Z historii „operacji narodowościowych” NKWD lat 1937–1938 w Kirgizji. Represje wobec mniejszości etnicznych (na przykładzie narodowości polskiej)
DOI:
https://doi.org/10.18778/1644-857X.18.01.05Słowa kluczowe:
masowy terror w ZSRR 1937–1938, organy bezpieczeństwa państwowego ZSRR, „operacja polska” NKWD w Kirgizji, „technologia” represji NKWDAbstrakt
Przełomem w rozpętaniu masowego terroru w ZSRR stało się lutowo-marcowe plenum KC WKP(b) (1937), które zainicjowało działania NKWD na rzecz likwidacji „kontrrewolucyjnych elementów”. Równolegle do tych działań prowadzone były od lipca 1937 r. do listopada 1938 r. operacje przeciwko „wrogim narodowościom” – potencjalną „piątą kolumną”, „bazą powstańczą” na wypadek wojny. Obejmowały one wszystkie warstwy ludności. Skazano wtedy ponad 335 tys. osób, spośród których rozstrzelano prawie 74%. Głównym celem było zniszczenie resztek „nacjonalistycznych elementów” – bazy dla zagranicznych wywiadów. Na przykładzie tej operacji w Kirgizji zostały przedstawione jej etapy (przygotowania, aresztowanie, śledztwo, wyrok) oraz „technologia” represji. Nawiązując do „operacji polskiej” NKWD, przytoczono bliższe informacje archiwalne o sprawie Ludwika Krynickiego. Dokonano analizy pochodzenia narodowościowego 137 ofiar, których szczątki wydobyto w Czon-Tasz, a także składu narodowego prawie 21 tys. represjonowanych w Kirgizji w latach 1918–1953 (m.in. 180 Polaków).
Pobrania
Bibliografia
Archiwum Państwowego Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego Republiki Kyrgyzskiej [AGKNBKR], sygn. 2065–оf., t. I; sygn. 8393-SU.
Centralne Archiwum Federalnej Służby Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej, sygn. 3-4-2.
Łubianka. Stalin i Gławnoje uprawlenije gosbiezopasnosti NKWD. Archiw Stalina. Dokumienty wysszych organow partijnoj i gosudarstwiennoj własti. 1937–1938, Moskwa 2004.
Stalin I.W., O niedostatkach partijnoj raboty i o mierach po likwidacyi trockistskich i inych dwurusznikow: dokład na fiewralsko-martowskom plenumie (1937 g.), „Woprosy istorii” 1995, № 3, s. 3–15.
Abdrachmanow B.Dż., Abdyrachmanow T.A., Kyrgyzstandagy saiasij repressijanyn kurmandyktary (1920–1953-dżdż.) – 10 tomduk, I–X tomdor, 2018-dż.
Riepriessii protiw polakow i polskich grażdan, „Istoriczeskije sborniki »Miemoriała«”, wypusk 1, Moskwa 1997.
Skrieminskaja L.R., Katoliczeskaja rieligija kak osnowa dla idienticznosti polakow w Kyrgyzstanie, „Wiestnik Kyrgyzsko-Rossijskogo Sławianskogo Uniwiersitieta” 2014, t. XIV, № 3, s. 66–70.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
