Social Support and Preferred Values of the Unemployed with Varying Senses of Coherence

Janusz Kirenko; Marlena Duda

doi:10.18778/2450-4491.10.08

Authors

Janusz Kirenko Maria Curie Skłodowska University in Lublin, Faculty of Education and Psychology, Institute of Pedagogy https://orcid.org/0000-0002-6525-4007
Marlena Duda Maria Curie Skłodowska University in Lublin, Faculty of Education and Psychology, Institute of Pedagogy https://orcid.org/0000-0001-9168-808X

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.10.08

Keywords:

unemployment, sense of coherence, values, social support, resources

Abstract

The experience of losing a job is always a crisis situation. The condition for effective coping with unemployment is the mobilization of all available resources, among which the subjective psychological potentials of coping deserve special attention, and the sense of coherence, values and social support are particularly important.

The aim of the presented research was, therefore, to assess the relationship between social support for the unemployed and selected resources, which made it possible to create an image of the unemployed and their support with particular emphasis on the sense of coherence and the values preferred by them.

Author Biographies

Janusz Kirenko, Maria Curie Skłodowska University in Lublin, Faculty of Education and Psychology, Institute of Pedagogy

Kirenko, Janusz – doctor habilitatus, Institute of Pedagogy, Faculty of Education and Psychology at the Maria Curie-Skłodowska University in Lublin. He specializes in special education, health education, rehabilitation, social work, social pedagogy, and pedeutology. Author and co-author of 24 monographs and other publications. He also paints and writes poetry. He has published seven volumes of haiku poems and an autobiographic work titled Chwila, Lublin 2012, Wydawnictwo WSSP im. Wincentego Pola.
Marlena Duda, Maria Curie Skłodowska University in Lublin, Faculty of Education and Psychology, Institute of Pedagogy

Duda, Marlena – doctor of social sciences in the field of pedagogy, Institute of Pedagogy, Faculty of Education and Psychology at the Maria Curie-Skłodowska University in Lublin. Speech therapist and audiologist. She specializes in special education, rehabilitation, social pedagogy, and health pedagogy. Areas of study: quality of life and subjective resources of an individual in coping with a chronic disease, unemployment, and difficult life events. She was awarded the Prize of the President of the Council of Ministers for her doctoral thesis.

References

Antonowsky A. (2005) Rozwikłanie tajemnicy zdrowia. Jak radzić sobie ze stresem i nie zachorować?, transl. by H. Grzegołowska-Klarkowska, Warszawa, Wydawnictwo Fund. Instytutu Psychiatrii i Neurologii.

Balicki M. (2013) Praca – fundamentalną wartością jakości życia in: W poszukiwaniu jakości życia. Ujęcie interdyscyplinarne, Jasiński M. (ed.), Białystok, Niepaństwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna: 339–352.

Bejma U. (2015) Bezrobocie jako dysfunkcyjny czynnik małżeńsko-rodzinnego życia we współczesnej rodzinie polskiej, “Pieniądze i Więź”, 3 (68): 111–119.

Bieszk-Stolorz B. (2016) Wybrane modele przeciętnego efektu oddziaływania w analizie procesu wychodzenia z bezrobocia, “Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 427: 40–48.

Bochniarz A. (2019) Psychospołeczne uwarunkowania potrzeb młodzieży z rodzin niepełnych, Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Brand J. E. (2015) The Far-Reaching Impact of Job Loss and Unemployment, “Annual Review of Sociology”, 41: 359–375. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev-soc-071913-043237

Butterworth P., Leach L.S., Pirkis J., Kelaher M. (2012) Poor mental health influences risk and duration of unemployment: a prospective study, “Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology”, 47, 6: 1013–1021. DOI: https://doi.org/10.1007/s00127-011-0409-1

Chirkowska-Smolak T. (2000) Aktywność bezrobotnych w świetle psychologicznych modeli poszukiwania pracy, “Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, LXII, 4: 147–166.

Chudzicka-Czupała A. (2004) Bezrobocie. Różne oblicza wsparcia, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Cieciuch J. (2013) Pomiar wartości w zmodyfikowanym modelu Shaloma Schwartza, “Psychologia Społeczna”, 8, 1 (24): 22–41.

Derbis R. (2000) Doświadczanie codzienności, Częstochowa, Wydawnictwo WSP.

Drela K. (2015) Socjologia i inne nauki o pracy i bezrobociu, Part II, “Zeszyty Naukowe. Firma i Rynek”, 1 (48): 75–86.

Fic M. (2015) Niedopasowanie kwalifikacji i bezrobocie ludzi młodych w Unii Europejskiej, “Problemy Profesjologii”, 2: 53–65.

Flaszyńska E. (2019) Bezrobocie – bezrobotny – praca socjalna, Warszawa, Wydawnictwo Difin SA.

Gottlieb B. H., Bergen A. E. (2010) Social support concepts and measures, “Journal of Psychosomatic Research”, 69: 511–520. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2009.10.001

Hajder K. (2008) Wybrane uwarunkowania rozwoju bezrobocia w Polsce, Poznań, Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM.

Heszen I., Sęk H. (2008) Psychologia zdrowia, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ishmuhametov I., Palma A. (2017) Unemployment as a Factor Influencing Mental Well-Being, “Procedia Engineering”, 178: 359–367. DOI: https://doi.org/10.1016/j.proeng.2017.01.066

Hobfoll S. E. (2006) Stres, kultura i społeczność. Psychologia i filozofia stresu, transl. by M. Kacmajor, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Jarmużek J. (2018) Poczucie koherencji a aktywność edukacyjna dorosłych. Studium teoretyczno-badawcze, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Juszczyk S. (2007) Problem bezrobocia w świetle inwestycji infrastrukturalnych na obszarach wiejskich, Piotrków Trybunalski, Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie przy Filii Akademii Świętokrzyskiej.

Kabaj M. (2005) Ekonomia tworzenia i likwidacji miejsc pracy. Dezaktywizacja Polski?, Warszawa, IPiSS.

Kalbarczyk A. (2011) Metody efektywnej pomocy psychologicznej w pracy doradcy zawodowego z osobą bezrobotną, Warszawa, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

Kawczyńska-Butrym Z. (1998) Niepełnosprawność – specyfika pomocy społecznej, Katowice, Wydawnictwo Naukowe “Śląsk”.

Kirenko J., Boczkowska M. (2017) Bezrobocie – Zachowania zdrowotne – Uwarunkowania, Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Kirenko J., Duda M. (2018) Bezrobocie – Jakość życia – Uwarunkowania, Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Kirenko, J. Lesiewicz, L. (2002) Wykorzystanie Kwestionariusza Wsparcia Społecznego w badaniu osób niepełnosprawnych in: Problemy pedagogiki specjalnej w okresie przemian społecznych, A. Pielecki (ed.), Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej: 75–88.

Kirenko J., Sarzyńska-Mazurek E. (2010) Bezrobocie, niepełnosprawność, potrzeby, Wydawnictwo UMCS, Lublin.

Kirenko J., Wiatrowska A. (2015) Otyłość. Przystosowanie i uwarunkowania, Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Kirenko J., Zubrzycka-Maciąg T. (2011) Współczesny nauczyciel. Studium wypalenia zawodowego, Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Klonowicz T. (2001) Stres bezrobocia, Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej.

Konopka D. (2011) Praca w systemie wartości bezrobotnych regionu białostockiego in: Przemiany pracy, postaw i ról zawodowych, D. Walczak-Duraj (ed.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego: 207–218.

Kostrzewski S., Worach-Kardas H. (2008) Zdrowotne i społeczno-ekonomiczne aspekty długotrwałego bezrobocia w środowisku wielkomiejskim, “Problemy Higieny i Epidemiologii”, 89, 4: 504–510.

Kostrzewski S., Worach-Kardas H. (2015) Wpływ bezrobocia na zdrowie i jakość życia osób w starszej grupie wieku produkcyjnego, “Hygeia Public Health”, 50 (2): 372–382.

Kowalczyk E. (2008) Człowiek wobec bezrobocia, “Przegląd Organizacji”, 4: 22–25. DOI: https://doi.org/10.33141/po.2008.04.06

Krajewski Z., Krugiełka A., Kujawińska A., Więcek-Janka E. (2010) Formy ograniczenia bezrobocia i analiza niedopasowania zawodowego w powiecie konińskim, Poznań, Wydawnictwo Bonami.

Kulik T. B., Pacian A., Pacian J., Janiszewska-Grzyb M. (2008) Bezrobocie a zdrowie: wybrane problemy, “Acta Scientifica Academiae Ostroviensis”, 31: 5–15.

Kwiatkowski E. (2014) Bezrobocie. Podstawy teoretyczne, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Latalski M., Kulik T. B., Pacian A., Skorzyńska H., Żołnierczuk-Kieliszek D. (2003) Wpływ bezrobocia na stan zdrowia i kształtowanie zachowań zdrowotnych wśród osób pozostających bez pracy, “Zdrowie Publiczne”, 113 (1/2): 174–177.

Lubińska-Bogacka M. (2011) Społeczno-edukacyjne problemy rodzin bezrobotnych, Kraków, Wydawnictwo Naukowe UP.

Miś L. (2007) Problemy społeczne: teoria, metodologia, badania, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Mlonek K. (1992) Tradycje badań bezrobocia w Polsce – zagadnienia metodologiczne, “Wiadomości Statystyczne”, 6: 1–6.

Murawska A. (2015) Zróżnicowanie i uwarunkowania poziomu bezrobocia w miastach wojewódzkich w Polsce, “Marketing i Rynek”, 10: 216–225.

Nagel K. (2015) Relationships between unemployment and economic growth – the review (results) of the theoretical and empirical research, “Journal of Economics and Management”, 20 (2): 64–79.

Nawrat R. (2001) Bezradność bezrobotnego. Wyuczona bezradność jako psychologiczny czynnik długotrwałego bezrobocia in: Psychologia społeczna w zastosowaniach. Od teorii do praktyki, K. Lachowicz-Tabaczek (ed.), Wrocław, Wydawnictwo Atla 2: 187–199.

Pasikowski T. (2000) Stres i zdrowie, Poznań, Wydawnictwo Fundacja Humaniora.

Paul K. I., Moser K. (2009) Unemployment impairs mental health: Meta-analyses, “Journal of Vocational Behavior”, 74: 264–282. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jvb.2009.01.001

Pilc M. (2014) Determinanty bezrobocia w Polsce w latach 1993–2012, Warszawa, Wydawnictwo CeDeWu.

Poprawa R. (2008) Samoocena jako miara podmiotowych zasobów radzenia sobie i szczęścia człowieka in: Psychologia zdrowia w poszukiwaniu pozytywnych inspiracji, I. Heszen, J. Życińska (eds.), Warszawa, Wydawnictwo SWPS “Academica”: 103–121.

Sęk H., Cieślak R. (2004) Wsparcie społeczne – sposoby definiowania, rodzaje i źródła wsparcia, wybrane koncepcje teoretyczne in: Wsparcie społeczne, stres i zdrowie, H. Sęk, R. Cieślak (eds.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN: 11–28.

Skłodowski H., Kucharski K. (2007) Wpływ cech osobowości na efektywność zawodową, w: H. Skłodowski, E. Stawasz, Psychologiczne wyznaczniki efektywności poszukiwania pracy i samozatrudnienia w regionach zmarginalizowanych, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego: 127–248.

Stochmiałek J. (2015) Kryzysy życiowe osób dorosłych. Refleksje andragogiczne i edukacyjne, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Ślebarska K. (2010) Wsparcie społeczne a zaradność człowieka w sytuacji bezrobocia, Katowice, Wydawnictwo Naukowe “Śląsk”.

Ślebarska K. (2017) Droga do pracy. Proaktywne radzenie sobie a poszukiwanie zatrudnienia i adaptacja do nowego miejsca pracy, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Śmilgin M. (2006) Indywidualne i społeczne skutki bezrobocia na tle globalizacji, “Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, 8: 423–434.

Terelak J. F. (2017) Stres życia. Perspektywa psychologiczna, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Walczak R. (2000) Obraz siebie u kobiet długotrwale bezrobotnych, Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL.

Waters L. E., Moore K. A. (2002) Predicting self-esteem during unemployment: the effect of gender, financial deprivation, alternate roles, and social support, “Journal of Employment Counseling”, 30: 171–189. DOI: https://doi.org/10.1002/j.2161-1920.2002.tb00848.x

Werner I. (2009) Poczucie koherencji a praca in: Człowiek w kontekście pracy. Teoria – empiria – praktyka, M. Piorunek (ed.), Toruń, Wydawnictwo Adama Marszałek: 107–128.

Wiatrowski Z. (2005) Podstawy pedagogiki pracy, Bydgoszcz, Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego.

Wolska-Długosz M. (2012) Aspiracje edukacyjne i zawodowe licealistów, Kielce, Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.

Wołk Z. (2009) Kultura pracy, etyka i kariera zawodowa, Radom, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji.

Zagożdżon P., Ejsmont J. (2008) Jakość życia związana ze zdrowiem u bezrobotnych, “Problemy Higieny i Epidemiologii”, 89 (4): 498–503.

Zalewska A. M., Jaros R. (2008) Społeczne i psychologiczne uwarunkowania bezrobocia – posiadane przekonania a sytuacja na rynku pracy, Łódź, Wydawnictwo “Piątek Trzynastego”.

Żółtaszek A. (2016) Analiza społecznych i indywidualnych uwarunkowań bezrobocia w Polsce, “Polityka Społeczna”, 1: 27–34.