O znaczeniach nadawanych rodzicielstwu przez mężczyzn w kontekście doświadczenia poronienia dziecka

Bożena Miernik

doi:10.18778/2450-4491.19.07

Autor

Bożena Miernik Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.19.07

Słowa kluczowe:

rodzicielstwo, znaczenia, mężczyzna, poronienie, badania biograficzne

Abstrakt

Tematem artykułu są znaczenia nadawane przez mężczyzn rodzicielstwu w kontekście doświadczenia przez nich poronienia dziecka. Analizie zostały poddane wywiady narracyjne z mężczyznami, którzy w przeszłości doświadczyli poronienia jednego lub kilkorga dzieci. W podjętych badaniach celem było poznanie i zrozumienie rekonstruowanych przez ojców przeżyć, postaw i opinii związanych z tym doświadczeniem. Dane empiryczne zostały poddane procedurze kodowania i kategoryzowania, co umożliwiło wyodrębnienie ośmiu typów znaczeń nadawanych przez mężczyzn własnej roli rodzica i rodzicielstwu w ogóle. Wyniki analiz wskazują, że w kontekście doświadczonej straty mężczyźni określają swoje rodzicielstwo jako rozpoczynające się już przed narodzinami dziecka, jako relację z konkretną osobą, która jednak bywa „nie w pełni urealniona”, biorąc pod uwagę brak wyobrażeń i wcześniejszych doświadczeń ojcowskich. Bycie rodzicem w ich narracjach ujawnia się jako znacząca wartość i rola powiązana z osiągnięciem poczucia spełnienia.

Biogram autora

Bożena Miernik - Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Bożena Miernik – pedagog, doktor nauk społecznych w zakresie pedagogiki, asystent w Katedrze Pedagogiki Specjalnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Zainteresowania badawcze: psychopedagogika prenatalna i prokreacji, poronienie samoistne dziecka jako doświadczenie rodzinne, metoda biograficzna w badaniach pedagogicznych.

Bibliografia

Bakiera L. (2021) Rodzicielska postać autokreacji dorosłych w: Oblicza życia. Księga Jubileuszowa Profesor Doroty Kornas-Bieli, E. Domagała-Zyśk, A. Borowicz, R. Kołodziejczyk, K. Martynowska (red.), Lublin, Wydawnictwo Episteme, s. 428–441.

Beutel M., Deckardt R., Rad M., Weiner H. (1995) Grief and Depression after Miscarriage: their Separation, Antecedents and Course, „Psychosomatic Medicine”, nr 57, s. 517–526, https://doi.org/10.1097/00006842-199511000-00003 DOI: https://doi.org/10.1097/00006842-199511000-00003

Beutel M., Willner H., Deckardt R., Von Rad M., Weiner H. (1996) Similarities and Differences in Couples’ Grief Reactions Following a Miscarriage: Results from a Longitudinal Study, „Journal of Psychosomatic Research”, nr 40(3), s. 245–253, https://doi.org/10.1016/0022-3999(95)00520-X DOI: https://doi.org/10.1016/0022-3999(95)00520-X

Bidzan M. (2006) Psychologiczne aspekty niepłodności, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Bielawska-Batorowicz E. (2014) Trudności w realizacji planów prokreacyjnych i ich skutki dla rodziny w: Psychologia rodziny, I. Janicka, H. Liberska (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 412–436.

Błaszczuk K. (2016) Żałoba jako sytuacja kryzysowa w: Żałoba i strata. Ujęcie interdyscyplinarne, J. Kurtyka-Chałas, J. Truszkowska (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe UKSW, s. 121–136.

Bokszański Z. (2005) Tożsamości zbiorowe, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Brachowicz M. (2009) Niepłodność jako niemożność doświadczania własnego rodzicielstwa w: Psychospołeczne konteksty doświadczania straty, S. Steuden, K. Janowski (red.), Lublin, Wydawnictwo KUL, s. 25–39.

Brzezińska A. I. (2017) Tożsamość u progu dorosłości. Wizerunek uczniów szkół ponadgimnazjalnych, Poznań, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM w Poznaniu.

Dubas E. (2011) Jak opracowywać materiał narracyjno-biograficzny? (Propozycja) w: Uczenie się z (własnej) biografii, E. Dubas, W. Świtalski (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 241–246.

Harwas-Napierała B. (2012) Dorosłość jako spełnienie. Drogi i zagrożenia rozwoju człowieka w okresie dorosłości, Kraków, Wydawnictwo Libron.

Horstman H. K., Holman A., McBride C. (2019) Men’s Use of Metaphors to Make Sense of their Spouse’s Miscarriage: Expanding the Communicated Sense-Making Model, „Health Communication”, nr 35(5), s. 1–10, https://doi.org/10.1080/10410236.2019.1570430 DOI: https://doi.org/10.1080/10410236.2019.1570430

Kleszcz-Szczyrba R. (2014) „Witraże w ciemności”, czyli o przedwczesnej śmierci dziecka. Książka niosąca światło, Katowice, Księgarnia św. Jacka.

Kleszcz-Szczyrba R. (2016) Radzenie sobie ze stratami prenatalnymi i perinatalnymi jako wyzwanie naszych czasów w: Utrata i żałoba. Teoria i praktyka, R. Kleszcz-Szczyrba, A. Gałuszka (red.), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 145–154.

Konecki K. T. (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kornas-Biela D. (2009) Pedagogika prenatalna – nowy obszar nauk o wychowaniu, Lublin, Wydawnictwo KUL.

Kornas-Biela D. (2014) Ojciec w prenatalnym okresie życia dziecka w: Ojcostwo dzisiaj, D. Kornas-Biela (red.), Lublin, Fundacja Cyryla i Metodego – Inicjatywa Tato.Net, s. 155–170.

Kubinowski D. (2010) Jakościowe badania pedagogiczne. Filozofia – Metodyka – Ewaluacja, Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Kwak A. (2005) Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja, Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Lichtman M. (2009) Qualitative Research in Education: A User’s Guide, Los Angeles – London – New Delhi – Singapore – Washington, DC, Sage Publications Inc.

Maker C., Ogden J. (2003) The Miscarriage Experience: More than Just a Trigger to Psychological Morbidity?, „Psychology and Health”, nr 18(3), s. 403–415, https://doi.org/10.1080/0887044031000069343 DOI: https://doi.org/10.1080/0887044031000069343

Mazurek E. (2014) Edukacyjny wymiar cierpienia w biografii w: Biografie edukacyjne. Wybrane konteksty, E. Dubas, J. Stelmaszczyk (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 183–190, https://doi.org/10.18778/7969-353-5.13 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-353-5.13

McCreight B. S. (2004) A Grief Ignored: Narratives of Pregnancy Loss from a Male Perspective, „Sociology of Health and Illness”, nr 26(3), s. 326–350, https://doi.org/10.1111/j.1467-9566.2004.00393.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9566.2004.00393.x

Miller E. J., Temple-Smith M. J., Bilardi J. E. (2019) ‘There was Just No-one There to Acknowledge that it Happened to Me as Well’: A Qualitative Study of Male Partner’s Experience of Miscarriage, „PLoS ONE”, nr 14(5), s. 1–20, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0217395 DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0217395

Murphy F. A. (1998) The Experience of Early Miscarriage from a Male Perspective, „Journal of Clinical Nursing”, nr 7, s. 325–332, https://doi.org/10.1046/j.1365-2702.1998.00153.x DOI: https://doi.org/10.1046/j.1365-2702.1998.00153.x

Nowak A. (1998) Metoda biograficzna w badaniach pedagogicznych w: Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, S. Palka (red.), Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 99–111.

Pilarska A. (2012) Ja i tożsamość a dobrostan psychiczny, Poznań, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM.

Rinehart M. S., Kiselica M. S. (2010) Helping Men with the Trauma of Miscarriage, „Psychotherapy: Theory/Research/Practice/Training”, nr 47(3), s. 288–295, https://doi.org/10.1037/a0021160 DOI: https://doi.org/10.1037/a0021160

Sanders C. (2001) Jak przeżyć stratę dziecka, tłum. E. Knoll, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Schütze F. (1997) Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej, tłum. M. Czyżewski, „Studia Socjologiczne”, nr 1 (144), s. 11–56.

Shahraki Z., Afshari M., Ghajarzadeh M., Tanha F. D. (2019) How Different are Men with Infertility-Related Problems from Fertile Men in Prevalence of Depression, Anxiety and Quality of Life, „Maedica – a Journal of Clinical Medicine”, nr 14 (1), s. 26–29, https://doi.org/10.26574/maedica.2019.14.1.26 DOI: https://doi.org/10.26574/maedica.2019.14.1.26

Szkodziak P., Paszkowski T., Paszkowski M., Radomański T. (2012) Poronienie w: Medycyna matczyno-płodowa. Położnictwo, t. 2, G. Bręborowicz, T. Paszkowski (red.), Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 1–9.

Tennenbaum E. A. (2008) A Qualitative Investigation of the Psychological Effects of Recurrent Miscarriage on Male Partners, New York, Fordham University, ProQuest Dissertations Publishing, https://doi.org/10.1037/e697122007-001 DOI: https://doi.org/10.1037/e697122007-001

Vreeswijk C., Maas A., Rijk C., van Bakel H. (2013) Fathers’ Experiences During Pregnancy: Paternal Prenatal Attachment and Representations of the Fetus, „Psychology of Men and Masculinity”, nr 5, s. 1–9.

Wąsiński A. (2018) Autokreacja małżonków bezdzietnych do wielowymiarowego rodzicielstwa adopcyjnego. Perspektywa pedagogiczno-antropologiczna, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, https://doi.org/10.18778/8142-049-5 DOI: https://doi.org/10.18778/8142-049-5

Wischmann T., Thorn P. (2013) (Male) Infertility: What does it Mean to Men? New Evidence from Quantitative and Qualitative Studies, „Reproductive BioMedicine Online”, nr 27, s. 236–243, https://doi.org/10.1016/j.rbmo.2013.06.002 DOI: https://doi.org/10.1016/j.rbmo.2013.06.002