Techniki konwersyjne w najnowszej prozie polskiej. Próba antropotechnicznego modelu interpretacji

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.11.03

Słowa kluczowe:

konwersja, antropotechnika, polska proza współczesna, Pióropusz Mariana Pilota

Abstrakt

Nawiązując do koncepcji technik Siebie Michela Foucaulta i antropotechniki Petera Sloterdijka, w artykule przedstawiono propozycję modelu interpretacji literackich zjawisk konwersyjnych. Perspektywa „antropotechniczna” nie wyklucza umieszczania doświadczenia konwersji podmiotu w kontekstach metafizycznych, lecz w wielu przypadkach pozwala przekroczyć religijny horyzont lektury, umożliwiając uwzględnienie szerszego niż w przypadku postsekularyzmu spektrum zjawisk literackich. Wykorzystując wspomniany model, procesy konwersji ukazano na przykładzie kilku współczesnych (wydanych po 2009 roku) polskich utworów prozatorskich, w szczególności dokonując poszerzonej interpretacji powieści Pióropusz Mariana Pilota. U podstaw wewnętrznej przemiany bohaterów tych narracji stoi doświadczenie ograniczoności i utraty.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Jacek Bielawa - Uniwersytet Śląski

    Jacek Bielawa – doktorant w Szkole Doktorskiej na Uniwersytecie Śląskim, prozaik i krytyk literacki. Przygotowuje rozprawę doktorską poświęconą sposobom wykorzystania koncepcji ćwiczeń duchowych i technik siebie w interpretacji współczesnej polskiej prozy (Waldemar Bawołek, Marek Bieńczyk, Andrzej Stasiuk). Ostatnio opublikował: „Szczere słowo o sobie”. Twórczość Waldemara Bawołka w świetle tradycji cynickiej („Wielogłos” 2020, nr 4) oraz Pisanie jako anachoreza. Przypadek Waldemara Bawołka („Czas Kultury” 2021, nr 1).

Bibliografia

Bauman Z., O turystach i włóczęgach, czyli o bohaterach i ofiarach ponowoczesności, [w:] tegoż, Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa 2013.

Bawołek W., Furtka przy dozorcy, Warszawa 2021.

Bielawa J., Canto ostinato, „Nowe Książki” 2021, nr 10.

Bielik-Robson A., Inna nowoczesność. Pytania o współczesną formę duchowości, Kraków 2000.

Bieńczyk M., Kontener, Warszawa 2018.

Czyżak A., A Container with an Insect Corpse: On Essays by Marek Bieńczyk, „Czytanie Literatury” 2019, nr 9, s. 37–50. https://doi.org/10.18778/2299-7458.08.06 DOI: https://doi.org/10.18778/2299-7458.08.06

Dzika-Jurek K., Problem ciężaru. Melancholia w twórczości Magdaleny Tulli, praca doktorska, Katowice 2014.

Foucault M., Hermeneutyka podmiotu, przeł. M. Herer, Warszawa 2016.

Foucault M., Podmiot i władza, przeł. J. Zychowicz, „Lewą Nogą” 1998, nr 10, s. 174–192.

Foucault M., Rządzenie żywymi, przeł. M. Herer, Warszawa 2014.

Foucault M., Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, przeł. T. Komendant, Gdańsk 2006.

Foucault M., Szaleństwo, literatura, społeczeństwo, przeł. B. Banasiak, [w:] tegoż, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, Warszawa 1999.

Foucault M., Techniki siebie, [w:] tegoż, Filozofia, historia, polityka. Wybór pism, przeł. D. Leszczyński, Warszawa–Wrocław 2000.

Franczak J., J.M. Coetzee i sztuka przemiany. „Życie i czasy Michaela K.” w perspektywie antropotechnicznej, „Wielogłos” 2021, nr 2(48), s. 23–39. https://doi.org/10.4467/2084395XWI.21.011.14339 DOI: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.21.011.14339

McClure J.A., Półwiary. Literatura postsekularna w czasach Pynchona i Morrison, przeł. T. Umerle, Kraków 2016.

Myśliwski W., Ostatnie rozdanie, Kraków 2013.

Nowacki D., Czteropak z polską prozą, „Gazeta Wyborcza” 2012, nr 192.

Nycz R., Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Toruń 2013.

Pilch J., Żółte światło, Warszawa 2019.

Pilot M., Pióropusz, Kraków 2011.

Sloterdijk P., Musisz życie swe odmienić. O antropotechnice, przeł. J. Janiszewski, Warszawa 2014.

Sloterdijk P., Heinrichs H.-J., Neither Sun nor Death, przeł. S. Corcoran, Los Angeles 2011.

Stasiuk A., Grochów, Wołowiec 2012.

Tulli M., Włoskie szpilki, Warszawa 2011.

Urbański S., Zawadzki W., Nawrócenie, [w:] Leksykon duchowości katolickiej, red. M. Chmielewski, Lublin–Kraków 2002.

Pobrania

Opublikowane

2022-12-30

Jak cytować

Techniki konwersyjne w najnowszej prozie polskiej. Próba antropotechnicznego modelu interpretacji. (2022). Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, 11, 27-42. https://doi.org/10.18778/2299-7458.11.03