Dystopijna trylogia Becketta, Część Pierwsza: O nieistotności Godota

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.63.01

Słowa kluczowe:

Samuel Beckett, Czekając na Godota, genologia tekstu, frenologia

Abstrakt

Autor analizuje szereg zmian wprowadzonych do tekstu dramatu Samuela Becketta Czekając na Godota, których dokonał autor tłumacząc tekst oraz inne osoby zajmujące się edycją manuskryptu sztuki. Opisując szczegółowo różnice między poszczególnymi wersjami manuskryptu, autor tłumaczy, w jaki sposób zmiany te wynikają z popularnych w tamtej epoce poglądów dotyczących degradacji człowieka i ludzkości. Artykuł kreśli zarówno zarys poglądów samego Becketta na te zagadnienia, jak i ogólne filozoficzne i kulturowe tło epoki. Obok tych genologicznych dociekań autor stawia tezę, że tematem sztuki Becketta jest w mniejszym stopniu nieobecności Godota, czy Boga, a w większym lęk wywołany wizją degradacji ludzkości, umierania i zaniku życiowych energii. Artykuł stanowi zatem przeglądowe omówienie stanowisk filozoficznych, które stoją za powstaniem Czekając na Godota, szczególnie monologu Lucky’ego, a także daje wgląd w historię edytowania tekstu sztuki.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Stanley Gontarski - Profesor literatury angielskiej, Florida State University, Department of English, Tallahassee, FL 32306-1580, USA

    Stanley Gontarski is Robert O. Lawton Distinguished Professor of English at Florida State University, where he edited the “Journal of Beckett Studies” from 1989–2008. His recent books include (with eds. Paul Ardoin and Laci Mattison) Understanding Bergson, Understanding Modernism (Bloomsbury, 2013) and the follow-up Understanding Deleuze, Understanding Modernism appeared in 2014. His critical, bilingual edition of Tennessee Williams’s A Streetcar Named Desire was published as Un tram che si chiama desiderio /A Streetcar Named Desire in the series Canone teatrale europeo/Canon of European Drama from Editioni ETS in Pisa, 2012. He has also edited The Beckett Critical Reader: Archives, Theories, and Translations (2012) and The Edinburgh Companion to Samuel Beckett and the Arts (2014), both from Edinburgh University Press; his monograph, Creative In volution: Bergson, Beckett, Deleuze has appeared in 2015 to launch his book series “Other Becketts” with Edinburgh University Press, from which his Beckett Matters: Essays on Beckett’s Late Modernism appeared in fall 2016. His Przedstawienie Becketta: Eseje o Becketcie (eds. Tomasz Wiśniewski and Miłosz Wojtyna) appeared from the University of Gdańsk and Maski Press in 2016. His Beckett’s “Happy Day”: A Manuscript Study, appeared from Ohio State University Press in 2017; Revisioning Beckett: Samuel Beckett’s Decadent Turn appeared from Bloomsbury Academic in 2018; and his Burroughs Unbound: William Burroughs and the Performance of Writingis forthcoming from Bloomsbury Academic and Włodzimierz Staniewski and the Phenomenon of “Gardzienice” (eds. with Tomasz Wiśniewski and Katarzyna Kręglewska) is forthcoming from Routledge.

Bibliografia

Atkinson Brooks, Beckett’s Wating for Godot, „The New York Times”, 20.04.1956, https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/97/08/03/reviews/beckett-godot.html?_r=1 [dostęp: 12.01.2022].

Beckett Samuel, Czekając na Godota, tłum. A. Libera, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994.

Beckett Samuel, Końcówka, [w:] Samuel Beckett, Dramaty, tłum. i oprac. A. Libera, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1995, s. 111–175.

Beckett Samuel, The Letters of Samuel Beckett, 1941–1956, red. G. Craig et al., Cambridge University Press, Cambridge 2009.

Beckett Samuel, The Theatrical Notebooks of Samuel Beckett, Volume I: “Waiting for Godot”, red. James Knowlson, Faber and Faber, London, Grove Press, New York 2019 [1994].

Beckett Samuel, Waiting for Godot (1953). Numerowana kopia oznaczona jako Albery. BDMP MS-HRC-DA-145-1and HRC Texas.

Beckett Samuel, Waiting for Godot, Faber and Faber, London 1956. Beckett Samuel, Waiting for Godot, Faber and Faber, London, 1965. Beckett Samuel, Waiting for Godot. Grove Press, New York 1954.

Beckett Samuel, Waiting for Godot, Lord Chamberlain Plays LCP 1964/51, British Library, London 1964.

Beckett Samuel, Waiting for Godot. Nienumerowana kopia oznaczona jako OSU. Columbus, Ohio.

Calloway Stephen, Aubrey Beardsley, V & A Publications, London 1998.

Deleuze Gilles, Claire Parnet, Dialogues II, tłum. Hugh Tomlinson i Barbara Habberjam, Columbia University Press, New York 2007.

Hobbes Thomas, Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, tłum. C. Znamierowski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Kraków 1954.

McMillan Dougald, Martha Fehsenfeld (red.), Beckett in the Theater: The Author as Practical Playwright and Director, Riverrun, New York 1988.

Nordeau Max, Degeneration, tłum. z drugiego wydania niemieckiego, D. Appleton and Company, New York 1895.

Owens Susan, The Satirical Agenda of Aubrey Beardsley’s Enter Herodias, „Visual Culture in Britain” 2002, nr 2:3, s. 81–102.

RabatéJean-Michel,Think,Pig!BeckettandtheLimitsoftheHuman,NewYorkUniversity Press, New York 2016. https://doi.org/10.5422/fordham/9780823270859.001.0001 DOI: https://doi.org/10.5422/fordham/9780823270859.001.0001

Van Hulle Dirk, Mark Nixon, Samuel Beckett’s Library, Cambridge University Press, Cambridge 2013.

Van Hulle Dirk, Pim Verhulst, The Making of Samuel Beckett’s ‘En attendant Godot’ / ‘Waiting for Godot’, Bloomsbury, London 2018.

Pobrania

Opublikowane

2021-12-30

Numer

Tom 63 Nr 4 (2021): Studia literaturoznawcze. Wokół XX wieku

Dział

Articles

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Gontarski, Stanley. 2021. “Dystopijna Trylogia Becketta, Część Pierwsza: O nieistotności Godota”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 63 (4): 7-27. https://doi.org/10.18778/1505-9057.63.01.
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC