Kiedy człowiek rodzi potwora? (Arystoteles o rodzeniu się zwierząt)
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-0319.19.01Słowa kluczowe:
Arystoteles, O rodzeniu się zwierząt, dziedziczenie, potworyAbstrakt
Przedmiotem artykułu jest zagadnienie granicy pomiędzy narodzinami dziecka niepodobnego do członków swojej rodziny a przyjściem na świat „potwora” . Oba te zjawiska zostały opisane przez Arystotelesa w IV księdze traktatu O rodzeniu się zwierząt (De generatione animalium) jako rezultat słabnięcia „ruchów” kształtujących płód na podobieństwo rodziców i przodków. W artykule polemizuję ze stanowiskiem T. V. Uptona, który do „potworów” zalicza obie wymienione grupy istot i uznaje, że – wobec osłabnięcia „ruchów” przekazujących cechy jednostkowe – za ich kształtowanie odpowiadają „ruchy” powszechników (odpowiednio gatunku i rodzaju). Staram się wykazać, że „ruchy” przekazujące cechy ogólnie nie są w stanie doprowadzić do końca procesu rozwoju embrionu, a za podstawowe kryterium odróżniające człowieka od „potwora” należy uznać deformację powodującą nie tylko zanik podobieństwa do przedstawicieli własnego gatunku, lecz także kalectwo uniemożliwiające spełnianie właściwych dla danego gatunku funkcji.
Bibliografia
Asma, S.T. (2009). On Monsters: An Unnatural History of Our Worst Fears. New York: Oxford University Press.
Bekker, I., Gigon, O. (1960). Aristotelis Opera. Berlin: De Gruyter.
Coles, A. (1994). ‘Biomedical Models of Reproduction in the Fifth Century BC and Aristotle’s Generation of Animals’. Phronesis, 40(1), 48–88.
Hardie, R. P. (1930). Aristotle: ‘Physics’. Oxford: Clarendon Press.
Henry, D. (2006). ‘Aristotle on the Mechanism of Inheritance’. Journal of the History of Biology, 39, 525–455.
Lennox, J. G. (2009). Form, Essence, and Explanation in Aristotle’s Biology. In: G. Anagnostopoulos, ed., A Companion to Aristotle, Blackwell Publishing Ltd., 348–367.
Liddell, H.G., Scott, R. (1996). A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press.
Peck, A.L. (1953). Aristotle: ‘Generation of Animals’. London: William Heinemann Ltd; Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
Smith, J.A. (1931). Aristotle: ‘On the Soul’. Oxford: Clarendon Press.
Sober, E. (1980). ‘Evolution, Population Thinking, and Essentialism’. Philosophy of Science, 47(3), 350–383.
Sowa, J. (2014). „Czy kobieta jest potworem? Płeć żeńska w „De generatione animalium” Arystotelesa”. Roczniki Humanistyczne, 62(3), 29–50.
Upton, T.V. (2003). ‘Aristotle on Monsters and Generation of Kinds’, American Catholic Philosophical Quarterly, 77(1), 21–36.
Witt, Ch. (2012). ‘Aristotle on Deformed Animal Kinds’. Oxford Studies in Ancient Philosophy, 43, 83–106.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
