Ofiara fin de siècle’u – dekadent w Wampirze Reymonta

Wiktoria Kozłowska

doi:10.18778/1505-9057.71.16

Authors

Wiktoria Kozłowska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0009-0007-2541-3062

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.16

Keywords:

decadent, madness, spiritualism, Hinduism, catastrophism

Abstract

The article offers an analysis of an individual shaped by the circumstances of the late nineteenth century. In a time when catastrophic thoughts gripped people and European values had been exhausted, a need arose to seek meaning elsewhere than before. Those most overwhelmed by the grim reality are referred to as decadents. These are tragic literary figures who lose themselves in pessimism, display self-destructive tendencies, and pursue extreme experiences. This paper analyzes the characterization of the protagonists in The Vampire by Władysław Stanisław Reymont in light of the key features of decadence. Furthermore, it provides insight into their psyche, focuses on the way how soul illness manifests itself and highlights the consequences of obsessive involvement in spiritualism, Hinduism, and love.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Wiktoria Kozłowska, Uniwersytet Łódzki

Wiktoria Kozłowska – studentka kierunku filologia polska II stopnia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. W trakcie badań nad powieścią pt. Wampir Władysława Stanisława Reymonta.

References

Brzozowski Stanisław, Kierunki w literaturze polskiej wobec życia, „Głos” 1903, nr 19, s. 302.
Google Scholar

Feldman Wilhelm, Współczesna literatura polska: 1880–1901 z 17 portretami, Jan Fiszer, Warszawa 1903.
Google Scholar

Ihnatowicz Ewa, Tomkowski Jan, Witraż z wampirem, w: J. Tomkowski, Szkice młodopolskie, red. J. Tomkowski, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016, https://doi.org/10.4000/books.iblpan.10182
Google Scholar

Jankowski Józef, Wampir, red. B. Kocówna, „Tygodnik Ilustrowany” 1911, nr 26, s. 504.
Google Scholar

Jeske-Choiński Teodor, Na schyłku wieku, w drukarni „Wieku”, Warszawa 1894; wyd. 2, Warszawa 1895.
Google Scholar

Kocówna Barbara, Reymont. Opowieść biograficzna, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1971.
Google Scholar

Kozłowski Władysław Mieczysław, Dekadentyzm współczesny, jego geneza i filozofia (Fryderyk Nietzsche), wyd. 2 rozszerzone i przerobione, Jan Fiszer, Kraków 1904.
Google Scholar

Kucab Mateusz, Lalka i nieobecność. Kilka uwag o bohaterach „Wampira” Władysława Stanisława Reymonta, „Dydaktyka Polonistyczna” 2019, nr 5, s. 88–100, https://doi.org/10.15584/dyd.pol.14.2019.7
Google Scholar

Kucab Mateusz, W poszukiwaniu straconego Eleuzis. Szekspirowskie i indyjskie inspiracje w „Wampirze” Władysława Stanisława Reymonta, „Dydaktyka Polonistyczna” 2018, nr 4, s. 60–73, https://doi.org/10.15584/dyd.pol.13.2018.5
Google Scholar

Kristeva Julia, Czarne słońce. Depresja i melancholia, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2007.
Google Scholar

Krzyżanowski Jerzy Roman, Marzyciel i Wampir, w: Reymont. Z dziejów recepcji twórczości, red. B. Kocówna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975, s. 176.
Google Scholar

Majewska Joanna, Modernistów sprawy najbardziej zagadkowe. „Là-bas” Jorisa-Karla Huysmansa i „Wampir” Władysława Stanisława Reymonta, „Artes Humanae” 2018, t. 3, s. 83–93, https://doi.org/10.17951/arte.2018.3.83-93
Google Scholar

Markiewicz Henryk, Młoda Polska i „izmy”, w: Modernizm polski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968, s. 292.
Google Scholar

Mazurkiewicz Adam, „Wszystko jest tajemnicą i wszystko zagadką”. Uwagi na marginesie lektury „Wampira” Władysława Stanisława Reymonta, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2010, nr 3, s. 189–201, https://doi. org/10.18778/1505-9057.13.14
Google Scholar

Nałkowski Wacław, Forpoczty ewolucji psychicznej i troglodyci, w: W. Nałkowski, Jednostka i Ogół. Szkice i krytyki psycho-społeczne, Nakładem Ursyna Czatowicza, Warszawa 1951, s. 35.
Google Scholar

Nietzsche Fryderyk, Wola mocy, Vis-á-Vis/Etiuda, Kraków 2011.
Google Scholar

Niezwykły wypadek rozdwojenia, „ABC: pismo codzienne” 1927, nr 335, s. 5.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Wampir, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.
Google Scholar

Słowacki Juliusz, Kordian. Część pierwsza trylogii: Spisek koronacyjny, wyd. 5, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1948.
Google Scholar

Trześniowski Dariusz, „Wampir” Reymonta: upiorne sny zmęczonej Europy, w: Inny Reymont, red. W. Książek-Bryłowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2002, s. 117.
Google Scholar

Walas Teresa, Ku otchłani (dekadentyzm w literaturze polskiej 1890–1905), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
Google Scholar

Walaszczyk Iga, Rozdwojenie, wielokrotność – podróż w nieznane. „Wampir” W.S. Reymonta, „Tekstualia” 2024, nr 2, s. 69–84, https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6559
Google Scholar

Wojciechowski Paweł, Młodopolski jarmark wampiryzmu, w: Czytanie modernizmu, red. M.J. Olszewska, G.P. Bąbiak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
Google Scholar

Wyka Kazimierz, Modernizm polski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968, s. 90.
Google Scholar

Z życia Władysława Reymonta, „ABC: pismo codzienne” 1927, nr 334, s. 3.
Google Scholar

Zdrenka Marcin, O gnuśności. Studium lenistwa i jego kontekstów, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012.
Google Scholar

Zimand Roman, Dekadentyzm warszawski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964.
Google Scholar