Czy dziewictwo może być problemem? Wizyty ginekologiczne osób nieaktywnych seksualnie z perspektywy socjologicznej
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.21.1.05Słowa kluczowe:
dziewictwo, wizyta ginekologiczna, inicjacja seksualnaAbstrakt
Wizyta ginekologiczna rozpoczyna się od wywiadu, w którym pada pytanie o inicjację seksualną. Od odpowiedzi pacjentki zależy przebieg wizyty. Artykuł pokazuje, jak różne strategie są przyjmowane przez lekarzy ginekologów, kiedy na wizytę przychodzi tak zwana dziewica. Jakościowej analizie zostały poddane indywidualne wywiady pogłębione (z 11 osobami) oraz wypowiedzi na forach internetowych. Strategie badania dziewic przyjmowane przez lekarzy przeczą naukowej wiedzy na temat błony dziewiczej, jak również rekomendacjom wobec pierwszej wizyty ginekologicznej. Jednym z powtarzających się doświadczeń nieaktywnych seksualnie pacjentek jest ograniczenie badań do wykonania wywiadu lekarskiego. Niniejszy artykuł pokazuje, że dziewictwo jest wartościowane i stawiane wyżej niż zdrowie pacjentek. Ginekolodzy aktywnie uczestniczą w kreowaniu seksualności poprzez wyrażanie swojej opinii na temat seksualnego statusu pacjentek. Te natomiast w pełni poddają się medycznemu dyskursowi, przekazując władzę nad swoją cielesnością lekarzom.
Bibliografia
Baniak Józef (2007), Moralność seksualna młodzieży gimnazjalnej na tle jej kryzysu tożsamości: studium socjologiczne, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Pedagogika”, t. 16, s. 85–115, https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Prace_Naukowe_Akademii_im_Jana_Dlugosza_w_Czestochowie_Pedagogika/Prace_Naukowe_Akademii_im_Jana_Dlugosza_w_Czestochowie_Pedagogika-r2007-t16/Prace_Naukowe_Akademii_im_Jana_Dlugosza_w_Czestochowie_Pedagogika-r2007-t16-s85-115/Prace_Naukowe_Akademii_im_Jana_Dlugosza_w_Czestochowie_Pedagogika-r2007-t16-s85-115.pdf [dostęp: 25.11.2022].
Beaumont-Thomas Ben (2019), Outrage as US rapper TI says he has daughter’s hymen checked annually, https://www.theguardian.com/music/2019/nov/07/ti-rapper-daughter-hymen-check-outrage [dostęp: 25.11.2022].
Bińczyk Ewa (2002), Nieklasyczna socjologia medycyny: praktyki medykalizacji jako praktyki władzy w ujęciu Michela Foucaulta, [w:] Włodzimierz Piątkowski (red.), W stronę socjologii zdrowia, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 181–195.
Blank Hanne (2008), Virgin: The Untouched History, New York: Bloomsbury.
Bręborowicz Andrzej K., Bręborowicz Grzegorz H. (2020), Diagnostyka ginekologiczna, [w:] Grzegorz H. Bręborowicz (red.), Położnictwo i ginekologia. Tom 1–2, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 425–429.
Christianson Monica, Eriksson Carola (2013), Myths and misconceptions: Midwives’ perception of the vaginal opening or hymen and virginity, „British Journal of Midwifery”, vol. 21(2), s. 54–61, https://doi.org/10.12968/bjom.2013.21.2.108 DOI: https://doi.org/10.12968/bjom.2013.21.2.108
Cinthio Hanna (2015), “You go home and tell that to my dad!” Conflicting Claims and Understandings on Hymen and Virginity, „Sexuality & Culture”, vol. 19, s. 172–189, https://doi.org/10.1007/s12119-014-9253-2 DOI: https://doi.org/10.1007/s12119-014-9253-2
Crosby Sondra S., Oleng Nicolette, Volpellier Muriel M., Mishori Ranit (2020), Virginity testing: recommendations for primary care physicians in Europe and North America, „BMJ Glob Health”, vol. 5(1), e002057, s. 1–6, http://dx.doi.org/10.1136/bmjgh-2019-002057 DOI: https://doi.org/10.1136/bmjgh-2019-002057
Długołęcka Alicja (2020), Kiedy dziewictwo jest problemem? Dziewictwo w perspektywie holistycznej, [w:] Agnieszka Gajewska, Maciej Michalski (red.), Kultury dziewictwa, Poznań: Wydział Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza, s. 15–35.
Drosdzol-Cop Agnieszka, Skrzypulec-Plinta Violetta (2016), Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Pierwsza wizyta osoby małoletniej u lekarza ginekologa, „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna”, t. 1, nr 2, s. 83–85, https://journals.viamedica.pl/ginekologia_perinatologia_prakt/issue/view/3798 [dostęp: 25.11.2022].
Drosdzol-Cop Agnieszka, Orszulak Dominika, Wilk Katarzyna (2020), Ginekologia dziecięca i dziewczęca – wybrane zagadnienia, [w:] Grzegorz H. Bręborowicz (red.), Położnictwo i ginekologia. Tom 2, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 249–264.
Drosdzol-Cop Agnieszka, Skrzypulec-Plinta Violetta, Guzik-Makaruk Ewa M., Drozdowska Urszula, Huzarska Dorota (2019), Rekomendacje Grupy Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące badania ginekologicznego i leczenia osoby małoletniej (stan na 1.01.2020 r.), „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna”, t. 4, nr 4, s. 164–167, https://journals. viamedica.pl/ginekologia_perinatologia_prakt/issue/view/4786 [dostęp: 25.11.2022].
Foucault Michel (1976), Trzeba bronić społeczeństwa: wykłady w Collège de France, przełożyła Małgorzata Kowalska, Warszawa: Wydawnictwo KR.
Foucault Michel (1995), Historia seksualności, przełożyli Bogdan Banasiak, Tadeusz Komendant, Krzysztof Matuszewski, Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik.
Foucault Michel (1999), Narodziny kliniki, przełożył Paweł Pieniążek, Warszawa: Wydawnictwo KR.
Gorajska Małgorzata, Kuik Marianna, Laube Jowita, Liszewska Urszula, Madej Olga (2018), Edukacja seksualna w Polsce w kontekście promocji zdrowia seksualnego vs tabu seksualne, „Psychoseksuologia”, vol. 4, s. 110–120, https://issuu.com/psychoseksuologia/docs/gorajska_psychoseksuologia [dostęp: 31.03.2023].
Grupa Edukatorów Seksualnych „Ponton” (2011), Skąd wiesz? Jak wygląda edukacja seksualna w polskich domach, https://ponton.org.pl/wp-content/uploads/2018/09/Sk%C4%85d-wiesz-RAPORT_ostateczny.pdf [dostęp: 25.11.2022].
Grupa Edukatorów Seksualnych „Ponton” (2014), Bezpieczny fotel? Kampania na rzecz dobrej opieki ginekologicznej. Raport, https://ponton.org.pl/wp-content/uploads/2018/09/bezpieczny_fotel_raport_2014.pdf [dostęp: 25.11.2022].
Gruszka Jakub, Wrześniewska Marzena, Adamczyk-Gruszka Olga (2014), Wizyta u ginekologa – aspekt psychologiczny, diagnostyczny i leczniczy, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu”, t. 20, nr 2, s. 126–130, https://doi.org/10.5604/20834543.1112224 DOI: https://doi.org/10.5604/20834543.1112224
Hegazy Abdelmonem A., Al-Rukban Mohammad O. (2012), Hymen: Facts and conceptions, „theHealth”, vol. 3(4), s. 109–115, https://www.researchgate.net/publication/260578888_Hymen_Facts_and_conceptions [dostęp: 25.11.2022].
Imperforate Hymen (b.r.), https://www.childrenscolorado.org/conditions-and-advice/conditions-and-symptoms/conditions/imperforate-hymen/ [dostęp: 25.11.2022].
Izdebski Zbigniew (2012), Seksualność Polaków na początku XXI wieku. Studium badawcze, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jewtuch Katarzyna (2020), Współczesna edukacja seksualna dzieci i młodzieży w Polsce – rekonesans, diagnoza, perspektywy, „Filoteknos”, vol. 10, s. 470–480, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-ed786727-fe81-4069-b02d-8adddcdbe0fb [dostęp: 31.03.2023].
Jeznach Alicja (2021), Zajęcia z edukacji seksualnej nie istnieją. Istnieją lekcje WDŻ-u. Polska edukacja seksualna z perspektywy młodych dorosłych, „Fabrica Societatis”, no. 4, s. 107–112, https://doi.org/10.19195/142697 DOI: https://doi.org/10.19195/142697
Karwowska Anita (2017), W Polsce wizyta u lekarza pierwszego kontaktu trwa dwa razy krócej niż w Szwecji czy USA, https://wyborcza.pl/TylkoZdrowie/7,137474,22677652,w-polsce-wizyta-u-lekarza-pierwszego-kontaktu-trwa-dwa-razy.html?disableRedirects=true [dostęp: 1.04.2023].
Kellogg Nancy D., Menard Shirley W., Santos Annette (2004), Genital Anatomy in Pregnant Adolescents: “Normal” Does Not Mean “Nothing Happened”, „Pediatrics”, vol. 113(1), s. e67–e69, https://doi.org/10.1542/peds.113.1.e67 DOI: https://doi.org/10.1542/peds.113.1.e67
Mayntz Renate, Holm Kurt, Hubner Peter (1985), Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej, przełożyła Wanda Lipnik, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Najwyższa Izba Kontroli (2018), Dostępność świadczeń ginekologiczno-położniczych finansowanych ze środków publicznych na terenach wiejskich. Lata 2016–2017, https://www.nik.gov.pl/plik/id,17640,vp,20221.pdf [dostęp: 2.04.2023].
O’Connell Helen, Eizenberg Norm, Rahman Marzia, Cleeve Joan (2008), The Anatomy of the Distal Vagina: Towards Unity, „The Journal of Sexual Medicine”, vol. 5(8), s. 1883–1891, https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2008.00875.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2008.00875.x
Opieka ginekologiczna dla dziewcząt – interwencja w NFZ (2020), https://federa.org.pl/poradnie_dziewczeta/ [dostęp: 2.04.2023].
Pietrzak Agnieszka (2021), Przychodzi Polka do ginekologa (albo i nie), https://rownosc.eu/przychodzi-polka-do-ginekologa-albo-i-nie/ [dostęp: 2.04.2023].
Seidman Steven (2012), Społeczne tworzenie seksualności, przełożył Paweł Tomanek, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia (b.r.), Zaprowadź dziecko na bilans zdrowia, https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/zaprowadz-dziecko-na-bilans-zdrowia [dostęp: 25.11.2022].
Stelmach Monika (2022), Aż 13 proc. Polek w ogóle nie korzysta z wizyt u ginekologa – wyniki raportu, https://www.termedia.pl/ginekologia/Az-13-proc-Polek-w-ogole-nie-korzysta-z-wizyt-u-ginekologa-wyniki-raportu,47052.html [dostęp: 2.04.2023].
Strumińska-Kutra Marta, Koładkiewicz Izabela (2012), Studium przypadku, [w:] Dariusz Jemielniak (red.), Badania jakościowe. Metody i narzędzia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 1–40.
Thorwald Jurgen (2016), Ginekolodzy, Warszawa: Wydawnictwo Marginesy.
Vanderzee Vanessa A. (2017), Accessing health care on the asexual spectrum: A feminist analysis of patient-practitioner relationships and compulsory sexuality in medical discourse, http://hdl.handle.net/1957/61564 [dostęp: 25.11.2022].
Waszyńska Katarzyna, Groth Jarosław, Kowalczyk Robert (2013), Kontrowersje wokół współczesnej edukacji seksualnej. Teoria i (nie)rzeczywistość, „Studia Edukacyjne”, nr 24, s. 165–179, https://repozytorium.amu.edu.pl/handle/10593/6818 [dostęp: 31.03.2023].
Zawadzka Anna (2013), Ciało i piętno. Defloracja jako wytwarzanie kobiecości, „Studia Litteraria et Historica”, no. 2, s. 472–527, https://doi.org/10.11649/slh.2013.020 DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2013.020
Zawadzka Anna (2015), Ten pierwszy raz. Konstruowanie heteroseksualności, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323520917
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 2025-03-14 - (2)
- 2025-02-28 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
