W dziurawym czepku urodzona. Łódzka biografia Renaty Jabłońskiej zapisana w wierszach

Małgorzata Domagalska

doi:10.18778/1505-9057.69.07

Autor

Małgorzata Domagalska University of Łódź https://orcid.org/0000-0002-7104-134X

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.69.07

Słowa kluczowe:

Renata Jabłońska, Łódź, Tel Awiw, filologia polska, Uniwersytet Łódzki

Abstrakt

Renata Jabłońska należy do grona poetów piszących po polsku w Izraelu, ściśle związanych z polską kulturą. Wyjechała z Polski w 1957 r. w tzw. aliji gomułkowskiej. W jej poezji można dostrzec podwójną tożsamość, niepewność, poczucie obcości. Próba zakorzenienia w nowym kraju nie kończy się pełnym sukcesem, a nostalgia, a przede wszystkim język ekspresji twórczej, skłaniają do powrotu do utraconego kraju. Urodzona w Łodzi Renata Jabłońska powraca mentalnie do miasta swojej młodości. To w tym mieście przeżyła krótkie szczęśliwe dzieciństwo, w nim rozpoczęła się jej wojenna gehenna, tu powróciła i budowała życie na nowo, aż do decyzji o wymuszonej emigracji. W jej poezji powroty do Łodzi spowija melancholia, świadomość niemożności odzyskania czasu, który przeminął. Jest to jednak miasto – kolebka, w którym formowała się osobowość poetki, jej widzenie świata i wrażliwość.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Małgorzata Domagalska - University of Łódź

Małgorzata Domagalska, profesor w Zakładzie Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski. W swoich badaniach podejmuje problematykę relacji polsko-żydowskich, kwestii nacjonalizmu i antysemityzmu w utworach literackich oraz prasie XIX wieku i międzywojnia. Poddaje także refleksji twórczość polskich Żydów, którzy wyjechali z Polski do Izraela w okresie powojennym.

Bibliografia

Baranowski Julian, Łódzkie getto 1940–1944. Vademecum, Archiwum Państwowe w Łodzi, Łódź 2013.

Chojnowski Zbigniew, Marzycielka z charakterem, „Nowe Książki” 2013, nr 3, s. 84.

Domagalska Małgorzata, Gdy wieje chamsin… Doświadczenie migracyjne w wierszach Renaty Jabłońskiej, „Kwartalnik Historii Żydów” 2022, nr 1, s. 101–120.

Famulska-Ciesielska Karolina, „Alija Gomułkowska”. Obraz odwilży w oczach Żydów – pisarzy polskich, którzy wyemigrowali z Izraela w latach 1957–1958, „Archiwum Emigracji”, Studia – Szkice – Dokumenty, 2009, z. 1, s. 58–71. https://doi.org/10.12775/AE.2009.012 DOI: https://doi.org/10.12775/AE.2009.012

Famulska-Ciesielska Karolina, Żurek Sławomir Jacek, Literatura polska w Izraelu. Leksykon, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2012.

Jabłońska Renata, 1957, „Tygiel Kultury” 2011, nr 4/6, s. 92–95.

Jabłońska Renata, blask, Wydawnictwo Akcenty, Tel Awiw 2009.

Jabłońska Renata, chamsin, SPP Oddział, Olsztyn 2002.

Jabłońska Renata, delete, Wydawnictwo Akcenty, Tel Awiw 2006.

Jabłońska Renata, dziwy, Wydawnictwo Akcenty, Tel Awiw 2001.

Jabłońska Renata, fotografia, Wydawnictwo Akcenty, Tel Awiw 2016.

Jabłońska Renata, Fragmenty, Urywki wspomnień 1939–2009, Wydawnictwo Werset, Lublin 2014,

Jabłońska Renata, Harmonia czy dysonans, „Tygiel Kultury” 2001, nr 1/3, s. 23–26.

Jabłońska Renata, Miasto moje, „Tygiel Kultury” 2005, nr 1/3, s. 128–132.

Jabłońska Renata, obca, Wydawnictwo Akcenty, Tel Awiw 2000.

Jabłońska Renata, skok, Wydawnictwo Akcenty, Tel Awiw 2013.

Jabłońska Renata, statyści, Oficyna Z bliska, Gołdap 2008.

Jarzębski Jerzy, Wiersze Renaty Jabłońskiej. Łódź – Tel Awiw, „Tygodnik Powszechny” 2002, nr 34, s. 21.

Kossewska Elżbieta, Adaptacja alii gomułkowskiej w Izraelu (1955–1960), „Przegląd Humanistyczny” 2013, nr 6, s. 97–118

Litzmannstadt-Getto, red. Henryk Siemiński, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, Łódź 2014.

Łódź poprzez wieki. Historia miasta, t. 4: od 1945 roku, red. Krzysztof Lesiakowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2024.

Marciniak Wojciech Franciszek, Powroty z Sybiru. Repatriacja obywateli polskich z głębi ZSRR w latach 1945–1947, Dom Wydawniczy Księży Młyn, Łódź 2014.

Podolska Joanna, Litzmannstadt-Getto. Miejsca. Ludzie. Pamięć, Fundacja Wspierania Inicjatyw Kulturalnych i Wydawniczych; Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2020.

Poezja polska na obczyźnie. Studia i szkice, t. 1, red. Z. Andres i J. Wolski, Rzeszów 2005.

Przesiedlenie ludności polskiej z kresów wschodnich do Polski 1944–1947, wybór, opracowanie i redakcja dokumentów S. Ciesielski, Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1999.

Sitarek Adam, Otoczone drutem państwo. Struktura i funkcjonowanie administracji żydowskiej getta łódzkiego, Łódź 2016.

Skompska Lucyna, Za ruchomą przegrodą, „Tygiel Kultury” 2002, nr 7–9, s. 178–180.

Społeczność żydowska i niemiecka w Łodzi po 1945 roku, red. Andrzej Rykała, Andrzej Lech, Krystyna Radziszewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010.

Stola Dariusz, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989, Warszawa 2010.

Szaynok Bożena, Z historią i Moskwą w tle. Polska a Izrael 1944–1968, Warszawa 2007.

Tarnowska Beata, Tel-Awiw – Jerozolima. Literackie kreacje przestrzeni miejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2019.

Węgrzyn Ewa, Wyjeżdżamy! Wyjeżdżamy?! Alija gomułkowska 1956–1960, Budapeszt–Kraków 2016.

Żydzi wschodniej Polski. Seria XII: Uciekinierzy, ukrywający się, uchodźcy, red. nauk. Jarosław Ławski i Jacek Partyka, Wydawnictwo Prymat, Białystok 2024.