Knives with full tang handle construction from the Luboszyce culture

Agata Andrzejewska; Karol Demkowicz

doi:10.18778/0208-6034.31.01

Autor

Agata Andrzejewska Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Katedra Historii Sztuki
Karol Demkowicz Uniwersytet Łódzki, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologii, Zakład Studiów Latynoamerykańskich i Porównawczych

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.31.01

Słowa kluczowe:

kultura luboszycka, nóż, wpływy skandynawskie, północnoeuropejskie Barbaricum, krąg nadłabski

Abstrakt

Kultura luboszycka rozwijała się w okresie od fazy B2b do fazy C3 (poł. II w. n.e. – II poł. IV w. n.e.) na obszarze obejmującym środkowe dorzecza Odry i sięgającym aż po prawy brzeg Łaby. Charakterystyczną cechą zaliczanych do niej zabytków są niezwykle liczne zapożyczenia od sąsiadujących z nią jednostek taksonomicznych. Oprócz wpływów z terenów kultury przeworskiej, wielbarskiej czy kręgu nadłabskiego daje się zauważyć wyraźny horyzont przedmiotów nawiązujących do terenów północnoeuropejskich. Wspomniany trend jest bardzo wyraźny wśród znalezisk uzbrojenia, ale też występuje w mniej prominentnych kategoriach zabytków, takich jak chociażby noże. Niniejszy artykuł omawia dosyć szczególną grupę tych narzędzi i elementów uzbrojenia, a mianowicie noże z tzw. pełnym trzpieniem, czy też dokładniej, z trzpieniem przechodzącym przez całą długość rękojeści. Cecha ta jest niezwykle rzadko spotykana wśród noży znanych ze środkowoeuropejskiego Barbaricum, za to niemalże dominująca wśród egzemplarzy znajdowanych w Skandynawii. Szczegółowa analiza inwentarza kultury luboszyckiej wykazała nie tylko zauważalnie wysoką na jej terenie frekwencję tego typu artefaktów, ale również dostarczyła znalezisk, które mogą posłużyć jako przesłanki do bardzo wczesnego (tj. sięgającego nawet okresu wczesnorzymskiego) datowania początków omawianego zjawiska w interesującej nas jednostce taksonomicznej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Andrzejewska A., Demkowicz K. (2015), Groty broni drzewcowej o cechach skandynawskich w kulturze luboszyckiej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica” 30, s. 109–135.

Bemmann G., Bemmann J. (1998), Der Opferplatz von Nydam. Die Funde aus den älteren Grabungen: Nydam-I und Nydam-II, Band 1: Tekst, Band 2: Katalog und Tafeln, Wachholtz Verlag, Neumunster.

Bemmann J. (2007), Anmerkungen zu Waffenbeigabensitte und Waffenformen während der jüngeren Römischen Kaiserzeit und der Völkerwanderungszeit in Mitteldeutschland, „Alt-Thüringen”, t. 40, s. 247–290.

Domański G. (1976), Badania na cmentarzysku w Grabicach, woj. Zielonogórskie w 1975 roku, „Śląskie Sprawozdania Archeologiczne”, t. XVIII, s. 50–51.

Domański G. (1979), Kultura luboszycka między Łabą a Odrą w II–IV wieku, Ossolineum, Wrocław,

Engelhart C. (1869), Vimose fundet, Kjøbenhavn.

Gandert O. F. (1930), Die späte Kaiserzeit, [w:] Heimatkunde für den Kreis Liebenwerda, ed. O. Bornschein, O. Gandert, Verlag C. Ziehlke, Liebenwerda, s. 172–175.

Ilkjaer J. (1993), Illerup Ådal. Die Gürtel. Bestandteile und Zubehör, „Jutland Archeological Society Publications”, t. 25, H. 3–4, Aarhus.

Jentsch H. (1895), Das Gräberfeld bei Sadersdorf, Kr. Guben, und ändere Niederlausitzer Fundstellen der La-Téne und provinzialrömischen Zeit, „Niederlausitzer Mitteilungen”, t. 4, s. 1–143.

Leube A. (1975), Die römische Kaiserzeit im Oder-Spree-Gebiet, Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frühgeschichte Potsdam, t. 9, Berlin.

Leube A. (1985), Zur Niederlausitzer Gruppe der römischen Kaiserzeit, „Zietschrift für Archäologie”, t. 19, s. 183–190.

Meyer E. (1969), Das germanische Gräberfeld von Zauschwitz, Kr. Borna, „Arbeits- und Forschungsberichte zur Sächsischen Bodendenkmalpflege”, t. 6, Berlin.

Ørsnes M. (1988), Ejsbøl I. Waffenopferfunde des 4.-5. Jahrh. Nach Chr., Nordiske Fortidsminder, serie B, Bd. 11, København.

Schulz W. (1931), Ost- und Elbgermanen in spätromischer Zeit in den Ostkreisen der Provinz Sachsen, „Jahresschrift für die Vorgeschichte der sächsischesthüringisches Länder”, t. 19, s. 62–95.

Schuster J. (2001), Zwischen Wilhelmsaue und Lampertheim. Bemerkungen zur Burgundenproblematik, „Germania”, t. 79, s. 63–92.

Schach-Dörges H. (1969),Das jungkaiserzeitliche Gräberfeld von Wilhelmsaue in Brandenburg, „Berliner Beiträge zur Vor- und Frühgeschichte”, t. 13, Berlin.