Kiedy płeć nie ma znaczenia. Nie/normatywne ciała w dyskursie narodowym i sportowego sukcesu

Honorata Jakubowska

doi:10.18778/1733-8069.11.2.06

Autor

Honorata Jakubowska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89, 60-658 Poznań

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.11.2.06

Słowa kluczowe:

sport, płeć, narodowość, sukces, ciało nie/normatywne

Abstrakt

Artykuł przedstawia, w jaki sposób postrzeganie nie/normatywnego ciała zmienia się, kiedy płeć krzyżuje się z kategorią narodowości i (braku) sukcesu. Podjęta jest dyskusja, w jaki sposób te dwa czynniki, narodowość i sukces, wpływają na: (1) wybory sportowej publiczności, (2) postrzeganie wyglądu zawodniczek, (3) postrzeganie sportu jako „kobiecego” versus „męskiego”. Artykuł opiera się na koncepcji intersekcjonalności i odwołuje do badań własnych zrealizowanych w latach 2012 i 2013 oraz analizy dyskursu wybranych przypadków.

Biogram autora

Honorata Jakubowska - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89, 60-658 Poznań

Honorata Jakubowska, dr hab., adiunkt w Instytucie Socjologii UAM. Zainteresowania badawcze: płeć, ciało/cielesność, sport ze szczególnym uwzględnieniem problematyki płci w sporcie. Autorka dwóch monografii: Socjologia ciała (2009, nagroda im. Ossowskiego) oraz Gra ciałem. Praktyki i dyskursy różnicowania płci w sporcie (2014, nagroda Polskiej Akademii Olimpijskiej) oraz licznych artykułów i rozdziałów w pracach zbiorowych dotyczących wspomnianych obszarów badawczych.

Bibliografia

Billig Michael (2008) Banalny nacjonalizm. Przełożył Maciek Sekerdej. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Billings Andrew C. (2008) Olympic Media: Inside the Biggest Show on Television. London: Routledge.

Billings Andrew C., Eastmann Susan T. (2002) Selective Representation of Gender, Ethnicity, and Nationality in American Television Coverage of the 2000 Summer Olympics. „International Review for the Sociology of Sport”, vol. 37, no. 3–4, s. 351–370. DOI: https://doi.org/10.1177/101269020203700302

Boutilier Mary A., SanGiovanni Lucinda (1983) The Sporting Woman. Champaign: Human Kinetics.

Daddario Gina (1994) Chilly Scenes of the 1992 Winter Games: The Mass Media and the Marginalisation of Female Athletes. „Sociology of Sport Journal”, vol. 7, s. 275–288. DOI: https://doi.org/10.1123/SSJ.11.3.275

Delorme Nicolas (2014) Were Women Really Underrepresented in Media Coverage of Summer Olympic Games (1984-2008)? An Invitation to Open a Methodological Discussion Regarding Sex Equity in Sports Media. „Mass Communication and Society”, vol. 17, no. 1, s. 121–147. DOI: https://doi.org/10.1080/15205436.2013.816740

Duncan Margaret C., Messner Michael A., Willms Nicole (2005) Gender in Televised Sports: News and Highlights Shows, 1989–2004. Los Angeles: Amateur Athletic Foundation of Los Angeles.

Eastman Susan T., Billings Andrew C. (1999) Gender Parity in the Olympics: Hyping Women Athletes, Favoring Men Athletes. „Journal of Sports and Social Issues”, vol. 23, no. 2, s. 140–170. DOI: https://doi.org/10.1177/0193723599232003

Eastman Susan T., Billings Andrew C. (2001) Biased Voices of Sports: Racial and Gender Stereotyping in College Basketball Announcing. „Howard Journal of Communication”, vol. 12, no. 4, s. 183–204. DOI: https://doi.org/10.1080/106461701753287714

Edensor Tim (2004) Tożsamość narodowa, kultura popularna i życie codzienne. Przełożyła Agata Sadza. Kraków: WUJ.

Farrell Annemarie (2006) Why Women Don’t Watch Women’s Sport: A Qualitative Analysis. Niepublikowana rozprawa doktorska, Ohio State University.

Fuller Lynda K. (ed.) (2006) Sport, Rhetoric, and Gender. Historical Perspectives and Media Representations. New York: Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230600751

Hardin Marie, Hardin Brent (2004) The Supercrip in Sport Media: Wheelchair Athletes Discuss Hegemony Disabled Hero. „Sociology of Sport Online”, vol. 7, no. 1 [dostęp 28 października 2013 r.]. Dostępny w Internecie http://physed.otago.ac.nz/sosol/v7i1/v7i1_1.html

Howe P. David (2011) Cyborg and Supercrip: The Paralympics Technology and the (Dis)Empowerment of Disabled Athletes. „Sociology”, vol. 45, no. 5, s. 868–882. DOI: https://doi.org/10.1177/0038038511413421

Jakubowska Honorata (2013) Płciowe porządki ‒ granice płci w sporcie według koncepcji Mary Douglas. „Człowiek i Społeczeństwo”, nr 36/1, s. 113‒128.

Jakubowska Honorata (2014) Gra ciałem. Praktyki i dyskursy różnicowania płci w sporcie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Koivula Nathalie (1995) Rating of Gender Appropriateness of Sports Participation: Effects of Gender-Based Schematic Processing. „Sex Roles”, vol. 33, s. 543–557. DOI: https://doi.org/10.1007/BF01544679

Koivula Nathalie (2001) Perceived Characteristics of Sports Categorized as Gender-Neutral, Feminine, and Masculine. „Journal of Sport Behavior”, vol. 24, no. 4, s. 377–393.

Kristeva Julia (2007) Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie. Przełożył Maciej Falski. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Kvale Steinar (2004) InterViews. Wprowadzenie do jakościowego wywiadu badawczego. Przełożył Stanisław Zabielski. Białystok: Trans Humana.

Larson James F., Riverburgh Nancy K. (1991) A Comparative Analysis of Australian, U.S., and British Telecasts of the Seoul Olympic Ceremony. „Journal of Broadcasting and Electronic Media”, vol. 35, s. 75–94. DOI: https://doi.org/10.1080/08838159109364103

Ličen Simon, Billings Andrew (2013) Cheering for ‘Our’ Champs by Watching ‘Sexy’ Female Throwers: Representation of Nationality and Gender in Slovenian 2008 Summer Olympic Television Coverage. „European Journal of Communication”, vol. 28, s. 379‒396. DOI: https://doi.org/10.1177/0267323113484438

von der Lippe Gerd (2002) Media Image. Sport, Gender, and National Identities in Five European Countries. „International Review for the Sociology of Sport”, vol. 37, no. 3–4, s. 371‒395. DOI: https://doi.org/10.1177/101269020203700306

Metheny Eleanor (1965) Connotations of Movement in Sport and Dance. Dubuque, IA: W.C. Brown.

Messner Michael A., Cooky Cheryl (2010) Gender in Televised Sports. News and Highlights Shows, 1989–2009. Center for Feminist Research, University of Southern California [dostęp 18 października 2012 r.]. Dostępny w Internecie http://dornsife.usc.edu/cfr/gender-in-televised-sports

Postow Betsy C. (1980) Women and Masculines Sports. „Journal of the Philosophy of Sport”, vol. 7, s. 51–58. DOI: https://doi.org/10.1080/00948705.1980.9714366

Real Michel R., Mechikoff Robert A. (1992) Deep Fan: Mythic Identification, Technology, and Advertising in Spectator Sports. „Sociology of Sport Journal”, vol. 9, s. 323–339. DOI: https://doi.org/10.1123/ssj.9.4.323

Silva Carla F., Howe P. David (2012) The (In)Validity of Supercrip Representation of Paralympian Athletes. „Journal of Sport and Social Issues”, vol. 36, no. 2, s. 174–194. DOI: https://doi.org/10.1177/0193723511433865

Vincent John i in. (2007) Analysing the Print Media Coverage of Professional Tennis Players: British Newspaper Narratives About Female Competitors in the Wimbledon Championships. „International Journal of Sport Management and Marketing”, vol. 2, s. 281‒300. DOI: https://doi.org/10.1504/IJSMM.2007.012406

Whiteside Erin, Hardin Marie (2011) Women (Not) Watching Women: Leisure Time, Television, and Implications for Televised Coverage of Women’s Sports. „Communication, Culture & Critique”, vol. 4, no. 2, s. 122–143. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1753-9137.2011.01098.x