Wzory nauki. Radzenie sobie z niepowodzeniami szkolnymi i ich znaczenie dla praktyk edukacyjnych w dorosłości
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.86.06Słowa kluczowe:
niepowodzenia szkolne, edukacja dorosłych, nierówności społeczne, uczenie się przez całe życie, kapitał kulturowyAbstrakt
Biorąc pod uwagę czynniki społeczno-demograficzne zjawisko uczestnictwa w edukacji dorosłych cechuje się dużym stopniem nierówności. Jednym z celów polityk publicznych jest zwiększenie poziomu udziału osób dorosłych w różnych formach edukacji oraz dostępności do uczenia się dla różnych grup społecznych. W artykule koncentrujemy się na grupie osób dorosłych uczących się w sposób pozaformalny, ale zwracamy także uwagę na różnice w ich postawach, sposobach uczenia się i korzyściach jakie osiągają z podejmowania aktywności edukacyjnej. Celem analiz jest uchwycenie znaczenia przeszłych doświadczeń, tych z okresu edukacji obowiązkowej, dla uczenia się w dorosłości. W szczególności niepowodzenia szkolne i sposoby radzenia sobie z nimi odgrywają tu dużą rolę. Analiza objęła także znaczenie kontekstu rodziny pochodzenia, w tym kapitału kulturowego oraz stylów rodzicielskich. Udało się nam zidentyfikować, znajdujące się na dwóch krańcach kontinuum, wzorce dotyczące uczenia się przez całe życie – wzorzec „skumulowanej przewagi” oraz wzorzec „skumulowanych niekorzyści”, jak również odstępstwa od nich.
Bibliografia
Alheit P. (2011), Podejście biograficzne do całożyciowego uczenia się, “Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, vol. 3, no. 55, pp. 7–21.
Ball S. (2003), Class strategies and the education market: The middle classes and social advantage, Routledge Falme. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203218952
Baumrind D. (1966), Effects of authoritative parental control on child behavior, “Child Development”, vol. 37, no. 4, pp. 887–907. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1966.tb05416.x
Boeren E. (2016), Lifelong Learning Participation in a Changing Policy Context. An Interdisciplinary Theory, Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1057/9781137441836
Boeren E. (2017), Understanding adult lifelong learning participation as a layered problem, “Studies in Continuing Education”, vol. 39, no. 2, pp. 161–175. DOI: https://doi.org/10.1080/0158037X.2017.1310096
Bourdieu P. (1984), Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste, Cambridge University Press, Harvard.
Bourdieu P., Passeron J., Nice R. (1990), Reproduction in Education, Society and Culture (Theory, Culture & Society), Sage Publications.
Christie M., Carey M., Robertson A., Grainger P. (2015), Putting transformative learning theory into practice, “Australian Journal of Adult Learning”, vol. 55, no. 1, pp. 9–30.
Czarnecki K.M. (1998), Źródła trudności i niepowodzeń uczniów klas początkowych w uczeniu się pojęć szkolnych, [in:] J. Łysek (ed.), Niepowodzenia szkolne, Oficyna Wydawnicza “Impuls”, Kraków.
Czarnik S., Górniak J., Jelonek M., Kasparek K. (2022), Bilans Kapitału Ludzkiego 2022/2021. Raport z badania ludności w wieku 18–69 lat, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa.
Dąbrowski M., Żytko M. (eds.) (2007), Badanie umiejętności podstawowych uczniów klas trzecich szkoły podstawowej. Raport z badań. Cz. I, Centralna Komisja Egzaminacyjna.
Desjardins R., Rubenson K., Milana M. (2006), Unequal chances to participate in Adult learning: International perspectives, UNESCO International Institute for Educational Planning.
Dudzikowa M., Wawrzyniak‑Beszterda R. (eds.) (2010), Doświadczenia szkolne pierwszego rocznika reformy edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne, tom 1, Oficyna Wydawnicza “Impuls”, Kraków.
Fitzmaurice H., Flynn M., Hanafin J. (2021), Parental involvement in homework: A qualitative Bourdieusian study of class, privilege, and social reproduction, “International Studies in Sociology of Education”, vol. 30, no. 4, pp. 440–461. DOI: https://doi.org/10.1080/09620214.2020.1789490
Guo S. (2010), Toward recognitive justice: Emerging trends and challenges in transnational migration and lifelong learning, “International Journal of Lifelong Education”, vol. 29, no. 2, pp. 149–167. DOI: https://doi.org/10.1080/02601371003616533
Hoggan C., Kloubert T. (2020), Transformative Learning in Theory and Practice, “Adult Education Quarterly”, vol. 70, no. 3, pp. 295–307. DOI: https://doi.org/10.1177/0741713620918510
Illeris K. (2007), How We Learn: Learning and Non-Learning in School and Beyond, Routledge, London. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203939895
Ioannidou A., Desjardins R. (2020), The political economy of adult learning systems: some institutional features that promote adult learning participation, “Journal for Research on Adult Education”, vol. 43, no. 2. DOI: https://doi.org/10.1007/s40955-020-00159-y
Kilpi-Jakonen E., Vono de Vilhena D., Blossfeld H.P. (2015), Adult learning and social inequalities: Processes of equalisation or cumulative disadvantage?, “International Review of Education”, vol. 61, no. 4, pp. 529–546. DOI: https://doi.org/10.1007/s11159-015-9498-5
Kojs W. (1998), Wokół pojęcia niepowodzeń szkolnych, [in:] J. Łysek (ed.), Niepowodzenia szkolne, Oficyna Wydawnicza “Impuls”, Kraków, pp. 15–23.
Kwieciński Z. (2002), Nieuniknione funkcje alfabetyzacji w dorosłości, UMK, Toruń–Olsztyn.
Lareau A. (2000), Home Advantage: How social class and parental intervention in elementary education, Rowman & Littlefield Publishers.
Mikiewicz P. (2005), Społeczne światy szkół średnich – od trajektorii marginesu do trajektorii elit, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław.
Okoń W. (2004), Nowy słownik pedagogiczny, Żak, Warszawa.
Papaioannou E., Gravani M., (2018), Empowering vulnerable adults through second-chance education: a case study from Cyprus, “International Journal of Lifelong Education”, vol. 37, no. 4, pp. 1–16. DOI: https://doi.org/10.1080/02601370.2018.1498140
Petelewicz M., Pieńkosz J., Piotrowska K., Sobestjański K., Stankowska J., (2023), Raport z badania „Uczenie się dorosłych Polaków”, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa.
Roosmaa E., Saar E., (2016), Adults who do not want to participate in learning: a cross-national European analysis of their perceived barriers, “International Journal of Lifelong Education’, vol. 36, no. 3, pp. 1–24. DOI: https://doi.org/10.1080/02601370.2016.1246485
Shuller T., Watson D., (2009), Learning through life. Inquiry into the Future for Lifelong learning, NIACE, Leicester.
UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) (2016), Recommendation on Adult Learning and Education, UNESCO, Paris.
Yu S., Liu Y., Guo R., (2022), “How does my family affect me?” The family cultural capital impact on Chinese junior high school students’ academic achievement, “Thinking Skills and Creativity”, vol. 46. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tsc.2022.101146
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 30-09-2023 - (2)
- 30-09-2023 - (1)
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

