Reportażowa biografia rodzinna jako polemika z etosem kulturowym. O problemach z kaszubską religijnością w Welewetce Stasi Budzisz

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.13

Słowa kluczowe:

reportaż, Kaszuby, religia, tożsamość, biografia

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza obrazu kaszubskiego katolicyzmu w reportażu Stasi Budzisz Welewetka. Jak znikają Kaszuby. W książce przyjmującej formę reportażowej biografii rodzinnej autorka podejmuje próbę nowego spojrzenia na dziedzictwo kulturowe i tożsamość kaszubską. Opowieść o niełatwym procesie przyswajania przez reporterkę kaszubskich tradycji staje się dla niej okazją do krytycznego spojrzenia na kondycję regionu i jego dziedzictwo kulturowe. Z tego powodu Welewetka traktowana być może jako reporterska polemika z regionalnym etosem kulturowym. Szczególnie wyraźnej krytyce poddaje Budzisz kaszubski katolicyzm. Na kartach książki jawi się on jako wewnętrznie niespójny, negatywnie wpływający na lokalne stosunki społeczne oraz osłabiający odrębność kulturową Kaszub. Widziany przez pryzmat reportażu katolicyzm może być pojmowany jako czynnik wypaczający obraz regionalnej kultury. Literacka narracja pozwala ponadto stwierdzić, że nadmierna społeczna nobilitacja katolicyzmu przyczynia się do kreowania wyidealizowanego, a przez to w pewnym sensie fikcyjnego obrazu mieszkańców regionu.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Mariusz Maciak - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

    Mariusz Maciak – doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych i Sztuki UMCS. W prowadzonych badaniach naukowych zajmuje się problematyką współczesnej literatury faktu. Szczególnie interesuje się problemami literatury jako formy reprezentacji wielokulturowości, a także związkami między historią, literaturą i ideologią.

Bibliografia

Bednarek A., Religijność a tożsamość kaszubska na przykładzie młodych Kaszubów. Zarys zagadnienia w świetle literatury i wstępnych badań antropologicznych, „Etnografia. Praktyki, Teorie, Doświadczenia” 2015, nr 1, s. 40–58. https://doi.org/10.4467/254395379EPT.15.003.6468 DOI: https://doi.org/10.4467/254395379EPT.15.003.6468

Bieńkowska A., Lęk – cecha i reaktywność emocjonalna a przesądność uczniów, „Psychologia Rozwojowa” 2009, nr 1, s. 71–80.

Bokoszański Z., Tożsamości zbiorowe, Warszawa 2015.

Budzisz S., Welewetka. Jak znikają Kaszuby, Poznań 2023.

Dołowy-Rybińska N., „Nikt za nas tego nie zrobi”. Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów mniejszości językowych Europy, Toruń 2017. DOI: https://doi.org/10.12775/978-83-231-5708-3

Domańska E., Dekonstruktywistyczne podejście do przeszłości, „Historyk. Studia Metodologiczne”, 2020, t. 50, s. 131–155. https://doi.org/10.24425/hsm.2020.134800 DOI: https://doi.org/10.24425/hsm.2020.134800

Kanał Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku na platformie YouTube https://www.youtube.com/@IKMGdansk [dostęp: 28.02.2024].

Kaźmierska K., Czapliński P., Julkowska V., Biografia, [w:] Modi Memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, Warszawa 2014, s. 86–95.

Kulbat W., Religia a zabobon, „Łódzkie Studia Teologiczne” 2011, t. 20, s. 129–144.

Kupisiński Z., Koncepcje duszy i zaświatów w obrzędach pogrzebowych i zaduszkowych, „Roczniki Teologiczne” 2016, t. 63, s. 143–161. https://doi.org/10.18290/rt.2016.63.9-9 DOI: https://doi.org/10.18290/rt.2016.63.9-9

Matławska I., Rośliny poświęcone świętym i ich zastosowanie, „Herbalism” 2022, nr 1, s. 130–142.

Mielicka-Pawłowska H., Oczywistość kulturowa, a tożsamość ponowoczesna, [w:] Kim jestem? Kim jesteśmy? Antropologiczne i socjologiczne konteksty współczesnej tożsamości, red. D. Czakon, M. Boruta, Kraków 2012, s. 86–96.

[Nota o autorce na stronie Wydawnictwa Poznańskiego], https://wydawnictwopoznanskie.pl/autor/stasia-budzisz/ [dostęp: 28.02.2024].

Sobiecki M., Rola refleksyjności w kreowaniu tożsamości kulturowej – kontekst pedagogiczny, „Studia Pedagogiczne” 2017, t. 1, s. 81–89.

Warnke A., Stasia Budzisz: Jestem bardzo krytyczna wobec Kaszub, https://culture.pl/pl/artykul/stasia-budzisz-jestem-bardzo-krytyczna-wobec-kaszub-wywiad [dostęp: 28.02.2024].

Wasilewski J. S., Symbolika ruchu obrotowego i rytuału inwersji, „Etnografia Polska” 1978, z. 1, s. 81–108.

Wiszniowska M., Autobiograficzne reportaże książkowe. Kategoria genologiczna i jej odmiany, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2023, z. 2, s. 101–117.

Żyrek-Horodyska E., Reportażowa saga rodzinna. Fuzja gatunków i dziennikarska archiwistyka, „Zeszyty Naukowe KUL”, 2019, nr 4, s. 133–148. https://doi.org/10.31743/zn.2019.62.4.07 DOI: https://doi.org/10.31743/zn.2019.62.4.07

Pobrania

Opublikowane

2024-12-31

Jak cytować

Maciak, Mariusz. 2024. “Reportażowa Biografia Rodzinna Jako Polemika Z Etosem Kulturowym. O Problemach Z Kaszubską religijnością W Welewetce Stasi Budzisz”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, no. 13 (December): 227-41. https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.13.