, vol. 43(2), s. 752–773. DOI: https://doi.org/10.1177/0044118X10374018
Kostrzyńska Małgorzata (2022), Piętno w procesie demokratyzacji. Przykład bezdomności, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-027-5
Kutyło Łukasz (2024), Od bycia umiejscowionym do utraty własnego miejsca w świecie. Studium przypadku, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, t. 91, s. 125–142. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.91.07
Lohmann Henning (2021), Hidden Homelessness in Germany: Gathering Evidence on Couch Surfing in Telephone Surveys, „European Journal of Homelessness”, vol. 15(1), s. 37–58.
McCarthy Lindsay (2018), (Re)conceptualising the boundaries between home and homelessness: the unheimlich, „Housing Studies”, vol. 33(6), s. 960–985. DOI: https://doi.org/10.1080/02673037.2017.1408780
Mostowska Magdalena (2014), Liminalność jako doświadczenie terenowe w badaniu grupy bezdomnych Polaków w Brukseli, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. X, nr 1, s. 42–65. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.10.1.03
Mostowska Magdalena, Dębska Katarzyna (2020), ”Where was I to go after divorce?”. Gendered Family Housing Pathways and Women’s Homelessness in Poland, „European Journal of Homelessness”, vol. 14(2), s. 49–73.
Palmér Lina, Carlsson Gunilla, Brunt David, Nyström Maria (2014), Existential vulnerability can be evoked by severe difficulties with initial breastfeeding: a lifeworld hermeneutical single case study for research on complex breastfeeding phenomena, „Breastfeeding Review”, vol. 22(3), s. 21–32.
Palmér Lina, Nyström Maria, Karlsson Katarina (2023), Lifeworld hermeneutics: An approach and a method for research on existential issues in caring science, „Scandinavian Journal of Caring Studies”, vol. 38(1), s. 200–209. DOI: https://doi.org/10.1111/scs.13201
Peled Einad, Muzicant Amin (2008), The meaning of home for runaway girls, „Community Psychology”, vol. 36(4), s. 434–451. DOI: https://doi.org/10.1002/jcop.20222
Piechowicz Małgorzata (2012), Bezdomność jako problem społeczny i indywidualny – możliwość profilaktyki, „Resocjalizacja Polska”, nr 3, s. 327–340.
Piekut-Brodzka Danuta (2005), Rola mieszkania w życiu człowieka, [w:] Danuta Piekut-Brodzka (red.), Współczesne problemy socjalne, Warszawa: Chrześcijańska Akademia Teologiczna.
Rey Henri (2023), The Schizoid Mode of Being and the Space-Time Continuum (Before metaphor), [w:] Susan Finkelstein, Heinz Weiss (red.), The Claustro-Agoraphobic Dilemma in Psychoanalysis: Fear of Madness, London–New York: Routledge, s. 90–112. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003200284-7
Riemann Gerhard, Schütze Fritz (2012), „Trajektoria” jako podstawowa koncepcja teoretyczna w analizach cierpienia i bezładnych procesach społecznych, przełożyli Zbigniew Bokszański, Andrzej Piotrowski, [w:] Kaja Kaźmierska (red.), Metoda biograficzna w socjologii, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, s. 389–414.
Ross-Brown Sam, Leavey Gerard (2021), Understanding Young Adults’ Pathways Into Homelessness in Northern Ireland: A Relational Approach, „European Journal of Homelessness”, vol. 16(2), s. 67–89.
Savage Méabh (2022), The Significance of the Affective Sphere for Understanding and Responding to Women’s Homelessness, „European Journal of Homelessness”, vol. 16(2), s. 13–45.
Scanlon Christopher, Adlam John (2019), Housing un-housed minds. Complex multiple exclusion and the cycle of rejection revisited, [w:] Gabrielle Brown (red.), Psychoanalytic Thinking on the Unhoused Mind, London–New York: Routledge, s. 38–66. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429053580-1
Schütz Alfred (2012), Dokonywanie wyboru projektu działania, [w:] Alfred Schütz, O wielości światów, przełożyła Barbara Jabłońska, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, s. 131–152.
Schütze Fritz (1997), Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej, przełożył Marek Czyżewski, „Studia Socjologiczne”, nr 144(1), s. 11–56.
Snow David A., Anderson Leon (1993), Down on Their Luck: A Study of Homeless Street People, Berkeley: University of California Press. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520913011
Stankiewicz Leszek (2002), Zrozumieć bezdomność, Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Sygulska Katarzyna (2023), Wybrane obszary problemu bezdomności w Polsce – przegląd literatury, „Praca Socjalna”, nr 3(38), s. 127–148. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.9260
Szczepanik Renata (2015), Stawanie się recydywistą. Kariery instytucjonalne osób powracających do przestępczości, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-685-7
Szluz Beata (2013), Bezdomna kobieta jako matka, „Seminare. Poszukiwania Naukowe”, nr 34, s. 205–218. DOI: https://doi.org/10.21852/sem.2013.34.13
Temesvary Zsolt (2019), Hungarian Homeless People in Basel: Homelessness and Social Exclusion for a Lifeworld-oriented Social Work Perspective, „European Journal of Homelessness”, vol. 13(2), s. 27–49.
Waniek Katarzyna (2016), Potencjały bezładu i cierpienia w biografiach młodych kobiet wchodzących w świat sztuki i medycyny, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XII, nr 2, s. 114–144. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.12.2.07
Waniek Katarzyna (2020), Ucieczka jako przyczyna mobilności Europejczyków. Socjolingwistycznie ugruntowana analiza procesów społecznych w relacjach autobiograficznych, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8220-290-8
Wardhaugh Julia (1999), The Unaccommodated Woman: Home, Homelessness and Identity, „The Sociological Review”, vol. 47(1), s. 91–109. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-954X.00164
Weiss Heinz (2023), Claustro-Agoraphobia: The Impact of Concrete Thinking on the Analyst’s Internal Space, [w:] Susan Finkelstein, Heinz Weiss (red.), The Claustro-Agoraphobic Dilemma in Psychoanalysis: Fear of Madness, London–New York: Routledge, s. 141–149. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003200284-10
Zwoliński Andrzej (2013), Historie ludzkich wędrówek, Kraków: Wydawnictwo „Petrus”.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
