Etyka wydawnicza

Procedura redakcyjna

Kolegium redakcyjne Folia Archaeologica jest zobowiązane zapewnić najwyższe standardy etyczne na każdym etapie procedury redakcyjnej. Folia Archaeologica jest członkiem Committee on Publication Ethics (COPE) i ściśle przestrzega zasad tej organizacji. Recenzja tekstów prowadzona jest w formacie double blind review. Każdy artykuł sprawdzany jest przez przynajmniej dwóch recenzentów.

Szczegółowe informacje zawarte są poniżej oraz w sekcjachDla autorów i Dla recenzentów.

 

Procedura redakcyjna – plan

  1. Teksty przyjmowane są do czasopisma „Folia Archaeologica” przez oficjalny adres redakcji archaeologica@uni.lodz.pl oraz platformę OJS.
  2. Sekretarz redakcji przekazuje niezwłocznie nadesłane teksty do wglądu redaktorowi naczelnemu i kolegium redakcyjnemu. Redaktor naczelny przypisuje poszczególnym członkom kolegium redakcyjnego zadanie wstępnej lektury tekstu i oceny, czy nie zachodzą okoliczności łamiące zasady etyczne bądź inne przesłanki powodujące konieczność odmowy przyjęcia tekstu do dalszej procedury.
  3. Podczas zebrania kolegium redakcyjnego redaktor naczelny wraz z kolegium redakcyjnym omawiają nadesłane teksty, decydują o wdrożeniu dalszej procedury bądź odmowie przyjęcia tekstu. Każdemu tekstowi przypisanych zostaje dwóch recenzentów.
  4. Sekretarz redakcji wysyła prośby o zrecenzowanie tekstów, gromadzi nadesłane recenzje, informuje na bieżąco redaktora naczelnego i kolegium redakcyjne o postępach procesu recenzyjnego.
  5. Po otrzymaniu kompletu recenzji, redaktor naczelny i kolegium redakcyjne zapoznaje się z ich treścią. W razie otrzymania dwóch recenzji negatywnych tekst zostaje bądź odrzucony, bądź powołuje się trzeciego recenzenta. W razie otrzymania jednej recenzji pozytywnej i jednej negatywnej powołuje się trzeciego recenzenta.
  6. Sekretarz redakcji przekazuje uwagi recenzentów autorowi, a po otrzymaniu poprawionego tekstu redaktor naczelny i kolegium redakcyjne ocenia, czy uwagi recenzentów zostały należycie uwzględnione przez autora artykułu.
  7. Sekretarz redakcji gromadzi zaakceptowane, finalne wersje tekstów, sporządza ostateczny spis treści, oddaje po akceptacji przez redaktora naczelnego całość tomu czasopisma do wydawcy.
  8. Redaktor naczelny i sekretarz redakcji dbają o terminowe umieszczenie nowego tomu w bazach referencyjnych i indeksowych.

 

Zasady dotyczące autorów

Zasada rzetelności naukowej: Autorzy tekstów zgłaszanych do publikacji w „Folia Archaeologica” są zobowiązani do rzetelnego opisu wykonanych prac badawczych oraz obiektywnej interpretacji wyników. Prace powinny zawierać wystarczająco dużo informacji zapewniających identyfikację źródeł danych, w tym poprzez przypisy i odsyłacze, w stopniu umożliwiającym właściwe prześledzenie procedury badawczej. Wcześniejsza naukowa dyskusja nad tematem poruszonym w artykule winna być zawsze uwzględniona. Nierzetelne lub niezgodne z zasadami etyki prezentowanie i interpretowanie danych i wyników badań jest niedopuszczalne i skutkować może wycofaniem tekstu bądź jego odrzuceniem na wstępnym etapie.

Zasady oryginalności pracy: Autorzy mogą zgłaszać do publikacji wyłącznie własne, oryginalne teksty. W przypadku, kiedy wykorzystują badania i/lub słowa innych autorów, powinni używać stosownych oznaczeń wskazujących na cytowanie. Plagiat czy fabrykowanie danych są niedopuszczalne.

Wielokrotne bądź równoczesne opublikowanie tekstu: Autor nie powinien nadsyłać i publikować tekstów ilustrujących te same wyniki badań w więcej niż jednym czasopiśmie naukowym bądź publikacji zwartej. Równoległe zgłoszenia tego samego tekstu do więcej niż jednego czasopisma stanowią nieetyczne postępowanie publikacyjne i są nie do przyjęcia. Tego rodzaju teksty nie będą publikowane w „Folia Archaeologica”.

Zasada rzetelności źródeł: Właściwe zaznaczenie wykorzystania ustaleń innych badaczy jest wymagane każdorazowo. Autorzy zgłaszanych prac zobowiązani są zawsze wskazywać publikacje, które zostały przez nich wykorzystane przy tworzeniu artykułu i które miały wpływ na ich własne ustalenia.

Zasady autorstwa pracy: Wszystkie osoby wymienione w zgłoszonej pracy jako autorzy lub współautorzy powinny mieć faktycznie znaczący udział w powstaniu tekstu (projektu, pomysłu, planowaniu, wykonaniu, interpretacji wyników). Wszystkie osoby, które miały wpływ na ostateczny kształt pracy, powinny zostać wymienione jako współautorzy. Wszystkie inne osoby, które przyczyniły się fragmentarycznie do powstania tekstu, powinny zostać uwzględnione w sekcji podziękowań bądź w pierwszym przypisie.

Obowiązek upewnienia się, że osoby mające wkład w powstanie artykułu (zgodnie z powyższą ich definicją) zostały uwzględnione, a lista współautorów nie ujmuje osób niespełniających wyżej wskazanych warunków leży po stronie autora zgłaszającego tekst do publikacji. Jego zadaniem jest również zapewnienie tego, by wszyscy współautorzy zaznajomili się i zaakceptowali publikację tekstu w jego ostatecznej wersji.

Jawność i konflikt interesów: Wszyscy autorzy powinni ujawnić w swoich tekstach jakiekolwiek finansowe bądź innego rodzaju istotne konflikty interesów, które mogły wpłynąć na kształt prezentowanych ustaleń. Wszystkie źródła wsparcia finansowego dla danego projektu powinny zostać ujawnione.

Zasadnicze błędy w opublikowanych pracach: Jeśli autor/autorzy odkryją znaczące błędy lub nieścisłości w swoich tekstach, zobowiązani są niezwłocznie powiadomić o tym redakcję bądź wydawcę czasopisma „Folia Archaeologica” i współpracować z nimi w celu wycofania tekstu bądź skorygowania zaistniałych błędów w formie erraty.

Zasada udostępnienia danych: Autorzy mogą zostać poproszeni o przedstawienie nieprzetworzonych wyników badań, toteż powinni oni być przygotowani, aby zapewnić dostęp do tych danych, także przez jakiś czas po opublikowaniu pracy.

 

Zasady dotyczące redaktora naczelnego i kolegium redakcyjnego

Odpowiedzialność: Kolegium redakcyjne „Folia Archaeologica”, a w szczególności jego redaktor naczelny, decyduje, które z przysłanych artykułów zostaną skierowane do publikacji oraz ponosi odpowiedzialność za wszystkie treści umieszczane w czasopiśmie. Podejmując te decyzje, kolegium może uwzględnić sugestie rady redakcyjnej czasopisma, bierze też pod uwagę obowiązujące przepisy prawne odnoszące się do zniesławienia, naruszeń praw własności i plagiatów. Kolegium może również konsultować się z innymi wydawcami bądź recenzentami na etapie podejmowania decyzji. Zespół redakcyjny dba o uczciwość naukowego postępowania, zapobiega temu, by potrzeby finansowe redakcji narażały na szwank standardy intelektualne i etyczne, jest też zawsze gotowy do publikowania korekt, wyjaśnień, errat, sprostowań oraz przeprosin, o ile zajdzie taka potrzeba. Redaktor naczelny „Folia Archaeologica”, jako przewodniczący kolegium redakcyjnego, ma decydujący głos we wszystkich sprawach przedsiębranych przez redakcję i ponosi osobistą odpowiedzialność za każdą decyzję kolegium redakcyjnego.

Wszystkie poniższe zasady odnoszą się w związku z tym do całego kolegium redakcyjnego, w tym w szczególności do redaktora naczelnego czasopisma.

Zasada bezstronności: Kolegium redakcyjne „Folia Archaeologica” ocenia teksty zgłaszane do publikacji wyłącznie pod względem merytorycznym. Kwestie takie jak rasa, wiek, płeć, orientacja/tożsamość seksualna, wyznanie, pochodzenie etniczne, obywatelstwo, stopień i pozycja naukowa czy przekonania polityczne autora/ów w żaden sposób nie wpływają na ocenę artykułów. Kolegium nie będzie wyjawiało żadnych powziętych informacji na temat autora nikomu postronnemu. Tożsamość autora nie jest ujawniana recenzentowi przed publikacją tekstu.

Zasada poufności: Członkowie zespołu redakcyjnego „Folia Archaeologica” stosują się do zasady poufności, a więc nie ujawniają osobom nieupoważnionym żadnych informacji na temat zgłaszanych do publikacji prac. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji pozostają jedynie: sami autorzy, wybrani recenzenci, potencjalni recenzenci (ci otrzymują jedynie informacje o tytule, długości tekstu i abstrakcie), uprawnieni redaktorzy oraz wydawca.

Jawność, konflikt interesów i pozostałe zagadnienia: Kolegium redakcyjne „Folia Archaeologica” posługuje się Zasadami COPE nt. wycofywania tekstów [DOI: 10.24318/cope.2019.1.4] w stosownych wypadkach (wycofanie/odrzucenie tekstu, zgłaszanie wątpliwości i spraw spornych, zgłaszanie poprawek do uprzednio opublikowanych tekstów). Nieopublikowane artykuły nie mogą być bez pisemnej, wyraźnej zgody autorów wykorzystywane we własnych badaniach przez członków kolegium redakcyjnego ani żadne inne osoby uczestniczące w procedurach wydawniczych. Informacje szczególnego znaczenia oraz pomysły pozyskane w wyniku procesu recenzyjnego peer review muszą pozostać utrzymane w tajemnicy, nie wolno ich też wykorzystywać dla osobistych korzyści.

Redakcja „Folia Archaeologica” zobowiązuje się zapewnić, by reklama, przedrukowywanie i jakiekolwiek zyski finansowe nie wpływały na decyzje redakcyjne.

Kolegium redakcyjne „Folia Archaeologica” odpowiada za zapewnienie uczciwego i odpowiedniego procesu recenzyjnego peer review. Członkowie kolegium powstrzymują się od oceny nadesłanych tekstów, o ile zachodzi konflikt interesów wynikający z relacji konkurencji, współpracy bądź innych relacji czy związków pomiędzy nimi a autorami, stowarzyszeniami lub instytucjami związanymi z rękopisem. W takich sytuacjach proszą o kontynuowanie procedury innych członków kolegium bądź rady redakcyjnej. Kolegium wymaga od wszystkich uczestników procedury redakcyjnej ujawnienia zachodzących konfliktów interesów bądź publikacji sprostowań, o ile konflikt został ujawniony po publikacji. Jeśli zachodzi konieczność, należy podjąć inne odpowiednie działania, takie jak wycofanie publikacji czy wyrażenie wątpliwości.

Rzetelność naukowa, zaangażowanie i współpraca w badaniach: Członkowie kolegium redakcyjnego „Folia Archaeologica” zobowiązani są dołożyć wszelkich starań dla zachowania uczciwości i rzetelności naukowej publikowanych prac. W tym celu mogą oni nanosić stosowne poprawki, a także, w przypadku podejrzeń nieuczciwych praktyk (plagiatu, fałszowania wyników badań), podjąć decyzję o wycofaniu tekstu z publikacji. Kolegium powinno przeciwdziałać i rozliczać nieuczciwe postępowanie recenzentów i redaktorów. Powinno też podejmować odpowiednie, adekwatne działania w sytuacji zgłoszenia skarg dotyczących etyki wydawniczej, w odniesieniu do zgłoszonego bądź opublikowanego tekstu. Redakcja, w razie potrzeby, zawsze gotowa jest opublikować także stosowne sprostowania, wyjaśnienia lub przeprosiny.

Wycofanie tekstu: Kolegium redakcyjne „Folia Archaeologica” odmawia publikacji tekstów, które:

  • naruszają prawa autorskie osób trzecich bądź stanowią plagiat;
  • reprezentują niedostateczny poziom merytoryczny, są wyraźne dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań, fabrykowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy w obliczeniach, błędy metodologiczne);
  • były wcześniej w całości bądź znacznej części publikowane bez odpowiedniego odniesienia, zgód bądź uzasadnienia (m.in. przypadki wielokrotnego powielania tożsamego tekstu);
  • prezentują treści nieetyczne;
  • nie zostały zmienione przez autora w sposób wskazany przez recenzentów.

Autor zostaje oficjalnie poinformowany przez kolegium redakcyjne o odmowie publikacji bądź wycofaniu tekstu. Taka informacja winna wskazywać precyzyjne przyczyny odmowy publikacji.

Członkowie redakcji, którzy są autorami i/lub współautorami artykułu naukowego zgłoszonego do publikacji, są wyłączeni z procesu jego wewnętrznej oraz zewnętrznej recenzji.

 

Zasady dotyczące recenzentów

Współpraca z kolegium redakcyjnym: Recenzenci towarzyszą kolegium redakcyjnemu „Folia Archaeologica” w procesie podejmowania decyzji redakcyjnych. Mogą także, poprzez komunikację via kolegium z autorami, pomagać autorom w udoskonaleniu publikowanych prac.

Terminowość: Jeśli zaproszony recenzent czuje się niekompetentny w odniesieniu do tematu zgłoszonego artykułu, lub też jeśli wie, że sporządzenie recenzji w oczekiwanym terminie jest niemożliwe, powinien bezzwłocznie zawiadomić o tym redakcję „Folia Archaeologica”, tak aby istniała możliwość nawiązania kontaktu z alternatywnymi recenzentami.

Zasada poufności: Wszystkie recenzowane prace mają charakter dokumentów poufnych, co oznacza, że ujawnianie ich osobom trzecim, poprzez udostępnienie bądź omawianie, jest niedopuszczalne (za wyjątkiem osób do tego upoważnionych).

Zasada zachowania standardów obiektywności: Recenzje powinny mieć charakter obiektywny. Personalna krytyka autorów prac jest uważana za niedopuszczalną. Wszystkie spostrzeżenia recenzenta powinny zostać jasno wyrażone i odpowiednio uargumentowane.

Zasada rzetelności źródeł: Recenzenci, jeśli zachodzi taka potrzeba, powinni wskazać odpowiednie prace niezacytowane przez autora. Każdy pogląd, który poprzez spostrzeżenia lub wnioski był już uprzednio wyrażony, winien być zaopatrzony w stosowne cytowanie. Recenzent powinien również zwrócić uwagę kolegium redakcyjnego na jakiekolwiek istotne podobieństwa lub związki pomiędzy recenzowanym tekstem a uprzednio opublikowanymi danymi, o których mu wiadomo.

Jawność i przeciwdziałanie konfliktom interesów: Informacje szczególnego znaczenia oraz pomysły pozyskane w wyniku procesu recenzyjnego peer review muszą pozostać utrzymane w tajemnicy, nie wolno ich też wykorzystywać dla osobistych korzyści. Recenzenci nie powinni wyrazić zgody na recenzowanie tekstu, w związku z którym pozostają w konflikcie interesów, wynikającym z relacji konkurencji, współpracy bądź innych relacji czy związków pomiędzy nimi a autorami, stowarzyszeniami lub instytucjami związanymi z rękopisem.

***

Dla spraw niewyspecyfikowanych powyżej stosuje się COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers

Problemy i skargi: Każdy, kto zauważy jakiekolwiek naruszenie powyższych zasad bądź innych przykładów nieetycznych zachowań, uchybień odnoszących się do etyki wydawniczej lub nierzetelnych badań naukowych jest proszony o niezwłoczny kontakt z kolegium redakcyjnym lub redaktorem naczelnym – folia.archaeologica@uni.lodz.pl.