Od rękopisu do pierwodruku. O wczesnych wariantach wiersza “Ranny” Tadeusza Różewicza
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.55.11Słowa kluczowe:
Tadeusz Różewicz – poezja, archiwum literackie, rękopisy, tygodnik „Odrodzenie”Abstrakt
Tadeusz Różewicz był poetą, dla którego twórczość literacka, zwłaszcza poetycka traktowana była jak nie do końca zamknięty proces. Wielokrotnie zmieniał swe wiersze w kolejnych wydaniach. Tematem artykułu jest wiersz Ranny, którego zachowało się kilka wersji, a który wszedł do pierwszego tomu poetyckiego Niepokój (1947). Przedmiotem opisu są cztery pierwsze wersje wiersza – jego ewolucja, począwszy od rękopisu zachowanego w archiwum brata pisarza (Stanisława Różewicza), poprzez dwa maszynopisy zachowane w Archiwum czasopisma „Odrodzenie” po pierwodruk z tegoż pisma. Zmiany wprowadzane przez poetę, który w swych działaniach okazuje się wiernym uczniem awangardy, zmierzają do realizacji idei jego mistrza Juliana Przybosia: minimum słów, maksimum treści.
Pobrania
Bibliografia
Drzewucki Janusz, “Opis wiersza ‘Opis wiersza’ Tadeusza Różewicza”, Twórczość 2016, issue 10, pp. 97–103.
Jaworski Stanisław, Piszę, więc jestem. O procesie twórczym w literaturze, Universitas, Krakow 1993.
Kruszewski Wojciech, “‘Niepokój’ Tadeusza Różewicza. Notatki do historii projektu artystycznego”, in: Ewangelia odrzuconego. Szkice w 90. Rocznicę urodzin Tadeusza Różewicza, J.M. Ruszar (ed.), Wydawnictwo Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2011, pp. 39–54.
Kruszewski Wojciech, Rękopisy i formy, Wydawnictwo KUL, Lublin 2010.
Natanson Jacek, Tygodnik Odrodzenie (1944–1950), PWN, Warsaw 1987.
Przekraczanie granic. O twórczości Tadeusza Różewicza, Wojciech Browarny, Joanna Orska, Adam Poprawa (eds.), Universitas, Krakow 2007.
Różewicz Tadeusz, Margines, ale…, Biuro Literackie, Wrocław 2010.
Różewicz Tadeusz, Niepokój, Ossolineum, Wrocław 1980.
Różewicz Tadeusz, Niepokój. Wybór wierszy, PIW, Warsaw 1963.
Różewicz Tadeusz, “Tożsamość (wspomnienie o Karolu Kuryluku)”, in: Różewicz Tadeusz, Proza 2, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1990, pp. 70–82.
Skrendo Andrzej, “Nota edytorska”, in: T. Różewicz, Wybór poezji, BN, Wrocław 2016.
Szymański Wiesław Paweł, „Odrodzenie” i „Twórczość” w Krakowie (1945–1950), Ossolineum, Wrocław 1981.
Wbrew sobie. Rozmowy z Tadeuszem Różewiczem, Jan Stolarczyk (ed.), Biuro Literackie, Wrocław 2011.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
