„Wędrowiec” Hieronima Boscha jako archetypiczny obraz „obcego-innego”

Abstrakt

Jednym z najważniejszych współczesnych doświadczeń społeczeństw europejskich jest niewątpliwie kryzys migracyjny. Wywołane przez niego społeczne obawy wobec przybyszów pokazują, jak ważny jest wciąż archetypowy wzór „obcego-innego” i że może on być traktowany jako przykład „stałej antropologicznej”. Celem artykułu jest próba spojrzenia na obraz „Wędrowiec” Hieronima Boscha jak na ilustrację archetypowego wzoru „obcego-innego”. Wydaje się, że takie odczytanie tego dzieła, bardzo bogatego w treści symboliczne, z jednej strony doskonale uzasadnia tezę o archetypowych źródłach współczesnych postaw wobec „obcych”, z drugiej natomiast strony pozwala lepiej zrozumieć i wyjaśnić współczesne reakcje i zachowania Europejczyków. Staje się to szczególnie widoczne, gdy zestawimy obraz Hieronima Boscha ze współczesnymi medialnymi obrazami migrantów.