Dialog czy teorie dialogu? Refleksje egzystencjalne

Autor

  • Małgorzata Opoczyńska Uniwersytet Jagielloński

Słowa kluczowe:

sztuka dialogu, teorie dialogu, psychoterapia egzystencjalna

Abstrakt

Teoria wychowania opiera się na dialogu z wychowankiem. Nie inaczej rzecz się ma z teorią psychoterapii. Obie zawdzięczają swe istnienie dialogowi osób. Jednak dialog? Czy on sam może być przedmiotem teorii? Artykuł ilustruje dziwny paradoks, na jaki zwrócił uwagę John Dewey w wykładach wygłoszonych w 1931 roku na Uniwersytecie Harvarda: „istnienie dzieł sztuki, stanowiące podstawę formułowania teorii estetycznych, staje się przeszkodą dla teorii tych dzieł” (Dewey 1975 [1958]: 5). Sztuka dialogu – która w istocie jest dziełem jej oddanych – wymyka się teorii rozumianej zgodnie z nowożytnym ideałem. Czy może być przedmiotem teorii rozumianej za Sørenem Kierkegaardem jak troska?

Biogram autora

  • Małgorzata Opoczyńska - Uniwersytet Jagielloński

    Małgorzata Opoczyńska – doktor habilitowany, adiunkt w Zakładzie Psychologii Zdrowia Instytutu Psychologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalista psychologii klinicznej, psychoterapeuta Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i superwizor psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Specjalizuje się w psychologii i psychoterapii egzystencjalnej.

Bibliografia

Arendt H. (2001 [1998]) Kondycja ludzka, tłum. A. Łagodzka, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Barthes R. (1999 [1977]) Fragmenty dyskursu miłosnego, tłum. M. Bieńczyk, Warszawa, Wydawnictwo KR.

Bateson G. (1996 [1979]) Umysł i przyroda. Jedność konieczna, tłum. A. Tanalska-Dulęba, Warszawa, PIW.

Beckett S. (1994 [1951]) Molloy, tłum. M. Leśniewska, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Bierdiajew M. (2002) Rozważania o egzystencji, tłum. H. Paprocki, Kęty, Wydawnictwo Antyk.

Buber M. (1992) Ja i ty. Wybór pism filozoficznych, tłum. T. Doktór, Warszawa, PAX.

Burzyńska A. (2008) Idee narracyjności w humanistyce w: Narracja. Teoria i praktyka, B. Janusz, K. Gdowska, B. de Barbaro (red.), Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Calvino I. (2005 [1972]) Niewidzialne miasta, tłum. A. Kreisberg, Kraków, Collegium Columbinum.

Calvino I. (2009 [2002]) Wykłady amerykańskie. Sześć przypomnień dla przyszłego tysiąclecia, tłum. A. Wasilewska, Warszawa, Wydawnictwo Czuły Barbarzyńca.

Canetti E. (2007 [1987]) Tajemne serce zegara, tłum. M. Przybyłowska, Sejny, Wydawnictwo Pogranicze.

Cortázar J. (1999) Dialog przy zerwaniu. Do czytania na dwa głosy, co oczywiście niemożliwe w: J. Cortázar, Opowiadania zebrane, t. 2, tłum. Z. Chądzyńska, M. Jordan, Warszawa, Muza.

Dewey J. (1975 [1958]) Sztuka jako doświadczenie, tłum. A. Potocki, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Foucault M. (2000 [1966]) Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, t. 1, tłum. T. Komendant, Gdańsk, słowo/obraz terytoria.

Gadamer H.-G. (1993 [1975]) Prawda i metoda, tłum. B. Baran, Kraków, Inter Esse.

Gadamer H.-G. (2000 [1967]) Rozum, słowo, dzieje, tłum. M. Łukasiewicz, K. Michalski, Warszawa, PIW.

Gadamer H.-G. (2001 [1977]) Poetica, tłum. M. Łukasiewicz, Warszawa, Instytut Badań Literackich.

Hartwig J. (1999) Zobaczone, Kraków, Wydawnictwo a5.

Haupt Z. (2007) Diabeł baskijski, Warszawa, Czytelnik.

Heidegger M. (1977) Budować, mieszkać, myśleć, tłum. K. Michalski, K. Pomian, M. J. Siemek, J. Tischner, Warszawa, Czytelnik.

Heidegger M. (1994 [1933]) Bycie i czas, tłum. B. Baran, Warszawa, PWN.

Heidegger M. (1999 [1988]) Ku rzeczy myślenia, tłum. K. Michalski, J. Mizera, C. Wodziński, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Heidegger M. (2000 [1959]) W drodze do języka, tłum. J. Mizera, Kraków, Wydawnictwo Baran i Suszczyński.

Heidegger M. (2007) Odczyty i rozprawy, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Iwaszkiewicz J. (2008) Wenecja i inne szkice, Warszawa, Czytelnik.

Kierkegaard S. (1977 [1848]) Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć, tłum. I. Iwaszkiewicz, Warszawa, PWN.

Kierkegaard S. (2011 [1844]) Okruchy filozoficzne. Chwila, tłum. K. Toeplitz, Kęty, Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Kierkegaard S. (2011 [1846]) Nienaukowe zamykające post scriptum do Okruchów filozoficznych. Mimiczno-patetyczno-dialektyczna kompilacja. Egzystencjalny sprzeciw, tłum. K. Toeplitz, Kęty, Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Kuckenburg M. (2006 [2004]) Pierwsze słowo. Narodziny mowy i pisma, tłum. B. Nowacki, Warszawa, PIW.

Kuhn T. (1985 [1977]) Dwa bieguny, tłum. S. Amsterdamski, Warszawa, PIW.

Lacan J. (1996 [1966]) Funkcja i pole mówienia i mowy w psychoanalizie, tłum. B. Gorczyca, W. Grajewski, Warszawa, Wydawnictwo KR.

Lang A. (2005 [1973]) Język i nieświadomość. Podstawy teorii psychoanalitycznej Jacques’a Lacana, tłum. P. Piszczatowski, Gdańsk, słowo/obraz terytoria.

Lévinas E. (2000 [1974]) Inaczej niż być lub ponad istotą, tłum. P. Mrówczyński, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Marcel G. (1986 [1935]) Być i mieć, tłum. D. Eska, Warszawa, PAX.

Markowski M. P. (1997) Nietzsche. Filozofia interpretacji, Kraków, Universitas.

Markowski M. P. (1999) Pragnienie obecności. Filozofie reprezentacji od Platona do Kartezjusza, Gdańsk, słowo/obraz terytoria.

Merleau-Ponty M. (1999 [1976]) Proza świata. Eseje o mowie, tłum. S. Cichowicz, Warszawa, Czytelnik.

Nietzsche F. (2003 [1880–1882]) Wędrowiec i jego cień, tłum. K. Drzewiecki, Kraków, Wydawnictwo Zielona Sowa.

Opoczyńska M. (2007) Dialog Innych albo inne monologi, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Opoczyńska M. (2014a) zanim, Kraków (niepublikowane).

Opoczyńska M. (red.) (2014b) Poza zasadą powszechności. Próby idiograficzne, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Opoczyńska M. (2016) Genealogie psychoterapii. Fragmenty dyskursu egzystencjalnego, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego (w druku).

Oz A. (2002) Jak uleczyć fanatyka, tłum. D. Sękalska, Warszawa, Prószyński i S-ka.

Oz A. (2007 [1968]) Mój Michael, tłum. A. Jawor-Polak, Warszawa, Czytelnik

Ricoeur P. (1989) Język, tekst, interpretacja. Wybór pism, tłum. Piotr Graff, K. Rosner, Warszawa, PIW.

Rorty R. (1996 [1989]) Przygodność, ironia, solidarność, tłum. W. J. Popowski, Warszawa, Wydawnictwo Spacja.

Skarga B. (2007) Człowiek to nie jest piękne zwierzę, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Szestow L. (2005 [1908]) Początki i końce. Zbiór artykułów, tłum. J. Chmielewski, Kęty, Wydawnictwo Antyk.

Szymborska W. (1996) Widok z ziarnkiem piasku, Kraków, Wydawnictwo a5.

Tabucchi A. (2005 [2004]) Tristano umiera, tłum. J. Ugniewska, Warszawa, Czytelnik.

Toeplitz. K. (1980) Kierkegaard, Warszawa, WP.

Vosganian V. (2015 [2014]) Księga szeptów, tłum. J. Kornaś-Warwas, Wrocław, Książkowe Klimaty.

Wodziński C. (2007) Między anegdotą a doświadczeniem, Gdańsk, słowo/obraz terytoria.

Pobrania

Opublikowane

2016-04-04

Numer

Tom 2 Nr 1 (2016): (Re)konstrukcje codzienności wychowania

Dział

Articles

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Opoczyńska, Małgorzata. 2016. “Dialog Czy Teorie Dialogu? Refleksje Egzystencjalne”. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 2 (1): 51-69. https://czasopisma.uni.lodz.pl/wychow/article/view/11393.