Wpływ stopnia ryzyka na wysokość cen transferowych w przypadku pożyczek między podmiotami powiązanymi

Autor

  • Radosław Witczak Instytut Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi; Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Bankowości Centralnej i Pośrednictwa Finansowego https://orcid.org/0000-0002-9746-0016
  • Artur Zimny Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Finansów i Rachunkowości MSP https://orcid.org/0000-0002-6658-952X

DOI:

https://doi.org/10.18778/2082-4440.31.04

Słowa kluczowe:

podatki dochodowe, ceny transferowe, pożyczki, koszt kapitału dłużnego, ryzyko

Abstrakt

Jednym z instrumentów, jakie mogą wykorzystywać podmioty gospodarcze do obniżania ciężarów podatkowych, są ceny transferowe, stosowane zarówno w obrocie międzynarodowym, jak i w transakcjach w obrębie jednego kraju. Mogą one wystąpić nie tylko przy transakcjach sprzedaży, lecz również udzielania pożyczek. Celem artykułu jest ocena wpływu stopnia ryzyka ponoszonego przez pożyczkodawcę na cenę udzielanej pożyczki przy ustalaniu ceny transferowej w przypadku transakcji pożyczki między podmiotami powiązanymi. W artykule postawiono następującą hipotezę: stopień ryzyka ponoszonego przez pożyczkodawcę jest istotnym czynnikiem wpływającym na cenę udzielanej pożyczki i powinien być uwzględniany przy szacowaniu ceny transferowej w przypadku pożyczek między podmiotami powiązanymi. W części teoretycznej zastosowane metody naukowe to krytyczny przegląd literatury, analiza krajowych aktów prawnych oraz wytycznych OECD. W części empirycznej przedstawiono wyznaczanie rynkowego poziomu cen pożyczek, bazując na zbiorze rzeczywiście udzielonych kredytów oraz danych statystycznych Narodowego Banku Polskiego, co było przedmiotem przygotowanej przez autorów dokumentacji cen transferowych. Badanie nie dało podstaw do odrzucenia hipotezy, wobec czego sformułowano wniosek, że stopień ryzyka ponoszonego przez pożyczkodawcę jest istotnym czynnikiem wpływającym na cenę udzielanej pożyczki i powinien być uwzględniany przy wyznaczaniu ceny transferowej w przypadku pożyczek między podmiotami powiązanymi. Badanie pokazało, że ustalanie rynkowego poziomu cen pożyczek przez samo porównanie ich z cenami innego finansowania dłużnego, bez uwzględnienia ryzyka, jest niewystarczające. Ten aspekt, wzbogacony empiryczną analizą wpływu ryzyka na ceny kapitału dłużnego, oraz sformułowanie zaleceń dotyczących właściwego sporządzania dokumentacji cen transferowych w przypadku transakcji pożyczek, to oryginalny wkład autorów.

Bibliografia

Baćkowski D. (2001), Ceny transferowe w spółkach córkach międzynarodowych koncernów działających w Polsce – prezentacja wyników badań, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, 2.
Google Scholar

Dmowski A. (2006), Ceny transferowe. Analiza regulacji prawnych. Przykłady dokumentacji podatkowej. Warszawa: Difin.
Google Scholar

EU (2005), Communication from the Commission to the Council, the European Parliament And The European Economic And Social Committee on the work of the EU Joint Transfer Pricing Forum on transfer pricing documentation for associated enterprises in the EU, https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/?uri=COM%3A2005%3A0543%3AFIN (data dostępu:19.09.2018).
Google Scholar

Felis P. (2008), Ryzyko podatkowe podmiotów powiązanych w konstrukcji podatków dochodowych, „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów”, 90.
Google Scholar

Gajewski D.J. (red.) (2019), Ceny transferowe. Wybrane zagadnienia, Lex, wyd. el.
Google Scholar

Georgijew-Ciastoń I., Sadowski R. (2003), Ceny transferowe – ustalanie dochodu zakładu zagranicznego przedsiębiorstwa, „Monitor Podatkowy”, 2.
Google Scholar

Górski M.J., Zbroiński A. (2016), Ceny transferowe. Protokół kontroli, Lex, wyd. el.
Google Scholar

Jaeger H. (1987), Die Bewertung von konzerninternen Lieferungen und Leistungen in der operativen Planung. Heidelberg: Phisica Verlag.
Google Scholar

Jankowski J. (2019), Optymalizacja podatkowa w podatkach dochodowych – dopuszczalność i prawne granice. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Kaniewska-Środecka M. (2018), Zarządzanie ryzykiem cen transferowych. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Klimek K. (2019), Jak ustalić rynkowe oprocentowanie pożyczek pomiędzy podmiotami powiązanymi dla potrzeb cen transferowych, odpowiedź QA 1359845, Lex, wyd. el.
Google Scholar

Kolanowski T., Winiarski K. (2018), Co mogą sądy administracyjne w aspekcie cen transferowych?, „Przegląd Podatkowy”, 12.
Google Scholar

Kosieradzki T., Piekarz R., Rynkowska A. (2019), Ceny transferowe 2019. Mechanizmy, dokumentacje, raportowanie, Lex, wyd. el.
Google Scholar

Krzyżaniak A., Hornowska A. (2020), Kiedy korzystać z przepisów dotyczących safe harbour, „Rzeczpospolita”, 20.01.2020.
Google Scholar

Laskowska M. (2019), Zmiany w polskich regulacjach dotyczących cen transferowych, „Przegląd Podatkowy”, 1.
Google Scholar

Mariański A., Wiśniewski K,. Kaczmarek P., Kalicińska A., Majcherczak J., Michalak A. (2017), Dokumentacja cen transferowych za rok 2017. Warszawa: Gremi Media SA.
Google Scholar

Menet G. (2011), Oprocentowanie pożyczki wewnątrzkorporacyjnej jako cena transferowa, „Nauki o finansach”, 7.
Google Scholar

Mika J. (2017), Ceny transferowe. Komentarz do rozporządzenia. Metody ustalania i szacowania cen transferowych. Analiza porównywalności. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

NBP (2015), Kredyt bankowy jako źródło finansowania działalności. Materiał opracowany przez NBP w ramach projektu „Przedsiębiorczość w praktyce”, Rzeszów.
Google Scholar

NBP, statystyka stóp procentowych, http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/statystyka/pieniezna_i_bankowa/oprocentowanie.html (data dostępu: 19.09.2018).
Google Scholar

Nykiel W., Strzelec D. (red.) (2014), Podmioty powiązane, Lex, wyd. el.
Google Scholar

OECD (2017), OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations 2017. Paris: OECD Publishing, http://dx.doi.org/10.1787/tpg-2017-en
Google Scholar

OECD (2020), Transfer Pricing Guidance on Financial Transactions: Inclusive Framework on BEPS Actions 4, 8–10. Paris: OECD, http://www.oecd.org/tax/beps/transfer-pricing-guidance-on-financial-transactions-inclusive-framework-on-beps-actions-4-8-10.htm
Google Scholar

O’Shaughnessy M. (2003), Ceny transferowe. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Piekarz R. (red.) (2018), Przewodnik po dokumentacji cen transferowych. Nowe zasady od 2018 roku. Przykłady dokumentacji krok po kroku, Wolters Kluwer, Lex, wyd. el.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników, Dz.U. z 1997 r., nr 128, poz. 833 ze zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów (2009a) z dnia 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób fizycznych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób fizycznych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych, Dz.U. z 2009 r., nr 160, poz. 1267 ze zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów (2009b) z dnia 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych, Dz.U. z 2009 r., nr 160, poz. 1268 ze zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, Dz.U. z 2018 r., poz. 2491 ze zm.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, Dz.U. z 2018 r., poz. 2502 ze zm.
Google Scholar

Stamblewska-Urbaniak E., Zbroiński A. (2019), Znaczenie rezultatów działań 8–10 w ramach Projektu BEPS dla podatników realizujących transakcje z podmiotami powiązanymi, „Przegląd Podatkowy”, 9.
Google Scholar

Sulik-Górecka A. (2009), Wycena i dokumentacja transakcji między podmiotami powiązanymi w świetle obowiązujących przepisów, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, 53.
Google Scholar

Ścierska E. (red.) (2016), Ceny transferowe. Lokalna i grupowa dokumentacja podatkowa oraz inne obowiązki sprawozdawcze, Lex, wyd. el.
Google Scholar

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. z 2019 r., nr 1387 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U. z 2019 r., nr 865 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, Dz.U. z 2011 r., nr 126, poz. 715 ze zm.
Google Scholar

Wiśniewski P., Kromer W. (2015), Ceny transferowe. Warszawa: Difin.
Google Scholar

Wyciślok J. (2014), Ceny transferowe. Przedsiębiorstwa powiązane. Przerzucanie dochodów. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

##submission.downloads##

Opublikowane

2020-09-30

Jak cytować

Witczak, R., & Zimny, A. (2020). Wpływ stopnia ryzyka na wysokość cen transferowych w przypadku pożyczek między podmiotami powiązanymi. Ekonomia Międzynarodowa, (31), 222-249. https://doi.org/10.18778/2082-4440.31.04

Numer

Dział

Articles