Dysfunkcjonalność środowiska rodzinnego jako przyczyna recydywizmu
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.71.04Słowa kluczowe:
rodzina, recydywizm, wzory, relacjeAbstrakt
Rodzina jako podstawowa komórka społeczna, pierwsze środowisko życia ludzkiego odgrywa podstawową rolę w zabezpieczeniu potrzeb, przenoszeniu wzorców społecznych i ochrony jej członków. Biorąc pod uwagę różne modele rodzinne istniejące we współczesnym świecie, oprócz tradycyjnych i zrekonstruowanych rodzin, rozróżniamy również rodziny dysfunkcyjne, co nie oznacza od razu, że są to rodziny patologiczne. Prawidłowe wypełnianie funkcji rodzicielskich jest jednym z najważniejszych zadań rodziny. To rodzina tworzy środowisko edukacyjne, opiekuńcze i socjalizacyjne dla dziecka, gdzie rozwijają się cechy jego osobowości i tożsamości, a także przyswajane są normy społeczne i związane z nimi sankcje. Rodzaj i model rodziny może mieć znaczący wpływ na pojawienie się zachowań przestępczych w dorosłości. Badania autorki przeprowadzone w latach 2007–2011 pokazują, że stosunki rodzinne są najbardziej znaczącym czynnikiem w biografiach więźniów. Ponadto wykazano, że rozpoczęcie działalności przestępczej i kolejne powroty do tego rodzaju aktywności, korelują z problemami edukacyjnymi i licznymi uzależnieniami w rodzinie (od alkoholu, narkotyków, substancji psychoaktywnych, hazardu, itp.). Dysfunkcje, które powstają w wyniku procesu socjalizacji i budowania codziennych relacji, mogą być związane z wejściem na drogę przestępczą młodego mężczyzny, a tym samym sprzyjać w przyszłości
powrotowi do negatywnych nawyków i recydywizmowi. Artykuł ma na celu pokazać relację między wychowaniem w dysfunkcyjnej rodzinie a wejściem na ścieżkę przestępczą, co w konsekwencji może być też uważane za jedną z przyczyn późniejszego recydywizmu jednostek.
Bibliografia
Ambrozik W. (1983), Sytuacja społeczna dziecka w rodzinie alkoholicznej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: Seria Psychologia i Pedagogika, Poznań.
Google Scholar
Bandura A. (2007), Teoria społecznego uczenia się, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Google Scholar
Brągiel J. (1994), Rodzinne i osobowościowe uwarunkowanie sukcesu szkolnego dziecka z rodziny rozwiedzionej, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole.
Google Scholar
Brągiel J., Janke A.W., Kawula S. (2004), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Google Scholar
Brągiel J., Janke A.W., Kawula S. (2014), Pedagogika rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Toruń.
Google Scholar
Cudak H. (2011), Dysfunkcje rodziny i jej zagrożenia opiekuńczo-wychowawcze, “Pedagogika Rodziny. Family Pedagogy”, no. 1(2).
Google Scholar
Gucwa-Porębska K. (2016), Trudności adaptacyjne i pomoc postpenitencjarna dla seniorów skazanych opuszczających zakład karny, [in:] B. Nowak (ed.), Praca socjalna XXI wieku: potrzeby, wyzwania, oczekiwania, J&L Leszek Żochowski, Gliwice 2016.
Google Scholar
Kawula S. (2006), Rodzina o skumulowanych czynnikach patogennych, [in:] S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (eds.), Pedagogika rodziny, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Google Scholar
Kawula S. (2007), Pedagogiczna typologizacja rodzin, [in:] S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (eds.), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Google Scholar
Marek A. (2003), Prawo karne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Google Scholar
Niewiadomska I. (2007), Osobowościowe uwarunkowania skuteczności kary pozbawienia wolności, Wydawnictwo KUL, Lublin.
Google Scholar
Przybyłka A. (1999), Dysfunkcja rodziny w okresie transformacji ustrojowej, [in:] Polityka społeczna wobec reform, Katowice.
Google Scholar
Schier K. (2017), Dorosłe dzieci. Psychologiczna problematyka odwrócenia ról w rodzinie, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Google Scholar
Stankiewicz J. (2016), Recydywa wśród młodocianych sprawców przestępstw w świetle teorii społecznego uczenia się, “Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM”, no. 6.
Google Scholar
Szostak M. (2000), W poszukiwaniu odpowiedzi. Rozważania o przestępczości i jej etiologii, “Przegląd Prawa i Administracji”, vol. XLV.
Google Scholar
Tyszka Z. (1980), Metodologiczne problemy badań nad rodziną, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Poznań.
Google Scholar
Urban B. (2000), Zachowania dewiacyjne młodzieży, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny Dz.U. 2018.0.1600 t.j. http://edukacjaidialog.pl/archiwum/2009,261/kwiecien,301/nasze_sprawy,309/stygmatyzacja_spoleczna,2199.html (accessed 25.01.2019).
Google Scholar
https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/publikacje/download,3502,1.html (accessed 15.01.2019).
Google Scholar
https://sjp.pwn.pl/slowniki/recydywa.html (accessed 8.01.2019).
Google Scholar