Roman women and wine

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-0319.28.04

Keywords:

wine, woman, Rome, ius osculi, lora, passum, murrina

Abstract

The article aims to analyze various issues concerning the status of women in the context of wine consumption in ancient Rome. The study focuses on Latin literary texts that narrate prohibitions against Roman women drinking wine, revealing that they were not allowed to consume wine spontaneously. Additionally, the article highlights passages describing what was considered absolutely inappropriate in terms of wine consumption, as well as how compliance with these bans was monitored. Alongside these prohibitions, the texts also mention “wines” specifically intended for women.

Author Biography

  • Anna Kucz, Uniwersytet Śląski

    Dr hab. Anna Kucz, prof. UŚ – Associate Professor at the Institute of Literary Studies, University of Silesia, Poland. She is a member of the Roman Society and the Polish Philological Association. Her research interests encompass Roman literature and Mediterranean culture, with a particular focus on the cultural and intellectual transformations resulting from the interplay between classical and Christian civilisations. The author of numerous articles published in renowned academic journals and several monographs, including Dyskurs z Filozofią w “Consolatio Philosophiae” Boecjusza, Umbra veri. Arnobiusz i nurty filozofii klasycznej, Nemezjan w kręgu tradycji łowieckiej (co-authored with E. Gryksa), Visualizzazione nella poesia di Nemesiano and Kobiety i milczenie w Pervigilium Veneris, https://doi.org/10.31261/PN.4214

References

Arnobius. (1953). Arnobii Adversus Nationes Libri Septem. C. Marchesi (ed.). Corpus Scriptorum Latinorum Paravianum 62. Torino: Paravia.

Aulus Gellius. (1927). Attic Nights. C. Rolfe (ed.). LCL 195. Cambridge: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.gellius-attic_nights.1927

Bieżuńska-Małowist I. (1993). Kobiety antyku: Talenty, ambicje, namiętności, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Cicero. (1977). De re publica. De legibus. Trans. C.W. Keyes. Cambridge: Harvard University Press.

Cocito, M. (2017). Le donne, la tavola e il vino. Vitenda 22. 306–307. http://www.viten.net/files/d2f/d2f6a4888dc9f59dc8594eb79b7eedc8.pdf [11.03.2025].

Columella. (1941). On Agriculture. H. Boyd (ed.). Vol. III. Cambridge, MA: Harvard University Press. Cyceron. (1998). Mowa w obronie Mureny. Przeł. J. Mrukówna. W: Cyceron. Mowy. Przeł. i oprac. S. Kołodziejczyk i in. Kęty: Wydawnictwo Antyk.

Dominé, A. (2014). Wino. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk.

Fiori, R. (2020). Il divieto per le donne di bere vino: legge o precedente giudiziale? In: G.D. Merola, P. Santini (eds.). Lawine. Commercio e consumo del vino nel mondo antico. Aspetti giuridici. Napoli: Jovene. 39–57.

Gaius. (2000). Institutiones. W: Ustawa XII Tablic. Przeł. i oprac. M. Zabłocka, J. Zabłocki. Warszawa: Liber.

Horacy. (2019). Dzieła wszystkie. Przeł. A. Lam. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPA-JR.

Izydor z Sewilli. (2024). Etymologie. Księgi 1–10. Przeł. T. Krynicka, A. Wilczyński, E. Matczuk, I. Mikołajczyk. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Jerz, K. (2007). Obywatelka rzymska „ułomną osobą fizyczną”. Studia Prawnoustrojowe 7. 157–168.

Kamczyk, W. (2017). Pijaństwo jako problem moralny i duszpasterski u św. Augustyna. Biblica et Patristica Thoruniensia 10/1. 77–99. http://dx.doi.org/10.12775/BPTh.2017.004 DOI: https://doi.org/10.12775/BPTh.2017.004

Kucz, A. (2020). O perswazyjnej funkcji wina w narracjach biblijnych i mitologicznych. Colloquia Litteraria 29/2. 84–96. https://doi.org/10.21697/cl.2020.29.2.4 DOI: https://doi.org/10.21697/cl.2020.29.2.4

Kucz, A. (2021). Wizerunek kobiety w Eklodze II Nemezjana. Collectanea Philologica 24. 101–109. https://doi.org/10.18778/1733-0319.24.06 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-0319.24.06

Laktancjusz (2022). Boskie pouczenia. Divinae Institutiones. Księgi I–III. Przeł. Ł. Halida. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.

Macrobius. (2011). Saturnalia. Trans. R.A. Kaster. Cambridge: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.macrobius-saturnalia.2011

Minieri L. (1982). ‘Vini usus feminis ignotus’. Labeo 28. 150–163.

Musiał, D. (2001). Zakaz picia wina przez rzymskie kobiety. Przyczynek do dziejów religii i obyczajów. W: M. Kuryłowicz (red.). ‘Crimina et mores’. Prawo karne i obyczaje w starożytnym Rzymie. Lublin: Wydawnictwo UMCS. 121–127.

Owidiusz. (2008). Sztuka kochania. Przeł. E. Skwara. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Pliniusz. (2022). Historia naturalna. T. III. Botanika, Rolnictwo i Ogrodnictwo. Księgi XII–XIX. Przeł. I. Mikołajczyk. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

Roncati, S. (2018). Donne e vino nell’antichità: una storia di divieti?. Rida 65. 195–210.

Sandei, I. (2009). «Vita vinum est»: il controverso rapporto donna – vino a Roma tra il I secolo a.C. e il I secolo d.C. Ager Veleias 4.04. http://www.veleia.it [12.11.2024].

Sapota, T. (2017). Horacy o winie. W: A. Kucz, P. Matusiak (red.). Szkice o antyku. T. III. Hermeneutyka wina. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. 73–79.

Słownik łacińsko-polski. (2003). J. Korpanty (red.). Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN.

Tarwacka, A. (2012). Prawne aspekty urzędu cenzora w starożytnym Rzymie, Warszawa.

Tarwacka, A. (2014). Urząd cenzora w świetle ‘Nocy attyckich’ Aulusa Gelliusa. Zeszyty Prawnicze 14/3. 221–252. DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2014.14.3.10

Tertullianus. (1954). Apologeticum. E. Dekkers (ed.). In: CC 1. 85–171.

Valerius Maximus. (2019). Facta et dicta memorabilia libri IX. / Waleriusz Maksymus. Czyny i powiedzenia godne pamięci w dziewięciu księgach. Przeł. I. Lewandowski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM w Poznaniu.

Winniczuk, L. (1983). Ludzie, zwyczaje, obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Zabłocki, J. (1989). ‘Si mulier vinum bibit’. Prawo Kanoniczne 32.1–2. 223–232. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.1989.32.1-2.11

Zabłocki, J. (2001). Illeciti delle donne romane. Ius Antiquum 1/8. 75–80.

Zabłocki, J. (2019). Zakaz picia wina przez kobiety w antycznym Rzymie. Zeszyty prawnicze 19/1.190–202. https://doi.org/10.21697/zp.2019.19.1.11 DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2019.19.1.11

Zastróżny, W. (2016). Degustacyjny słownik winiarski. Wyrażenia pomocne w opisaniu wina. Sopot: Festus.

Published

2025-10-30

How to Cite

Kucz, Anna. 2025. “Roman Women and Wine”. Collectanea Philologica, no. 28 (October): 43-52. https://doi.org/10.18778/1733-0319.28.04.