Świadomość logopedów w zakresie glottodydaktycznej perspektywy kształcenia językowego dzieci z doświadczeniem migracji
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.30.21Słowa kluczowe:
świadomość, logopedia, glottodydaktyka, język polski jako drugiAbstrakt
W polskich szkołach uczy się coraz więcej dzieci, które staną się lub są dwujęzyczne. Są to uczniowie cudzoziemscy oraz polonijni. Mają oni specyficzne potrzeby edukacyjne, tzn. wymagają nauki języka polskiego jako drugiego. Osobami wspierającymi je są często glottodydaktycy polonistyczni, jednak zdarza się, iż tego typu zajęcia prowadzą też logopedzi. Tematem niniejszej pracy jest ocena świadomości logopedów w zakresie glottodydaktycznego kształcenia dzieci z doświadczeniem migracji. Badaniem zostali objęci terapeuci, którzy pracują z takimi dziećmi. Przeprowadzono z nimi pogłębione wywiady ustrukturyzowane, a zebrane dane zostały poddane analizie tematycznej. Badanie wykazało, iż logopedzi potrzebują usystematyzowania i pogłębienia wiedzy glottodydaktyczej przydatnej w ich pracy. W końcowej części pracy przedstawiono więc te zagadnienia glottodydaktyczne, o które, zdaniem autora, należałoby poszerzyć kształcenie logopedów.
Bibliografia
Banach M., Bucko D., 2019, Rozumienie tekstu pisanego w języku obcym na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.98.2.4
Biernacka M., 2019, Błąd glottodydaktyczny w zakresie podsystemu fonicznego – głos w dyskusji, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 26, s. 183–196. http://dx.doi.org/10.18778/0860-6587.26.12 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.12
Cieszyńska-Rożek J., 2013, Metoda krakowska wobec zaburzeń rozwoju. Z perspektywy fenomenologii, neurobiologii i językoznawstwa, Kraków.
Cieszyńska J., Korendo M., 2009, Symultaniczne ćwiczenia ortograficzne, Kraków.
Damico J.S., Simmons-Mackie N.N., 2003, Qualitative Research and Speech-Language Pathology, „American Journal of Speech-Language Pathology”, 12. s. 131–143. DOI: https://doi.org/10.1044/1058-0360(2003/060)
Domagała A., Mirecka U., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadku dysleksji rozwojowej w: S. Grabias, T. Woźniak, J. Panasiuk (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, s. 439–458.
Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie [ESOKJ], 2003, Warszawa.
Gębal P., 2016, Nauczanie języka polskiego jako obcego, drugiego i odziedziczonego na tle rozwoju glottodydaktyki ogólnej i polonistycznej. Rozważania terminologiczne, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarium et Linguae Polonae Pertinentia”, t. 7, nr 223, s. 52–66.
Gębal P., 2018, Podstawy dydaktyki języka polskiego jako drugiego. Podejście integracyjno-inkluzywne, Kraków.
Graboń K., Czempka-Wiewióra M., 2017, Diagnoza i postępowanie logopedyczne w nauczaniu języka polskiego jako obcego, „Postscriptum Polonistyczne”, t. 19, nr 1, s. 147–161.
Janowska I., 2019, Wypowiedź ustna w dydaktyce językowej. Na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376389233
Janowska I. i in., 2016, Programy nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, Kraków.
Jędryka B., 2022, Wykorzystywanie wybranych materiałów do terapii afazji w dydaktyce języka polskiego jako obcego na niższych poziomach zaawansowania językowego (A1 i A2), „Poradnik Językowy”, nr 10, s. 183–200. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2022.10.11
Kaproń-Charzyńska I., 2020, Nauczanie fonetyki języka polskiego z perspektywy logopedycznej – studium przypadku studentów z Chin, „Postscriptum Polonistyczne”, t. 26, nr 2, s. 65–75. DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2020.26.05
Korendo M., Błasiak-Tytuła M., 2019, Potrzeba programowania języka polskiego dzieci dwujęzycznych w świetle badań włoskich, „Logopedia”, nr 48/2, s. 335–346.
Krakowiak M., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadku dzieci z zespołem poalkoholowym (FAS), w: S. Grabias, T. Woźniak, J. Panasiuk (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, s. 419–435.
Kremer-Sadlik T., 2005, To be or not to be bilingual: autistic children from multilingual families, w: J. Cohen, K. Mcalister, K. Rolstad, J. Macswan (red.), Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism, Somerville, s. 1225–1234.
Kvale, S., 2010, Prowadzenie wywiadów. Niezbędnik badacza, Warszawa.
Lipińska E., 2003, Język ojczysty, język obcy, język drugi: wstęp do badań dwujęzyczności, Kraków.
Lipińska E., 2015, Dwujęzyczność kognitywna, „LingVaria”, X, 2(20), s. 55–68. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.05
Lipińska E., 2023, Kształcenie umiejętności pisania w dydaktyce języka polskiego jako obcego, Kraków.
Lipińska E., Seretny A., 2012, Między językiem ojczystym a obcym. Nauczanie i uczenie się języka odziedziczonego w chicagowskiej diasporze polonijnej, Kraków.
Lipińska E., Seretny A., 2016, Język odziedziczony: polszczyzna pokoleń polonijnych, „Poradnik Językowy”, nr 10, s. 45–61.
Lipińska E., Seretny A., 2019, Język odziedziczony a dwujęzyczność – o konieczności badań komparatywnych, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 26, s. 287–300. DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.20
Litwin M., Pietrzyk I., 2013, Dać rzeczy słowo. Słuch fonemowy, Gliwice.
Ludlow A. i in., 2012, Challenges faced by parents of children diagnosed with austism spectrum disorder, „Journal of Health Psychology”, nr 17(5), s. 702–711. DOI: https://doi.org/10.1177/1359105311422955
Minczakiewicz, E., 2016, Miejsce metod jakościowych w diagnozie i praktyce logopedycznej, „Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych”, 23/2, s. 93–108.
Miodunka W., 2010, Polszczyzna jako język drugi. Definicja języka drugiego, w: J. Gruchała, H. Kurek (red.), Silva rerum philologicarum. Studia ofiarowane Profesor Marii Strycharskiej-Brzezinie z okazji Jej jubileuszu, Kraków, s. 233–245.
Miodunka W., 2016, Glottodydaktyka polonistyczna. Pochodzenie-stan obecny-perspektywy, Kraków.
Miodunka W., Gębal P., 2020, Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego, Warszawa.
Młyński R., 2021, Kompetencje logopedyczne glottodydaktyka, nauczyciela dzieci z doświadczeniem migracji, w: A. Seretny, E. Lipińska (red.), Dydaktyka języka polskiego jako nierodzimego. Konteksty-dylematy-trendy, Kraków, s. 271–292.
Niesporek-Szamburska B., Achtelik A., 2009, Bawimy się w język polski, Katowice.
Orłowska-Popek Z., 2017, Programowanie języka w terapii logopedycznej na przykładzie rozwoju języka dzieci niesłyszących, Kraków. DOI: https://doi.org/10.24917/9788380840720
Pluta-Wojciechowska D., 2015, Wymowa cudzoziemców uczących się języka polskiego jako L2 w oczach logopedy: rekonesans zagadnień, „Forum Logopedyczne”, nr 23, s. 26–33.
Pluta-Wojciechowska D., 2015a, Wymowa polska „jakby ktoś gryzł szkło”, czyli o trudnościach w artykulacji głosek języka polskiego u obcokrajowców, „Poradnik Językowy”, nr 5, s. 83–94.
Pluta-Wojciechowska D., 2016, Dlaczego wymowa głosek polskich może być trudna dla cudzoziemców?, w: I. Jaros, R. Gliwa (red.), Problemy badawcze i diagnostyczne w logopedii, Łódź, s. 103–115. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-476-2.10
Pamuła-Behrens M., 2018, Język edukacji szkolnej w integracyjnym modelu wsparcia ucznia z doświadczeniem migracji w rodzinie, „Postscriptum Polonistyczne”, 2 (22), s. 171–186. DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2018.22.11
Pamuła-Behrens M., Szymańska M., 2018, Metoda JES-PL. Nauczanie języka edukacji szkolnej uczniów z doświadczeniem migracji, „Języki Obce w Szkole”, nr 2, s. 5–10. DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2018.22.11
Piotrowska-Rola E., Porębska M., 2013, Polski jest cool, Lublin.
Prizel-Kania A., 2013, Rozwijanie sprawności rozumienia ze słuchu w języku polskim jako obcym, Kraków.
Prizel-Kania A. i in., 2016, Po polsku po Polsce. Podręcznik do nauczania języka polskiego jako obcego oraz kultury polskiej dla początkujących, Kraków.
Seretny A., 2015, Słownictwo w dydaktyce języka. Świat słów na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376386041
Seretny A., 2021, Polszczyzna w szkole, czyli język jako narzędzie poznania, w: A. Seretny, E. Lipińska (red.), Dydaktyka języka polskiego jako nierodzimego. Konteksty – dylematy – trendy, Kraków, s. 113–140.
Seretny A., Lipińska E., 2005, ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków.
Siudak A., 2013, Alternatywna metoda odbudowywania kompetencji językowej u pacjentów z afazją globalną, w: M. Michalik, A. Siudak, H. Pawłowska-Jaroń (red.), Nowa Logopedia. Interakcyjne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, t. 4, Kraków, s. 221–256.
Stempek I., Kuc P., Grudzień M., 2015, Polski krok po kroku – junior 1, Kraków.
Szelc-Mays M., 2014, Moje litery. Piszę na A, Kraków.
Woźniak T., 2015, Schizofazja. Zasady postępowania logopedycznego, w: S. Grabias, T. Woźniak, J. Panasiuk (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, s. 1093–1104.
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 07.12.2023 - (2)
- 07.12.2023 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
