Amerykańskie filmy wojenne. Furia Davida Ayera jako mitologizacja wojny i żołnierzy

Autor

  • Marcin Kępiński Professor of the University of Łódź, with an advanced research degree (dr hab.), Chair of Cultural Anthropology, Institute of Ethnology and Cultural Anthropology, Faculty of Philosophy and History, University of Łódź, ul. Kolarska 46 m. 3, 94-131 Łódź https://orcid.org/0000-0003-4367-3224

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.73.02

Słowa kluczowe:

wojna, mit, kultura popularna, bohater filmu

Abstrakt

Zarówno popkultura, jak i nowoczesne kino hollywoodzkie są przeznaczone głównie do rozrywki. Amerykańskie filmy wojenne nie są wolne od tego imadła. Badacz kultury powinien unikać w takich filmach prób odnajdywania ukrytych symboli, mitów i przebłysków znaczeń z odległej kultury tradycyjnej. Współczesne popularne mitologie nie reprezentują tego samego mitycznego wzorca, o którym pisał Eliade. Kultura popularna składa się z idei na różne tematy, zapożyczeń, cytatów i fragmentów znaczeń, wszystko to splecione razem. Jednak, moim zdaniem, Furia wykracza poza popkulturę i rozrywkę. Istnieją dobre amerykańskie filmy wojenne, które nie są bezmyślnymi zapożyczeniami ani kalkami niedbale sklejonych kawałków popkultury. Można na nie spojrzeć i znaleźć pewne kulturowe tropy i motywy znane specjalistom od nauk humanistycznych, takie jak podróż inicjacyjna, symboliczny język odwiecznych mitów czy archetypowe postacie bohaterów kultury, oczywiście w wersji przekształconej przez kulturę popularną. Celem mojego artykułu jest zatem analiza filmu Davida Ayera z perspektywy badacza kultury, który w tym filmowym dziele poszukuje kulturowych tropów i źródeł mitu bohatera wojennego.

Bibliografia

Anderson T. (2017), Tygrys. Legendarny czołg, transl. G. Siwek, Wydawnictwo RM, Warszawa.
Google Scholar

Caillois R. (1959), Man and the Sacred, transl. M. Barash, The Free Press, Glencoe.
Google Scholar

Cooper B.Y. (1998), Death Traps: The Survival of an American Armored Division in World War II, Presidio Press, Novato.
Google Scholar

Forstner D. (1990), Świat symboliki chrześcijańskiej, transl. W. Zakrzewska, P. Pachciarek, R. Turzyński, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
Google Scholar

Gennep A. (2006), Obrzędy przejścia, transl. B. Biały, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Google Scholar

Ghiglieri M.P. (2001), Ciemna strona człowieka, transl. A. Tanalska-Dulęba, Wydawnictwo CiS, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa.
Google Scholar

Howard M. (2007), Wojna w dziejach Europy, transl. T. Rybowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław.
Google Scholar

Kępiński M. (2006), Mit, symbol, historia, tradycja – Gombrowicza gry z kulturą, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Google Scholar

Kępiński M. (2012), Podróż w ciemności: kulturowe obrazy wojny, Interdyscyplinarny Zespół Badania Wsi Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Google Scholar

Kłoskowska A. (1980), Kultura masowa. Krytyka i obrona (2nd edition), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar

Kowalski P. (1998), Leksykon – znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa–Wrocław.
Google Scholar

Kowalski P. (2002), Odyseje nasze byle jakie: droga, przestrzeń i podróżowanie w kulturze współczesnej, Wydawnictwo ATLA 2, Wrocław.
Google Scholar

Kowalski P. (2004), Popkultura i humaniści: daleki od kompletności remanent spraw, poglądów i mistyfikacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar

Lasch Ch. (2015), Kultura narcyzmu: amerykańskie życie w czasach malejących oczekiwań, transl. G. Ptaszek, A. Skrzypek, Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa.
Google Scholar

Littell J. (2009), Suche i wilgotne: krótka wyprawa na terytorium faszysty, transl. M. Kamińska-Maurugeon, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Google Scholar

Merridale C. (2007), Wojna Iwana: Armia Czerwona 1939–1945, transl. K. Bażyńska-Chojnacka, P. Chojnacki, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań.
Google Scholar

Propp W. (1976), Morfologia bajki, transl. W. Wojtyga-Zagórska, Książka i Wiedza, Warszawa.
Google Scholar

Propp W. (2003), Historyczne korzenie bajki magicznej, transl. J. Chmielnik, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Google Scholar

Strinati D. (1998), Wprowadzenie do kultury popularnej, transl. W. Burszta, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
Google Scholar

Sulima R. (1985), Folklor i literatura: szkice o kulturze i literaturze współczesnej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
Google Scholar

Theweleit K. (2015), Męskie fantazje, transl. M. Falkowski, M. Herer, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Google Scholar

Zwoliński A. (2003), Wojna. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo WAM, Kraków.
Google Scholar

Żygulski K. (1973), Bohater filmowy, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.
Google Scholar

https://en.wikipedia.org/wiki/Fury_(2014_film) (accessed 3.04.2018).
Google Scholar

https://en.wikipedia.org/wiki/Lafayette_G._Pool (accessed 11.04.2018).
Google Scholar

https://furymovie.fandom.com/wiki/Fury_Script (accessed 10.08.2019).
Google Scholar

https://www.goodreads.com/work/quotes/81633-ivan-s-war-life-and-death-in-the-red-army-1939-1945 (accessed 9.07.2019).
Google Scholar

https://www.twocentsforcharity.org/about-face (accessed 20.08.2019).
Google Scholar

##submission.downloads##

Opublikowane

2020-06-30

Jak cytować

Kępiński, M. (2020). Amerykańskie filmy wojenne. Furia Davida Ayera jako mitologizacja wojny i żołnierzy. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, (73), 21-36. https://doi.org/10.18778/0208-600X.73.02