Poland-Romania-Türkiye Trilogue – a Key Partnership, or a Didascalia of the Three Seas Initiative?
DOI:
https://doi.org/10.18778/1427-9657.13.13Keywords:
Trilogue, Three Seas Initiative, Warsaw summit, Poland, Romania, Türkiye, international cooperationAbstract
The main areas of cooperation within the Poland-Romania-Türkiye Trilogue are security in the Black Sea region and Central and Eastern Europe, as well as issues of infrastructure and energy connections. The main objective of this article is to analyze the above mentioned format of trilateral cooperation, to identify areas of interaction, potential opportunities and directions for further development. At the same time, limitations arising from contradictory interests that prevent this format from developing its full potential are indicated.
References
3SI Research Center. 2024a. Basic information, https://3si.politic.edu.pl/basic-information/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
3SI Research Center. 2024b. Zbliża się X Szczyt Trójmorza (3SI) i Forum Biznesu w Warszawie, https://trojmorze.isppan.waw.pl/aktualnosci/zbliza-sie-x-szczyt-trojmorza-3si-i-forum-biznesu-w-warszawie/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
3SI Research Center. 2024c. Informacja Ministra Spraw Zagranicznych na temat aktualnego stanu współpracy w ramach Inicjatywy Trójmorza, https://trojmorze.isppan.waw.pl/aktualnosci/informacja-ministra-spraw-zagranicznych-na-temat-aktualnego-stanu-wspolpracy-w-ramach-inicjatywy-trojmorza/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
3SI Research Center. 2024d. Three Seas Initiative in the minister Radosław Sikorskiʼs expose, https://3si.politic.edu.pl/three-seas-initiative-in-radoslaw-sikorskis-expose/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
3SI Research Center. 2024e. Joint Declaration of the Eight Summit of the Three Seas Initiative (Bucharest, 6–7 September 2023), https://3si.politic.edu.pl/joint-declaration-of-the-eighth-summit-of-the-three-seas-initiative-bucharest-6-7-september-2023/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
3SI Research Center. 2024f. Declarations, https://3si.politic.edu.pl/declarations/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
3Seas Local Government Congress. Economic Forum. 2021, 18 października. Turcja wspiera Inicjatywę Trójmorza, https://congress.lubelskie.pl/turcja-wspiera-inicjatywe-trojmorza/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Błaszczak, J. 2025, 26 stycznia. Inicjatywa Trójmorza w 2025 roku: na drodze do jubileuszu, https://ine.org.pl/inicjatywa-trojmorza-w-2025-roku-na-drodze-do-jubileuszu/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Bojanowicz, R. 2024, 21 grudnia. Ostatnie miesiące prezydentury Dudy: Szczyt Inicjatywy Trójmorza i zaproszenie Trumpa, https://forsal.pl/kraj/polityka/artykuly/9698290,ostatnie-miesiace-prezydentury-dudy-szczyt-inicjatywy-trojmorza-i-zap.html (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Bornio, J. 2023, 30 września. Znaczenie Inicjatywy Trójmorza dla wojskowej współpracy w regionie, https://ies.lublin.pl/komentarze/znaczenie-inicjatywy-trojmorza-dla-wojskowej-wspolpracy-w-regionie/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Chudziak, M., Oleksy, P. 2023. Czy Trilog ma przyszłość? Rumunia i Turcja jako partnerzy dla polityki zagranicznej Polski. Prace Instytutu Europy Środkowej 5.
Google Scholar
Dziennik Gazeta Prawna. 2020, 17 czerwca. Turcja wciąż blokuje plany obrony NATO dla Polski i państw bałtyckich, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1483709,turcja-plany-obrony-nato-dla-polski-i-panstw-baltyckich.html (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Dziurdzińska, N. 2024, 9 marca. Ekspert: przystąpienie Polski do NATO utorowało drogę do Sojuszu państwom bałtyckim, https://www.pap.pl/aktualnosci/ekspert-przystapienie-polski-do-nato-utorowalo-droge-do-sojuszu-krajom-baltyckim (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Forsal24. 2021, 24 maja. MON: Polska kupi od Turcji drony za blisko 270 mln dolarów, https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/8171662,mon-polska-kupi-od-turcji-drony-za-blisko-270-mln-dolarow.html (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
GospodarkaMorska.pl. 2018, 26 października. Ekspert OSW: Turcja jest zainteresowana gospodarczym aspektem Trójmorza, https://www.gospodarkamorska.pl/porty-logistyka-ekspert-osw:-turcja-jest-zainteresowana-gospodarczym-aspektem-trojmorza-35142 (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
GospodarkaMorska.pl. 2023, 18 grudnia. Bułgaria, Rumunia i Turcja przeprowadzą wspólne działania w zakresie rozminowania Morza Czarnego, https://www.gospodarkamorska.pl/bulgaria-rumunia-i-turcja-przeprowadza-wspolne-dzialania-w-zakresie-rozminowania-morza-czarnego-75268 (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Haliżak, E. 2016. Liberalna teoria polityki zagranicznej. W: E. Haliżak, R. Ożarowski, A. Wróbel (red.). Liberalizm i neoliberalizm w nauce o stosunkach międzynarodowych: teoretyczny pluralizm. Warszawa: Wydawnictwo Rambler.
Google Scholar
Hypś, M. 2022, 9 kwietnia. Cieśniny czarnomorskie i konwencja z Montreux. Żywa skamieniałość, która wciąż drażni Rosję, https://www.konflikty.pl/historia/1918-1939/ciesniny-czarnomorskie-konwencja-z-montreux/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Jawor, A. 2025, 24 stycznia. Jak daleko może sięgnąć współpraca członka NATO z rosyjskimi służbami, https://infosecurity24.pl/za-granica/jak-daleko-moze-siegac-wspolpraca-czlonka-nato-z-rosyjskimi-sluzbami?utm_source=pocket_shared (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. 2025, 12 marca. Polska i Turcja wzmacniają współpracę na rzecz pokoju i bezpieczeństwa, https://www.gov.pl/web/premier/polska-i-turcja-wzmacniaja-wspolprace-na-rzecz-pokoju-i-bezpieczenstwa (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 2024, 21 grudnia. Szef BPM: Prezydent USA Donald Trump zostanie zaproszony na szczyt Inicjatywy Trójmorza, https://www.prezydent.pl/kancelaria/aktywnosc-ministrow/szef-bpm-prezydent-usa-donald-trump-zostanie-zaproszony-na-szczyt-inicjatywy-trojmorza,95729 (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Kozioł, W. 2024, 9 maja. Szczyt Polska-Turcja-Rumunia. Tematami bezpieczeństwo i współpraca, https://defence24.pl/geopolityka/szczyt-polska-turcja-rumunia-tematami-bezpieczenstwo-i-wspolpraca (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Lewkowicz, Ł. 2020, 26 lutego. Deklaracja wsparcia finansowego dla Inicjatywy Trójmorza, https://ies.lublin.pl/komentarze/deklaracja-wsparcia-finansowego-usa-dla-inicjatywy-trojmorza/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Lewkowicz, Ł. 2023. Introduction – The Essence and Challenges of the Three Seas Initiative before the Bucharest Summit. W: Ł. Lewkowicz (red.). The Three Seas Initiative before the Bucharest Summit 2023: The Perspective of Selected Participating Countries (s. 9–12). Lublin: Instytut Europy Środkowej.
Google Scholar
Lewkowicz, Ł., Gołębiowska, M. 2023, 15 września. Inicjatywa Trójmorza po szczycie w Bukareszcie: południowe rozszerzenie i brak dalszej instytucjonalizacji, https://ies.lublin.pl/komentarze/inicjatywa-trojmorza-po-szczycie-w-bukareszcie-poludniowe-rozszerzenie-i-brak-dalszej-instytucjonalizacji/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Lewkowicz, Ł., Gołębiowska, M. 2024, 12 kwietnia. Inicjatywa Trójmorza po szczycie w Wilnie: po pierwsze bezpieczeństwo, https://ies.lublin.pl/komentarze/kies-1102/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Łoskot-Strachota, A., Michalski, A. 2023, 10 marca. Turecki sen o hubie. Polityka gazowa Ankary w czasie wojny, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2023-03-10/turecki-sen-o-hubie-polityka-gazowa-ankary-w-czasie-wojny (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Maras, K. 2025. Dlaczego Recep Tayyip Erdoğan wygrał wybory w 2023 roku? Prezydenckie roszczenia do legitymacji władzy. Eastern Review 12(1), s. 83–101. https://doi.org/10.18778/1427-9657.12.05.
Google Scholar
Marczuk, K.P. 2020, 16 kwietnia. O obszarach dyplomacji Rumunii: wizyta księżniczki Małgorzaty w Polsce, https://ies.lublin.pl/komentarze/o-obszarach-dyplomacji-rumunii-wizyta-ksiezniczki-malgorzaty-w-polsce/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Michalski, A., Łoskot-Strachota, A. 2024, 3 czerwca. Turcja: szanse i wyzwania na krajowym rynku gazu w 2024 roku, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2024-06-03/turcja-szanse-i-wyzwania-na-krajowym-rynku-gazu-w-2024-roku (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. 2021, 23 kwietnia. Spotkanie szefów dyplomacji Polski, Rumunii i Turcji w Bukareszcie, https://www.gov.pl/web/rumunia/spotkanie-szefow-dyplomacji-polski-rumunii-i-turcji-w-bukareszcie (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. 2022, 27 maja. Meeting between heads of diplomacy of Poland, Romania and Turkey in Istanbul, https://www.gov.pl/web/diplomacy/meeting-between-heads-of-diplomacy-of-poland-romania-and-turkey-in-istanbul (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. 2024, 26 czerwca. Spotkanie ministrów spraw zagranicznych Polski, Rumunii i Turcji w formacie Trilogu, https://www.gov.pl/web/dyplomacja/spotkanie-ministrow-spraw-zagranicznych-polski-rumunii-i-turcji-w-formacie-trilogu (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Olchowski, J. 2022, 23 listopada. Czarnomorska rozgrywka zbożowa, https://ies.lublin.pl/komentarze/czarnomorska-rozgrywka-zbozowa/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Oleksy, P. 2022, 13 czerwca. Sentymenty i kalkulacje. Gagauzja w polityce mołdawskiej i międzynarodowej, https://ies.lublin.pl/komentarze/sentymenty-i-kalkulacje-gagauzja-w-polityce-moldawskiej-i-miedzynarodowej/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Oleksy, P. 2023. Rumunia. W: B. Surmacz, M. Paszkowski (red.). Bezpieczeństwo energetyczne państw Europy Środkowej i Wschodniej (s. 155–161). Lublin: Instytut Europy Środkowej.
Google Scholar
Oleksy, P., Olchowski, J. (2022, 30 listopada). Trilog Polska-Rumunia-Turcja, https://ies.lublin.pl/komentarze/trilog-polska-rumunia-turcja/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Olszowska, K.W. 2023. Stosunki turecko-amerykańskie i turecko-sowieckie w latach 1945–1952, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. https://doi.org/10.4467/K7489.17/23.23.17914.
Google Scholar
Olszowska, K.W., Wasilewski, K. 2024. Rosyjska dezinformacja w Turcji, https://disinfoinmenat.com/raport/rosyjska-dezinformacja-w-turcji/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Paszkowski, M. 2023. Rzeczpospolita Polska. W: B. Surmacz, M. Paszkowski (red.). Bezpieczeństwo energetyczne państw Europy Środkowej i Wschodniej (s. 145–152). Lublin: Instytut Europy Środkowej.
Google Scholar
Polska Agencja Inwestycji i Handlu. 2022, 3 marca. Polsko-Rumuński Okrągły Stół Gospodarczy, https://www.paih.gov.pl/news/20220303-polsko_rumunski_okragly_stol_gospodarczy/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Polska Agencja Prasowa. 2023, 28 marca. Premier: współpraca Polski i Rumunii w dziedzinie obronności przebiega na wielu polach, https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1553985%2Cpremier-wspolpraca-polski-i-rumunii-w-dziedzinie-obronnosci-przebiega-na (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Polska Agencja Prasowa. 2025, 10 lutego. Prezydent Rumunii ogłosił rezygnację z urzędu, https://www.pap.pl/aktualnosci/prezydent-rumunii-oglasza-rezygnacje-z-urzedu-wideo (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Polsko-Turecka Izba Gospodarcza. 2024a. W 2023 roku 12, cel 20 miliardów euro dwustronnych obrotów handlowych, https://www.ptcoc.eu/pl/wazne-informacje/w-2023-roku-12-cel-20-miliardow-euro-dwustronnych-obrotow-handlowych (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Polsko-Turecka Izba Gospodarcza. 2024b. Rośnie liczba studentów z Turcji na polskich uczelniach, https://www.ptcoc.eu/pl/wydarzenia/rosnie-liczba-studentow-z-turcji-na-polskich-uczelniach (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Polsko-Turecka Izba Gospodarcza. 2024c, 6 lutego. Rośnie liczba studentów tureckich w Polsce. Opublikowano raport, https://www.ptcoc.eu/pl/ciekawostki/rosnie-liczba-studentow-tureckich-w-polsce-opublikowano-raport (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
PolskieRadio24. 2019, 19 kwietnia. Trilog Polska-Rumunia-Turcja. Bezpieczeństwo w rejonie Morza Czarnego, https://polskieradio24.pl/artykul/2297838,trilog-polska-rumunia-turcja-bezpieczeństwo-w-rejonie-morza-czarnego (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
PolskieRadio24. 2023, 26 września. Kluczowe znaczenie Via Carpatia dla regionu. Istotny jest też wymiar militarny, https://polskieradio24.pl/artykul/3249140,Kluczowe-znaczenie-Via-Carpatia-dla-regionu-Istotny-jest-tez-wymiar-militarny (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Prezydent.pl. 2017, 17 października. Wizyta Prezydenta Turcji PL/EN, https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/wizyta-prezydenta-turcji,750 (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Republic of Türkiye. Ministry of Foreign Affairs. 2016. The Trilateral Meeting of Foreign Ministers of Turkey, Poland and Romania, https://www.mfa.gov.tr/the-trilateral-meeting-of-foreign-ministers-of-turkey_-poland-and-romania.en.mfa (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Romanian Ministry of Foreign Affairs. 2018, 11 września. Trilateral Meeting of the Foreign Ministers of Romania, Poland and Turkey, https://www.mae.ro/en/node/46865 (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Rzeczpospolita. 2024, 11 stycznia. Jest porozumienie krajów NATO ws. oczyszczania z min Morza Czarnego, https://www.rp.pl/konflikty-zbrojne/art39683871-jest-porozumienie-krajow-nato-ws-oczyszczania-z-min-morza-czarnego (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Sejm RP. 2024, 20 września. Wizyta Marszałka Sejmu w Turcji. Spotkanie z polskimi żołnierzami pełniącymi służbę w ramach misji NATO, https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/komunikat.xsp?documentId=0518238AADB3E8A1C1258B9E003F863D (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Soylu, R. 2024, 8 listopada. ‘Phone diplomacyʼ: Erdogan wants to repair ties with US under Trump, https://www.middleeasteye.net/news/phone-diplomacy-erdogan-wants-repair-ties-us-under-trump (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Spancerska, A.M. 2022, 8 czerwca. Turcja wobec członkostwa Szwecji i Finlandii w NATO, https://www.pism.pl/publikacje/turcja-wobec-czlonkostwa-szwecji-i-finlandii-w-nato (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Spancerska, A.M. 2023, 8 sierpnia. Transakcyjne oblicze tureckiej dyplomacji, https://www.pism.pl/publikacje/transakcyjne-oblicze-tureckiej-dyplomacji (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Szeligowski, D. 2022, 25 lipca. Porozumienie w sprawie odblokowania eksportu ukraińskiego zboża, https://www.pism.pl/publikacje/porozumienie-w-sprawie-odblokowania-exportu-ukrainskiego-zboza (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
TechPedia. 2024. Przebieg trasy Via Carpatia, która ma znaczenie geopolityczne, https://www.techpedia.pl/index.php?str=tp&no=30262 (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Three Seas Summit Vilnius 2024. 2024a. Resolution supporting Three Seas Initiative unanimously passes U.S. House of Representatives, https://3seas.eu/media/news/resolution-supporting-three-seas-initiative-unanimously-passes-u-s-house-of-representatives (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Three Seas Summit Vilnius 2024. 2024b. Digital Platform on monitoring hydrographic bases in the 3SI region, https://projects.3seas.eu/projects/digital-platform-on-monitoring-hydrographic-bases-in-the-3si-region (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Three Seas Summit Vilnius 2024. 2024c. Transportation stock exchange in the 3SI region, https://projects.3seas.eu/projects/transportation-stock-exchange-in-the-3si-region (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Three Seas Summit Vilnius 2024. 2024d. Business forum agenda, https://3seas.eu/event/business-forum-agenda (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Torz, M. 2019, 23 lipca. „Lepsza niż oczekiwano”. Podsumowanie prezydencji Rumunii w Radzie UE, https://warsawinstitute.org/pl/lepsza-niz-oczekiwano-prezydencja-rumunii-w-radzie-unii-europejskiej/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Wasilewski, K. 2022, 28 lutego. Turcja wobec agresji Rosji na Ukrainę, https://www.pism.pl/publikacje/turcja-wobec-agresji-rosji-na-ukraine (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Wasilewski, K. 2025. Poland’s Security and Turkey: Apart and Yet Together. CATS Network Paper 16: s. 32.
Google Scholar
Wiech, J. 2023. Energetyka. Po prostu. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Google Scholar
Wojsko Polskie. 2021. Żołnierze Wojska Polskiego wesprą misję NATO w Turcji, https://www.wojsko-polskie.pl/articles/tym-zyjemy-v/2021-04-20d-zonierze-wojska-polskiego-wespra-misje-nato-w-turcji/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Wójcik, P. 2021, 10 sierpnia. Rumunia kluczem do bezpieczeństwa Polski?, https://klubjagiellonski.pl/2021/08/10/rumunia-kluczem-do-bezpieczenstwa-polski/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Wójcik, P. 2024, 5 kwietnia. Inicjatywa Trójmorza w nadchodzących latach: jakie są perspektywy tej regionalnej współpracy CEE & NEE & SEE?, https://www.blue-europe.eu/pl/pl-analysis/pelne-raporty/inicjatywa-trojmorza-w-nadchodzacych-latach-jakie-sa-perspektywy-tej-regionalnej-wspolpracy-cee-nee-see/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Zagroba, M. 2024, 26 kwietnia. Rumunia z Bułgarią i Turcją rozminują Morze Czarne?, https://defence24.pl/polityka-obronna/rumunii-z-bulgaria-i-turcja-rozminuja-morze-czarne (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Zespół INE. 2022, 21 czerwca. Amerykanie inwestują, Ukraina dołącza jako partner. Relacja ze szczytu Inicjatywy Trójmorza w Rydze, https://ine.org.pl/amerykanie-inwestuja-ukraina-dolacza-jako-partner-relacja-ze-szczytu-inicjatywy-trojmorze-w-rydze/ (dostęp: 8.10.2025).
Google Scholar
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Krystian Maras
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
