Covered with Writing... – Products on a Paper Base From the Archaeological Research at the Former Gestapo Headquarters in Anstadt Avenue in Łódź

Magdalena Majorek; Sebastian Latocha; Irena Podolska-Rutkowska; Anna Olczyk; Ida Sidorczuk

doi:10.18778/0208-6034.37.05

Autor

Magdalena Majorek University of Lodz, Institute of Archaeology, Laboratory of Dating and Conservation of Artifacts https://orcid.org/0000-0003-1254-9917
Sebastian Latocha University of Lodz, Institute of Ethnology and Cultural Anthropology https://orcid.org/0000-0003-4226-9131
Irena Podolska-Rutkowska Univeristy of Lodz, Doctoral School of Humanities https://orcid.org/0000-0002-1354-1725
Anna Olczyk Museum of Archaeology and Ethnography in Łódź https://orcid.org/0000-0002-3042-407X
Ida Sidorczuk University of Lodz, Institute of Archaeology https://orcid.org/0000-0003-3411-5749

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.37.05

Słowa kluczowe:

dawna siedziba Gestapo, XX w., wyroby papierowe, introligatorstwo, archeologia, antropologia historyczna

Abstrakt

Podczas badań archeologicznych prowadzonych w 2019 r. w ramach projektu „Dawna siedziba Gestapo i Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy al. Anstadta w Łodzi. Interdyscyplinarne badania miejsca” pod kierunkiem dra Olgierda Ławrynowicza w jednym z wykopów odnaleziono obiekt wypełniony wyrobami na podłożu papierowym oraz materiałami introligatorskimi. W artykule podjęto próbę doprecyzowania chronologii wyrobów papierowych, rozpoznania ich rodzaju (maszynopis, druk wartościowy, książka, materiał introligatorski, rysunek techniczny, inne wyroby papierowe) i użytego surowca. Wykonano identyfikację odsłoniętych treści przy użyciu podstawowych metod badawczych oraz ich cyfrową dokumentację fotograficzną w ramach działań ochronnych.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Appareils de physique: Catalogue No. 22 (1904), Max Kohl A.G., Chemnitz.

Bakalarz A. (2011), Morfologia książki, “Bibliotheca Nostra. Śląski Kwartalnik Naukowy”, 26.4, p. 40–51.

Baker R. (2006), Springback Ledger Bindings, “Gulid of Book Workers”, 26, p. 19–26.

Beintkner Ch. (2018), Minimal Conservation Treatment of Books. From Protective Storage to Partial Conservation, “Journal of Paper Conservation”, 19.3, p. 106–114, https://doi.org/10.1080/18680860.2018.1642029 DOI: https://doi.org/10.1080/18680860.2018.1642029

Bicchieri M., Biocca P., Colaizzi P., Pinzari F. (2019), Microscopic Observation of Paper and Parchment: the Archaeology of Small Objects, “Heritage Science”, 7, article number 47, https://doi.org/10.1186/s40494-019-0291-9 DOI: https://doi.org/10.1186/s40494-019-0291-9

Brade L., Bauer H., Kersten P. (1916), Illustriertes Buchbinderbuch. Ein Lehr- und Handbuch der gesamten Buchbinderei und aller in dieses Fach einschlagenden Kunsttechniken, Verlag von Wilhelm Knapp, Halle (Salle).

Brenni P. (2012), The Evolution of Teaching Instruments and their Use between 1800 and 1930, “Science & Education”, 21, p. 191–226, https://doi.org/10.1007/s11191-010-9326-z DOI: https://doi.org/10.1007/s11191-010-9326-z

Drążkowska A., Grupa M. (1996), Uwagi o konserwacji przedmiotów znalezionych w grobach oficerów polskich w Katyniu i Charkowie, [in:] M. Tarczyński (ed.), Zbrodnia nie ukarana. Katyń – Twer – Charków, Niezależny Komitet Historyczny Badania Zbrodni Katyńskiej; Polska Fundacja Katyńska, Warszawa, p. 78–90.

Dutkiewicz M. (1996), Badania nad mobiliami odnalezionymi przy szczątkach polskich oficerów w Katyniu, [in:] M. Tarczyński (ed.), Zbrodnia nie ukarana. Katyń – Twer – Charków, Niezależny Komitet Historyczny Badania Zbrodni Katyńskiej; Polska Fundacja Katyńska, Warszawa, p. 37–90.

Grupa M. (1998), Z badań archeologiczno-ekshumacyjnych na cmentarzu oficerów polskich w Charkowie z 1995–1996 r. – impresje konserwatorskie, [in:] M. Tarczyński (ed.), Zbrodnia katyńska. Upamiętnienie ofiar i zadośćuczynienie, Niezależny Komitet Historyczny Badania Zbrodni Katyńskiej; Polska Fundacja Katyńska, Warszawa, p. 75–83.

Grupa M. (2001), Inskrypcje na przedmiotach wydobytych w trakcie ekshumacji szczątków oficerów polskich w Charkowie, [in:] A. Kola, J. Sziling (ed.), Charków – Katyń – Twer. W sześćdziesiątą rocznicę zbrodni, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, p. 155–167.

Grupa M., Kaźmierczak R. (2001), Dowody wydobyte z ziemi, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa.

Grupa M., Grupa D., Kozłowski T., Krajewska M., Majorek M., Nowak M., Nowak S., Przymorska-Sztuczka M., Wojciechowska A., Dudziński T. (2014), Tajemnice szczuczyńskich krypt, t. II, Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK; Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Grajewo–Toruń.

Kaczmarek I. (2015), Biblioteki szkolne w Łodzi w dwudziestoleciu międzywojennym. Przegląd działalności, “Acta Universitatis Lodzinsis. Folia Librorum”, 20.1, p. 33–57.

Kasiura I., Szymańska U. (2005), Pierwsza pomoc dla książki, “Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 83, p. 63–79, https://doi.org/10.31743/abmk.9868 DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.9868

Knapek E. (2016), Konserwacja najwartościowszych zabytków języka polskiego z kolekcji Hieronima Łopacińskiego (1860–1906), “Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie”, 61, p. 277–281.

Kołątaj A. (2020), Problematyka konserwacji zabytkowych druków z XIX wieku na przykładzie książki Marii Konopnickiej Historia o krasnoludkach i o sierotce Marysi – pierwodruku ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie, “Notes Konserwatorski”, 22, p. 129–167.

Krzyżanowski L., Apanasewicz J. (1969), Konserwacja papieru i pergaminu, Ośrodek Dokumentacji Zabytków; Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, Warszawa.

Kucharzewski F. (1924), Mechanika w swym rozwoju historycznym, Instytut Wydawniczy “Bibljoteka Polska”, Warszawa.

Kurzyk T. (2004), Powstanie i ustrój łódzkiego starostwa powiatowego w latach 1919–1939, “Studia Iuridica Lulinensia”, 3, p. 101–124.

Kwaśniewicz K. (2021), Współczesne trendy i kierunki w rozwoju konserwacji archiwaliów w Polsce w XX i XXI wieku (praca doktorska, https://rebus.us.edu.pl/handle/20.500.12128/20653 [15 IX 2022]).

Ławrynowicz O., Krupa-Ławrynowicz A., Sowińska-Heim J., Latocha K., Ossowski A., Gręzak A. (2022), The Former Gestapo Headquarters and the Provincial Office of Public Security in Anstadt Avenue in Łódź. Interdisciplinary Site Research, “Acta Universitatis Lodziensia. Folia Archaeologica”, 37, p. 89–124. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.37.04

Ochrona i konserwacja zbiorów bibliotecznych. Materiały z ogólnopolskiej konferencji Warszawa 15–17 października 1998 r. (1998), Wydawnictwo SBP, Warszawa.

Physikalische Apparate. Preisliste nr 50, Band II und III Allgemein verwendbare Apparate und Geräte. Einleitung in die Physik. Mechanik. Wellenlehre. Akustik. Optik. Wärme. Metereologie. Kosmologie (1912), Max Kohl A.G., Chemnitz.

Piasek W. (2019), Notatki z etnografii myśli współczesnej w dziedzinie historii. Informacje etnograficzne, diagnozy i wielkie kwestie, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Piszczek Z. (1990), Współczesne problemy konserwacji zbiorów bibliotecznych i archiwalnych, “Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 59, p. 188–196.

Pomian K. (2014), Historia – dziś, [in:] E. Domańska, R. Stobiecki, T. Wiślicz (ed.), Historia – dziś. Teoretyczne problemy wiedzy o przeszłości, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków, p. 19–36.

Praktyczne rekomendacje i dobre praktyki w zakresie ochrony zbiorów w instytucjach kultury (2021), E. Krzyczkowska-Roman, A. Cyrulik, M. Stawińska (ed.), Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Warszawa.

Sächsische Biografie, saebi.isgv.de, entry: Kohl Max Hans Robert [15 IX 2022].

Sobucki W., Jeżewska E. (2015), Wiedza o papierze dla konserwatorów zbiorów, Biblioteka Narodowa, Warszawa.

Sound & Science: Digital Histories, soundandscience.de, entry: Max Kohl A.G. [18 IX 2022].

Sprawozdanie Gimnazjum Żeńskiego Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich w Łodzi za rok szkolny 1929/30 (1930).

Strzelczyk A.B., Karbowska-Berent J. (2004), Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie, Wydawnictwo UMK, Toruń.

Szcześniak W., Ataman M. (2018), „Mechanika w swym rozwoju historycznym” według profesora Feliksa Kucharzewskiego, “Autobusy. Technika, Eksploatacja, Systemy Transportowe”, 19.6, p. 957–963, https://doi.org/10.24136/atest.2018.209 DOI: https://doi.org/10.24136/atest.2018.209

Szybowska U. (2011), Oprawy ze średniowiecznych rękopisów muzycznych w księgozbiorze Jana Bernarda Bonifacia, Wydawnictwo Jasne, Pruszcz Gdański.

Van Der Reyden D. (1992), Recent Scientific Research in Paper Conservation, “Journal of the American Institute for Conservation”, 31.1, p. 117–138, https://doi.org/10.1179/019713692806156394 DOI: https://doi.org/10.1179/019713692806156394

Verheyen P.D., Conn D. (2003), The Springback: Account Book Binding (German Style), “The New Bookbinder. Journal of Designer Bookbinders”, 23, p. 48–52.

Wieprzkowski J. (1983), Vademecum Konserwacji Ksiażki. Poradnik dla bibliotekarzy, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Warszawa.