Świadomość logopedów w zakresie glottodydaktycznej perspektywy kształcenia językowego dzieci z doświadczeniem migracji

Rafał Młyński

doi:10.18778/0860-6587.30.21

Authors

Rafał Młyński Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki, Instytut Glottodydaktyki Polonistycznej, Zakład Logopedii

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.30.21

Keywords:

awareness, speech-language pathology, children, glottodidactic, Polish as a second language

Abstract

More and more children who will become or are bilingual attend Polish schools. Special groups are foreign and Polish students. They have specific educational needs, and they require learning Polish as a second language. The people who support them are often Polish language teachers, but it is also common for speech therapists to conduct such classes. The subject of this paper is the assessment of the awareness of speech therapists in the field of glottodidactic education of children with a migratory background. Four speech therapists who work with such children were included in the study. The author of the text conducted structured interviews; the collected data were analyzed thematically. The study showed that speech therapists need to systematize and deepen their knowledge of glottodidactics which would be useful in their work. The publication also proposes elements of glottodidactics that may be useful in educating speech therapists.

References

Banach M., Bucko D., 2019, Rozumienie tekstu pisanego w języku obcym na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.98.2.4

Biernacka M., 2019, Błąd glottodydaktyczny w zakresie podsystemu fonicznego – głos w dyskusji, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 26, s. 183–196. http://dx.doi.org/10.18778/0860-6587.26.12 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.12

Cieszyńska-Rożek J., 2013, Metoda krakowska wobec zaburzeń rozwoju. Z perspektywy fenomenologii, neurobiologii i językoznawstwa, Kraków.

Cieszyńska J., Korendo M., 2009, Symultaniczne ćwiczenia ortograficzne, Kraków.

Damico J.S., Simmons-Mackie N.N., 2003, Qualitative Research and Speech-Language Pathology, „American Journal of Speech-Language Pathology”, 12. s. 131–143. DOI: https://doi.org/10.1044/1058-0360(2003/060)

Domagała A., Mirecka U., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadku dysleksji rozwojowej w: S. Grabias, T. Woźniak, J. Panasiuk (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, s. 439–458.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie [ESOKJ], 2003, Warszawa.

Gębal P., 2016, Nauczanie języka polskiego jako obcego, drugiego i odziedziczonego na tle rozwoju glottodydaktyki ogólnej i polonistycznej. Rozważania terminologiczne, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarium et Linguae Polonae Pertinentia”, t. 7, nr 223, s. 52–66.

Gębal P., 2018, Podstawy dydaktyki języka polskiego jako drugiego. Podejście integracyjno-inkluzywne, Kraków.

Graboń K., Czempka-Wiewióra M., 2017, Diagnoza i postępowanie logopedyczne w nauczaniu języka polskiego jako obcego, „Postscriptum Polonistyczne”, t. 19, nr 1, s. 147–161.

Janowska I., 2019, Wypowiedź ustna w dydaktyce językowej. Na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376389233

Janowska I. i in., 2016, Programy nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, Kraków.

Jędryka B., 2022, Wykorzystywanie wybranych materiałów do terapii afazji w dydaktyce języka polskiego jako obcego na niższych poziomach zaawansowania językowego (A1 i A2), „Poradnik Językowy”, nr 10, s. 183–200. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2022.10.11

Kaproń-Charzyńska I., 2020, Nauczanie fonetyki języka polskiego z perspektywy logopedycznej – studium przypadku studentów z Chin, „Postscriptum Polonistyczne”, t. 26, nr 2, s. 65–75. DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2020.26.05

Korendo M., Błasiak-Tytuła M., 2019, Potrzeba programowania języka polskiego dzieci dwujęzycznych w świetle badań włoskich, „Logopedia”, nr 48/2, s. 335–346.

Krakowiak M., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadku dzieci z zespołem poalkoholowym (FAS), w: S. Grabias, T. Woźniak, J. Panasiuk (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, s. 419–435.

Kremer-Sadlik T., 2005, To be or not to be bilingual: autistic children from multilingual families, w: J. Cohen, K. Mcalister, K. Rolstad, J. Macswan (red.), Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism, Somerville, s. 1225–1234.

Kvale, S., 2010, Prowadzenie wywiadów. Niezbędnik badacza, Warszawa.

Lipińska E., 2003, Język ojczysty, język obcy, język drugi: wstęp do badań dwujęzyczności, Kraków.

Lipińska E., 2015, Dwujęzyczność kognitywna, „LingVaria”, X, 2(20), s. 55–68. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.05

Lipińska E., 2023, Kształcenie umiejętności pisania w dydaktyce języka polskiego jako obcego, Kraków.

Lipińska E., Seretny A., 2012, Między językiem ojczystym a obcym. Nauczanie i uczenie się języka odziedziczonego w chicagowskiej diasporze polonijnej, Kraków.

Lipińska E., Seretny A., 2016, Język odziedziczony: polszczyzna pokoleń polonijnych, „Poradnik Językowy”, nr 10, s. 45–61.

Lipińska E., Seretny A., 2019, Język odziedziczony a dwujęzyczność – o konieczności badań komparatywnych, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 26, s. 287–300. DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.20

Litwin M., Pietrzyk I., 2013, Dać rzeczy słowo. Słuch fonemowy, Gliwice.

Ludlow A. i in., 2012, Challenges faced by parents of children diagnosed with austism spectrum disorder, „Journal of Health Psychology”, nr 17(5), s. 702–711. DOI: https://doi.org/10.1177/1359105311422955

Minczakiewicz, E., 2016, Miejsce metod jakościowych w diagnozie i praktyce logopedycznej, „Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych”, 23/2, s. 93–108.

Miodunka W., 2010, Polszczyzna jako język drugi. Definicja języka drugiego, w: J. Gruchała, H. Kurek (red.), Silva rerum philologicarum. Studia ofiarowane Profesor Marii Strycharskiej-Brzezinie z okazji Jej jubileuszu, Kraków, s. 233–245.

Miodunka W., 2016, Glottodydaktyka polonistyczna. Pochodzenie-stan obecny-perspektywy, Kraków.

Miodunka W., Gębal P., 2020, Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego, Warszawa.

Młyński R., 2021, Kompetencje logopedyczne glottodydaktyka, nauczyciela dzieci z doświadczeniem migracji, w: A. Seretny, E. Lipińska (red.), Dydaktyka języka polskiego jako nierodzimego. Konteksty-dylematy-trendy, Kraków, s. 271–292.

Niesporek-Szamburska B., Achtelik A., 2009, Bawimy się w język polski, Katowice.

Orłowska-Popek Z., 2017, Programowanie języka w terapii logopedycznej na przykładzie rozwoju języka dzieci niesłyszących, Kraków.

Pluta-Wojciechowska D., 2015, Wymowa cudzoziemców uczących się języka polskiego jako L2 w oczach logopedy: rekonesans zagadnień, „Forum Logopedyczne”, nr 23, s. 26–33.

Pluta-Wojciechowska D., 2015a, Wymowa polska „jakby ktoś gryzł szkło”, czyli o trudnościach w artykulacji głosek języka polskiego u obcokrajowców, „Poradnik Językowy”, nr 5, s. 83–94.

Pluta-Wojciechowska D., 2016, Dlaczego wymowa głosek polskich może być trudna dla cudzoziemców?, w: I. Jaros, R. Gliwa (red.), Problemy badawcze i diagnostyczne w logopedii, Łódź, s. 103–115. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-476-2.10

Pamuła-Behrens M., 2018, Język edukacji szkolnej w integracyjnym modelu wsparcia ucznia z doświadczeniem migracji w rodzinie, „Postscriptum Polonistyczne”, 2 (22), s. 171–186.

Pamuła-Behrens M., Szymańska M., 2018, Metoda JES-PL. Nauczanie języka edukacji szkolnej uczniów z doświadczeniem migracji, „Języki Obce w Szkole”, nr 2, s. 5–10. DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2018.22.11

Piotrowska-Rola E., Porębska M., 2013, Polski jest cool, Lublin.

Prizel-Kania A., 2013, Rozwijanie sprawności rozumienia ze słuchu w języku polskim jako obcym, Kraków.

Prizel-Kania A. i in., 2016, Po polsku po Polsce. Podręcznik do nauczania języka polskiego jako obcego oraz kultury polskiej dla początkujących, Kraków.

Seretny A., 2015, Słownictwo w dydaktyce języka. Świat słów na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376386041

Seretny A., 2021, Polszczyzna w szkole, czyli język jako narzędzie poznania, w: A. Seretny, E. Lipińska (red.), Dydaktyka języka polskiego jako nierodzimego. Konteksty – dylematy – trendy, Kraków, s. 113–140.

Seretny A., Lipińska E., 2005, ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków.

Siudak A., 2013, Alternatywna metoda odbudowywania kompetencji językowej u pacjentów z afazją globalną, w: M. Michalik, A. Siudak, H. Pawłowska-Jaroń (red.), Nowa Logopedia. Interakcyjne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, t. 4, Kraków, s. 221–256.

Stempek I., Kuc P., Grudzień M., 2015, Polski krok po kroku – junior 1, Kraków.

Szelc-Mays M., 2014, Moje litery. Piszę na A, Kraków.

Woźniak T., 2015, Schizofazja. Zasady postępowania logopedycznego, w: S. Grabias, T. Woźniak, J. Panasiuk (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, s. 1093–1104.