Organizacja jednostki lekcyjnej oraz realizacja celów i zadań dydaktycznych na lekcjach języka polskiego w szkole dla dzieci niesłyszących i słabosłyszących – o potrzebie podejścia glottodydaktycznego

Katarzyna Jachimowska

doi:10.18778/0860-6587.28.13

Autor

Katarzyna Jachimowska Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, Zakład Współczesnego Języka Polskiego, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź https://orcid.org/0000-0002-6770-3988

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.28.13

Słowa kluczowe:

struktura lekcji, cele i zadania dydaktyczne, metody nauczania, dysfunkcja słuchu, glottodydaktyka

Abstrakt

W artykule opisano cechy jednostki lekcyjnej w wybranych klasach szkoły podstawowej i gimnazjum w szkole dla dzieci niesłyszących i słabosłyszących. Badania struktury lekcji oraz efekty realizacji celów i zadań dydaktycznych lekcji nauki o języku polskim przyniosły konstatację o potrzebie zmian w nauczaniu osób niesłyszących języka polskiego. Perspektywa zastosowania metod glottodydaktycznych w nauczaniu dzieci z dysfunkcją słuchu w celu uzyskania zamierzonych efektów kształcenia otwiera pole badawcze mało jeszcze eksplorowane na gruncie polskiej nauki. Na podstawie zebranego materiału zwrócono uwagę na konieczność zweryfikowania podejścia do nauczania języka polskiego osób niesłyszących i słabosłyszących, ponieważ dotychczasowe metody nauczania są nieefektywne.

Bibliografia

Budarny A., 1979, Lekcja – podstawowa forma organizacji procesu nauczania w szkole, w: M.A. Daniłow, M.M. Skatkin (red.), Dydaktyka szkoły średniej. Wybrane problemy nowoczesnej dydaktyki, Warszawa, s. 210–221.

ESOKJ: Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, 2003, Warszawa.

Fiszbach J. (red.), 2019, Polonistyczna dydaktyka ogólna, Łódź.

Fontana D., 1998, Psychologia dla nauczycieli, Warszawa.

Grabias S., 2019, Język w zachowaniach społecznych. Podstawy socjolingwistyki i logopedii, Lublin.

Jachimowska K., 2014, Komunikacyjne aspekty tekstów pisanych przez osoby z dysfunkcją słuchu, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-853-0

Jachimowska K., 2018, Tekstowe realizacje wzorca gatunkowego życzeń pisanych przez dzieci z dysfunkcją słuchu – perspektywa surdoglottodydaktyczna, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie polonistyczne cudzoziemców. Polonistyczne językoznawstwo glottodydaktyczne” 25, s. 187–197. DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.25.16

Jachimowska K., 2020, Kompetencja leksykalna dzieci z zaburzeniami słuchu na przykładzie szkolnego gatunku wypowiedzi (charakterystyka postaci) – studium indywidualnych przypadków, w: E. Szkudlarek-Śmiechowicz, A. Wierzbicka, E. Olejniczak (red.), Słowo. Struktura – znaczenie – kontekst, Łódź, s. 391–399.

Janowska I., 2015, Kompetencja komunikacyjna a glottodydaktyka, „LingVaria” X | 2(20), s. 41–54. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.04

Klemensiewicz Z., 1969, Wybrane zagadnienia metodyczne z zakresu nauczania gramatyki, Warszawa.

Kowal J., 2007, Nowe spojrzenie – język polski jako obcy w kulturze i edukacji Głuchych – Głusi i ich języki obce, w: E. Woźnicka (red.), Tożsamość społeczno-kulturowa Głuchych, Łódź, s. 92–107.

Kowal J., 2011, Język polski jako obcy a edukacja niesłyszących, w: E. Twardowska, M. Kowalska (red.), Edukacja niesłyszących, Łódź, s. 93–110.

Kudra A., 1996, Struktura lekcji nauki o języku, w: S. Gala (red.), Z dydaktyki języka ojczystego w szkole, Łódź, s. 156–169.

Kupisiewicz Cz., 1976, Podstawy dydaktyki ogólnej, Warszawa.

Lipińska E., 2006, Czynniki wpływające na proces uczenia się, w: E. Lipińska, A. Seretny (red.), Z zagadnień dydaktyki języka polskiego jako obcego, Kraków, s. 57–77.

Lipińska E., Seretny A., 2012, Między dydaktyką języka ojczystego a obecnego – nauczanie języka polskiego w szkołach polonijnych w Stanach Zjednoczonych, w: B. Skowronek (red.), (Nie) swój język polski. Nowe horyzonty w językoznawstwie stosowanym, Kraków, s. 111–127.

Nagajowa M., 1990, ABC metodyki języka polskiego, Warszawa.

Okoń W., 1965, Proces nauczania, Warszawa.

Okoń W., 1996, Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa.

Perier O., 1992, Dziecko z uszkodzonym narządem słuchu, tłum. T. Gałkowski, Warszawa.

Półturzycki J., 2002, Dydaktyka dla nauczycieli, Płock.

Rakowska A., 1995, Rozwój systemu gramatycznego u dzieci głuchych, Kraków.

Ruta-Korytowska K., 2018, Poziom sprawności czytania i pisania u studentów z dysfunkcją słuchu, Poznań.

Statut Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 4 w Łodzi www.sosw.edu.pl/N_dokumenty.html (dostęp: 05.05.2018).

Tomaszewski P., 2008, Co z mową głośną w wychowaniu dwujęzycznym?, w: J. Porayski-Pomsta (red.), Diagnoza i terapia w logopedii, Warszawa, s. 37–58.

Ustawa z dn. 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się, art. 3. Dz. U. 2011 nr 209, poz. 1243.

Woźnicka E. (red.), 2007, Tożsamość społeczno-kulturowa Głuchych, Łódź.

Ziarkowska-Kubiak B., 2011, O potrzebie zmian w programach i metodach nauczania Głuchych Polaków języka i kultury polskiej, w: E. Twardowska, M. Kowalska (red.), Edukacja niesłyszących, Łódź, s. 77–91.