Posthuman Pedagogy of the Common Worlds of Children and Animals – From Independence to Relationality

Małgorzata Kowalik-Olubińska

doi:10.18778/2450-4491.17.05

Autor

Małgorzata Kowalik-Olubińska University of Warmia and Mazury in Olsztyn

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.17.05

Słowa kluczowe:

posthumanizm, wspólne światy, pedagogia wspólnych światów dzieci i zwierząt, relacyjność, dobro wspólne

Abstrakt

Zamierzeniem autorki jest przedstawienie koncepcji pedagogii wspólnych światów dzieci i zwierząt, osadzonej w ramie założeń posthumanizmu. W jego świetle dziecko jawi się jako istota ściśle związana z pozaludzkimi bytami, jednostkami i siłami, egzystująca we wspólnych światach życia. Zamieszkujące te światy dzieci i zwierzęta nie są odseparowanymi od siebie bytami, lecz istotami relacyjnymi, sprawczymi, wzajemnie na siebie wpływającymi. Pedagogia wspólnych światów dzieci i zwierząt jest rozumiana jako praktyka edukacyjna, która umożliwia dzieciom utrzymywanie niehierarchicznych relacji ze zwierzętami podczas spotkań międzygatunkowych. Oferuje ona dzieciom niekonwencjonalny sposób poznawania i działania, pozwala im bowiem nie tyle na uczenie się „o” świecie, co raczej na uczenie się razem „ze” światem. Przebywanie w heterogenicznych wspólnych światach i nawiązywanie z nim pogłębionych relacji wiąże się przy tym z koniecznością zadbania o dobro wspólne. Może to zapewnić pomyślną egzystencję ludziom i bytom pozaludzkim teraz i w przyszłości.

Biogram autora

Małgorzata Kowalik-Olubińska - University of Warmia and Mazury in Olsztyn

Małgorzata Kowalik-Olubińska specjalizuje się w zakresie pedagogiki wczesnej edukacji i terapii pedagogicznej. Zainteresowania naukowe autorki obejmują problematykę wspierania rozwoju dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się oraz problematykę związaną z interdyscyplinarnym polem badań nad dziećmi i dzieciństwem.

Bibliografia

Bakke M. (2010) Posthumanizm: człowiek w świecie większym niż ludzki in: Człowiek wobec natury – humanizm wobec nauk przyrodniczych, J. Sokolski (ed.), Warszawa, Wydawnictwo Neriton, pp. 337–357.

Bakke M. (2011) Studia nad zwierzętami: od aktywizmu do akademii i z powrotem?, “Teksty Drugie”, no. 3, pp. 193–204.

Barad K. (2007) Meeting the Universe Halfway. Quantum Physics and the Entanglement of Matter and Meaning, Durham–London, Duke University Press, https://doi.org/10.2307/j.ctv12101zq DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv12101zq

Bell A. C., Russell C. L. (1999) Life Ties: Disrupting Anthropocentrism in Language Arts Education in: Teaching for a Tolerant World, J. Robertson (ed.), Urbana, IL, National Council of Teachers of English, pp. 68–89.

Boileau E. Y. S., Russell C. (2018) Insect and Human Flourishing in Early Childhood Education: Learning and Crawling Together in: Research Handbook on Childhoodnature. Assemblages of Childhood and Nature Research, A. Cutter-Mackenzie, K. Malone, E. Barratt Hacking (eds.), Springer International Handbooks of Education, Cham, Springer, pp. 1–16.

Bradshaw J. (2019) Zwierzęta wśród nas. Jak zwierzęta czynią nas ludźmi, trans. M. Borzobohata-Sawicka, Warszawa, Wydawnictwo Czarna Owca.

Common Worlds Research Collective (2020) Learning to Become with the World: Education for Future Survival, Education Research and Foresight Working Paper 28, Paris, UNESCO.

Cutter-Mackenzie-Knowles A., Malone K., Barratt Hacking E. (2020) Prologue in: Research Handbook on Childhoodnature. Assemblages of Childhood and Nature Research, A. Cutter-Mackenzie-Knowles, K. Malone, E. Barratt Hacking (eds.), Springer International Handbooks of Education, Cham, Springer, pp. xi–xvi, https://doi.org/10.1007/978-3-319-67286-1 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-67286-1

Derra A. (2017) „Twórzmy dzieci, a nie relacje”. Wspólne życie na zniszczonej planecie w chthulucenie Donny Haraway, “AVANT”, no. 3, pp. 215–228.

Dunn R. (2020) Nie jesteś sam w domu. Od drobnoustrojów po krocionogi, śpieszki i pszczoły miodne. Historia naturalna stworzeń, z którymi dzielimy życie, Kraków, Copernicus Center Press.

Fawcett L. (2014) Kinship Imaginaries: Children’s Stories of Wild Friendships, Fear, and Freedom in: Routledge Handbook of Human–Animal Studies, G. Marvin, S. McHugh (ed.), New York, Routledge, pp. 259–274.

Franczyk A., Krajewska K., Skorupa J. (2008) Animaloterpia. Program Przedszkolnego Klubu Animals „Cztery łapy”, Kraków, Oficyna Wydawnicza “Impuls”.

Gilbert S. F., Sapp J., Tauber A. I. (2012) A Symbiotic View of Life: We Have Never Been Individuals, “The Quarterly Review of Biology”, no. 4, pp. 325–341, https://doi.org/10.1086/668166 DOI: https://doi.org/10.1086/668166

Haraway D. (2003) The Companion Species Manifesto: Dogs, People, and Significant Otherness, Chicago, Prickly Paradigm Press.

Haraway D. (2008) When species meet, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Haraway D. (2016) Staying with the Trouble. Making Kin in the Chthulucene, Durham, Duke University Press, https://doi.org/10.2307/j.ctv11cw25q DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv11cw25q

Johnson B. (2002) On the Spiritual Benefits of Wilderness, “International Journal of Wilderness”, no. 3, pp. 28–32.

Katcher A. (2002) Animals in Therapeutic Education: Guides into the Liminal State in: Children and Nature: Psychological, Sociocultural, and Evolutionary Investigations, P. Kahn, S. Kellert (eds.), Cambridge, MA, MIT Press, pp. 179–198.

Kirksey S. E., Helmreich S. (2010) The Emergence of Multispecies Ethnography, “Cultural Anthropology”, no. 4, pp. 545–576, https://doi.org/10.1111/j.1548-1360.2010.01069.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1548-1360.2010.01069.x

Latour B. (2004) The Politics of Nature: How to Bring the Sciences into Democracy, Cambridge, MA, Harvard University Press.

Lenz-Taguchi H. (2010) Going Beyond the Theory/Practice Divide in Early Childhood Education: Introducing an Intra-Active Pedagogy, London – New York, Routledge, https://doi.org/10.4324/9780203872956 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203872956

Lindgren N., Öhman J. (2019) A Posthuman Approach to Human-Animal Relationships: Advocating Critical Pluralism, “Environmental Education Research”, no. 8, pp. 1200–1215, https://doi.org/10.1080/13504622.2018.1450848 DOI: https://doi.org/10.1080/13504622.2018.1450848

Malone K., Tesar M., Arndt S. (2020) Theorising Posthuman Childhood Studies, Singapore, Springer, https://doi.org/10.1007/978-981-15-8175-5 DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-15-8175-5

Molloy Murphy A. (2018) (Re)considering Squirrel – From Object of Rescue to Multispecies Kin, “Journal of Childhood Studies”, no. 1, pp. 60–67, https://doi.org/10.18357/jcs.v43i1.18265 DOI: https://doi.org/10.18357/jcs.v43i1.18265

Molloy Murphy A. (2020) No Happy Endings: Practicing Care in Troubled Times, “Journal of Childhood Studies”, no. 2, pp. 7–13, https://doi.org/10.18357/jcs452202019735 DOI: https://doi.org/10.18357/jcs452202019735

Murris K. (2016) The Posthuman Child. Educational transformation through philosophy with picturebooks, London – New York, Routledge, https://doi.org/10.1007/978-981-287-532-7_164-1 DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-287-532-7_164-1

Myers G. (2007) The Significance of Children and Animals: Social Development and Our Connections to Other Species, ed. 2, West Lafayette, Purdue University Press.

Nelson N., Pacini-Ketchabaw V., Nxumalo F. (2018) Rethinking Nature-Based Approaches in Early Childhood Education: Common Worlding Practices, “Journal of Childhood Studies”, no. 1, pp. 1–14, https://doi.org/10.18357/jcs.v43i1.18261 DOI: https://doi.org/10.18357/jcs.v43i1.18261

Nxumalo F., Pacini-Ketchabaw V. (2017)“Staying with the Trouble” in Child-Insect-Educator Common Worlds, “Environmental Education Research”, no. 10, pp. 1414–1426, https://doi.org/10.1080/13504622.2017.1325447 DOI: https://doi.org/10.1080/13504622.2017.1325447

Pacini-Ketchabaw V., Nxumalo F. (2015) Unruly Raccoons and Troubled Educators: Nature/Culture Divides in a Childcare Centre, “Environmental Humanities”, no. 7, pp. 151–168, https://doi.org/10.1215/22011919-3616380 DOI: https://doi.org/10.1215/22011919-3616380

Pacini-Ketchabaw V., Taylor A. (2015) Unsettling Pedagogies Through Common World Encounters: Grappling with (Post)Colonial Legacies in Canadian Forests and Australian Bushlands in: Unsettling the Colonial Places and Spaces of Early Childhood Education, V. Pacini-Ketchabaw, A. Taylor (eds.), New York – London, Routledge, pp. 43–62, https://doi.org/10.4324/9781315771342 DOI: https://doi.org/10.4324/9781315771342

Radomska M. (2010) Braidotti/Haraway – perspektywa posthumanizmu, “Nowa Krytyka”, no. 24/25, pp. 57–74.

Ross S. B. (2011) The Extraordinary Spirit of Green Chimneys: Connecting Children and Animals to Create Hope, West Lafayette, Purdue University Press, https://doi.org/10.2307/j.ctt6wq2zz DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt6wq2zz

Rossovska O., Zimanyi L., Short L., Singh A., Beard K., Casale J., Silvestro A., Garcia W. (2020) I Speak Frog: Storying Seasonal Narratives of Children’s Common Worlds, “The Peer Reviewed Collection”, no. 1, pp. 11–20, [online:] https://assets.nationbuilder.com/aeceo/pages/2524/attachments/original/1595879343/eceLINK_Summer_2020_i_speak_frog.pdf?1595879343 (access:12.01.2023).

Russell J. (2017)“Everything has to die one day”: Children’s Explorations of the Meanings of Death in Human-Animal-Nature Relationships, „Environmental Education Research”, no. 1, pp. 75–90, https://doi.org/10.1080/13504622.2016.1144175 DOI: https://doi.org/10.1080/13504622.2016.1144175

Sommerville M. (2020) Posthuman Theory and Practice in Early Years Learning in: Research Handbook on Childhoodnature. Assemblages of Childhood and Nature Research, A. Cutter-Mackenzie-Knowles, K. Malone, E. Barratt Hacking (eds.), series: Springer International Handbooks of Education, Cham, Springer, pp. 103–128.

Taylor A. (2013) Reconfiguring the Natures of Childhood, London, New York, Routledge, https://doi.org/10.4324/9780203582046 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203582046

Taylor A. (2017) Beyond stewardship: Common world pedagogies for the Anthropocene, “Environmental Education Research”, no. 10, pp. 1448–1461, https://doi.org/10.1080/13504622.2017.1325452 DOI: https://doi.org/10.1080/13504622.2017.1325452

Taylor A., Giugni M. (2012) Common Worlds: Reconceptualising Inclusion in Early Childhood Communities, “Contemporary Issues in Early Childhood”, no. 2, pp. 108–119, https://doi.org/10.2304/ciec.2012.13.2.108 DOI: https://doi.org/10.2304/ciec.2012.13.2.108

Taylor A., Pacini-Ketchabaw V. (2015) Learning with Children, Ants, and Worms in the Anthropocene: Towards a Common World Pedagogy of Multispecies Vulnerability, “Pedagogy, Culture and Society”, no. 4, pp. 507–529, https://doi.org/10.1080/14681366.2015.1039050 DOI: https://doi.org/10.1080/14681366.2015.1039050

Taylor A., Pacini-Ketchabaw V. (2019) The Common Worlds of Children and Animals. Relational Ethics for Entangled Lives, London – New York, Routledge, https://doi.org/10.4324/9781315670010 DOI: https://doi.org/10.4324/9781315670010

Taylor A., Zakharova T., Cullen M. (2021) Common Worlding Pedagogies: Opening Up to Learning with Worlds, “Journal of Childhood Studies”, no. 4, pp. 74–88, https://doi.org/10.18357/jcs464202120425 DOI: https://doi.org/10.18357/jcs464202120425

Tsing A. (2012) Unruly Edges: Mushrooms as Companion Species, “Environmental Humanities”, no. 1, pp. 141–154, https://doi.org/10.1215/22011919-3610012 DOI: https://doi.org/10.1215/22011919-3610012

Tsing A. (2015) The Mushroom at the End of the World: On the Possibility of Life in Capitalist Ruins, Princeton, NJ, Princeton University Press, https://doi.org/10.1515/9781400873548 DOI: https://doi.org/10.1515/9781400873548

Wolfe C. (2013) Animal studies, dyscyplinarność i post(humanizm), tłum. K. Krasuska, “Teksty Drugie”, no. 1–2, pp. 125–153.

Yazbeck S. L. (2021) Common Worlding with(in) Early Childhood Education: (Re)situating Everyday Pedagogies, University of Victoria, [online:] https://dspace.library.uvic.ca/bitstream/handle/1828/12991/Yazbeck_Sherri-Lynn_MEd_2021.pdf?sequence=1 (access: 12.01.2023).

Bacelar de Castro A. (2020) Toward Common Worlds Pedagogies in Early Childhood Education: A Response to the Challenges of the Anthropocene, Electronic Thesis and Dissertation Repository, 7103, https://ir.lib.uwo.ca/etd/7103 (access: 12.01.2023).