Kategoria męskości w polskim dyskursie medialnym dotyczącym Roberta Lewandowskiego

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.16.1.02

Słowa kluczowe:

męskości, Robert Lewandowski, polski dyskurs medialny, rodzina, ciało

Abstrakt

Podstawowym celem badań było zrekonstruowanie i przeanalizowanie kategorii męskości w dyskursie medialnym dotyczącym Roberta Lewandowskiego oraz opisanie i zinterpretowanie najważniejszych strategii dyskursywnych wykorzystywanych w kreowaniu obrazu piłkarza. Materiał badawczy obejmuje blisko 120 polskojęzycznych przekazów medialnych – głównie artykułów internetowych, spotów reklamowych i wywiadów, które ukazały się w latach 2013−2019. W artykule przedstawiono wyniki krytycznej analizy dyskursu przeprowadzonej z uwzględnieniem postulatów podejścia dyskursywno-historycznego. Główne ramy teoretyczne podjętych badań stanowią teoria męskości hegemonicznej, teoria męskości inkluzyjnej, a także koncepcja męskości opiekuńczej. Dyskurs dotyczący Lewandowskiego nie jest jednorodny, występują w nim elementy pochodzące z różnych wersji męskości. Ten dyskurs dzieli się na dwie części: pierwszą – związaną ze sferą zawodową oraz drugą – prywatną. Strategie opisujące życie zawodowe piłkarza są dosyć konserwatywne. Elementy o największym znaczeniu w tej części dyskursu nawiązują do ciężkiej pracy, sukcesu, rywalizacji oraz mezomorficznego wzorca ciała. Część dyskursu odnosząca się do życia rodzinnego piłkarza jest zdominowana przez strategie łączące się z koncepcją męskości opiekuńczej i pojęciem relacji partnerskiej, ale nie są one całkowicie
wolne od wpływu tradycyjnych wzorców ról płciowych.

Biogram autora

  • Krzysztof Arcimowicz - University of Bialystok, Institute of Cultural Studies

    Krzysztof Arcimowicz is an associate professor in the Institute of Cultural Studies at the University of Bialystok. He is the author of Obraz mężczyzny w polskich mediach (2003) and Dyskursy o płci i rodzinie w polskich telesagach (2013), as well as numerous academic articles on masculinities in contemporary culture. His current research interests include: new generation of TV series, critical discourse analysis, critical studies on men and masculinities, and body in culture.

Bibliografia

Anderson, Eric. 2015 “Teoria męskości inkluzywnej.” Teksty Drugie 2:431-444.

Arcimowicz, Krzysztof. 2019. “Kategoria męskości w dyskursie TVN Turbo.” Czas Kultury 1:31-37.

Baudrillard, Jean. 2006. Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury. Warsaw: Wydawnictwo Sic!.

Bauman, Zygmunt. 2008. “Ponowoczesne przygody ciała.” Pp. 95-102 in Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, edited by M. Szpakowska, Warsaw: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Bordo, Susan. 1999. The Male Body. New Look at Men in Public and in Private, New York: Farrar Strauss and Giroux.

Bourdieu, Pierre. 2004. Męska dominacja. Warsaw: Oficyna Wydawnicza.

Clark, Keneth. 1998. Akt. Studium idealnej formy. Warsaw: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Connell, Raewyn W. 1987. Gender and Power. Cambridge: Polity Press.

Connell, Raewyn W. 1995. Masculinities, 2nd ed., Berkelye: University of California Press.

Connell, Raewyn W. 2013. Socjologia płci. Płeć w ujęciu globalnym. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Connell, Raewyn W. and James W. Messerschmidt. 2005. “Hegemonic Masculinity. Rethinkig the Concept.” Gender and Society 19(6):829-854. DOI: https://doi.org/10.1177/0891243205278639

Dant, Tim. 2006. Kultura materialna w rzeczywistości społecznej. Wartości, działania, style życia. Cracow: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Deutsh, Francine M. 2015. “Egalitarian Relationship.” Pp. 482-483 in Encyclopedia of Human Relationships., vol. 1, edited by H. T. Reis and S Sprecher. Normal, IL: Sage Publications.

Dijk van, Teun A. 2001. “Badania nad dyskursem.” Pp. 9-32 in Dyskurs jako struktura i proces, edited by Teun A. van Dijk. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Elliot, Karla. 2016. “Caring Masculinities: Theorizing an Emerging Concept.” Men and Masculinities19(3):240-259. DOI: https://doi.org/10.1177/1097184X15576203

Goffman, Erving. 1979. Gender Advertisements. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Grogan, Sarah. 1999. Body Image: Understanding Body Dissatisfaction in Men, Women and Children. London, New York: Routledge.

Gwóźdź, Andrzej. 2003. “Media i sport. Wprowadzenie.” Pp. 7-19 in: Media – eros – przemoc. Sport w czasach popkultury, edited by A. Gwóźdź. Cracow: Universistas.

Hearn, Jeff. 2004. “From Hegemonic Masculinity to the Hegemony of Men.” Feminist Theory 5(1):49-72. DOI: https://doi.org/10.1177/1464700104040813

Jakubowska, Honorata. 2008. “Medialne wizerunki sportowego ciała – (re)konstrukcja gender?” Pp. 113-126 in: Ucieleśnienia II. Między ciałem i tekstem, edited by J. Bator and A. Wieczorkiewicz. Warsaw: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Kimmel, Michael. 1992. “Forewor.” Pp. XI-XII in Men, Masculinity and the Media, edited by S. Craig. London: Sage Publications.

Kimmel, Michael. 2015. Społeczeństwo genderowe. Gdansk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Kluczyńska, Urszula. 2011a. “Konstruowanie relacji między rodzajami w sporcie. Analiza telewizyjnych wiadomości sportowych.” Pp. 383-400 in Kalejdoskop genderowy. W drodze do poznania płci społeczno-kulturowej w Polsce, edited by K. Slany et al. Cracow: Wydawnistwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kluczyńska, Urszula. 2011b. “Męska dominacja i piłka nożna. Analizy medialnych prezentacji.” Pp. 65-89 in Karuzela z mężczyznami. Problematyka męskości w polskich badaniach społecznych, edited by K. Wojnicka and E. Ciaputa. Cracow: Wydawnictwo Impuls.

Komisar, Lucy. 1972. “The Image of Woman in Advertising.” Pp. 304-328 in Woman in Sexist Society, edited by V. Gornick and B. K. Moran. New York: New American Library.

Krzyżanowska, Natalia. 2012. “Wokół koncepcji demokracji. Parytet płci w świetle polskiego dyskursu prasowego.” Studia Socjologiczne 1:199-223

Lewandowska, Anna. 2018a. Lewandowska jednak ma nianię. Wywiad z Anną Lewandowską. YouTube.com, March 13, 2018. Retrieved June 20, 2018 https://www.youtube.com/watch?V=icJgjLkkjt0

Lewandowska, Anna. 2018b. Co Anna Lewandowska robi w Monachium? Reportaż o Annie Lewandowskiej. YouTube.com, March 28, 2018. Retrieved June 20, 2018 https://www.youtube.com/watch?v=a-kXJRJuXn4

Lewandowski, Robert. 2015. Make it possible. Spot reklamowy Huawei. YouTube.com, November 15, 2015. Retrieved July 28, 2018 https://www.youtube.com/watch?v=c2uw1xvwD-k

Lewandowski, Robert. 2017. Robert Lewandowski szczerze o ojcostwie. Wywiad z Robertem Lewandowskim przeprowadzony przez Katarzynę Burzyńską-Sychowicz. Gala.pl, November 26, 2017. Retrieved July 25, 2018 https://www.gala.pl/artykul/robert-lewandowski-szczerze-o-trudnym-porodzie-anny-lewandowskiej-181126020916

Lewandowski, Robert. 2018a. Wywiad z Robertem Lewandowskim przeprowadzony przez Anitę Werner. Fakty po Faktach, TVN, June 04, 2018.

Lewandowski, Robert. 2018b. Wywiad z Robertem Lewandowskim przeprowadzony przez Filipa Chajzera. Dzień dobry TVN, TVN, July 19, 2018.

Majer, Anna. 2016. Dyskursy dyscyplinowania męskiego ciała w wybranych tekstach kultury popularnej. Gdansk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.

Messner, Michael A. 1987 “The Life of Man’s Seasons.” Pp. 53-67 in Changing Men: New Directions in Research on Men and Masculinity, edited by M. S. Kimmel. Newbury Park: Sage Publications.

Messner, Michael A. 1995. “Boyhood, Organized Sports, and the Construction of Masculinities.” Pp. 102-114 in Men’s lives, edited by M. S. Kimmel and M. A. Messner. Boston: Allyn and Bacon.

Messner, Michael A. 2007. Out of Play: Critical Essays on Gender and Sport. Albany: State University of New York Press.

Mishkind, Michael et al. 1987. “The Embodiment of Masculinity: Cultural, Psychological, and Behavioral Dimensions.” Pp. 37-52 in Changing Men: New Directions in Research on Men and Masculinity, edited by M. S. Kimmel. Newbury Park:, Sage Publications.

Olekser, Max. 2015. The Rise And Rise Of The Spornosexual. Esquire.com, February 15, 2015. Retrieved January 15, 2019 https://www.esquire.com/uk/culture/news/a7588/the-riseand-rise-of-the-spornosexual/

Ostrouch-Kamińska, Joanna. 2011. Rodzina partnerska jako relacja współzależnych podmiotów. Studium socjopedagogiczne narracji rodziców przeciążonych rolami. Cracow: Impuls.

Pawlik, Dominika. 2017. Robert Lewandowski wspomina ojca. Mam nadzieję, że patrzy na mnie z góry. Sportowefakty.wp.pl, October 19, 2017. Retrieved January 23, 2019 https://sportowefakty.wp.pl/pilka-nozna/717308/robert-lewandowski-wspominaojca-mam-nadzieje-ze-patrzy-na-mnie-z-gory

Reisigl, Martin. 2010. „Dyskryminacja w dyskursach.” Tekst i Dyskurs – Text and Diskurs 4:27-61.

Reisigl, Martin and Ruth Wodak. 2009. “The Discourse-Historical Approach (DHA).” Pp. 87-121 in Methods of Critical Discourse Analysis, second edition, edited by R. Wodak and M. Meyer. Los Angeles: Sage Publications.

Renzetti, Claire M. and Daniel J. Curran. 2005. Kobiety, mężczyźni i społeczeństwo. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Robert Lewandowski – droga na szczyt. 2018. Radosław Przybył, Sylwia Michałowska (eds.). TVP 1, June 23, 2018.

Robert Lewandowski Biography. 2019. Thefamouspeople.com. Retrieved January 21, 2019 https://www.thefamouspeople.com/profiles/robert-lewandowski-36042.php

Rudnik, Joanna. 2015. Gwiazda w formie: Robert Lewandowski i dieta Anny. Przegladsportowy.pl, May 20, 2015. Retrieved February 02, 2019 https://www.przegladsportowy.pl/czas-na-bieganie/robert-lewandowski-dieta-anny-lewandowskiej/6gydfl6

Sabo, Donald and Sue C. Jansen. 1999. “Images of Men in Sport Media.” Pp. 169-184 in Men, Masculinity and the Media, edited by S. Craig. London: Sage Publications.

Simpson, Mark. 2002. Sex Terror. Erotic Misadventures in Pop Culture. New York: Harrington Park Press.

Stanowski, Krzysztof. 2018. Jak co wtorek: Krzysztof Stanowski. Weszlo.com, July 17, 2018. Retrieved July 18, 2018 http://weszlo.com/2018/07/17/wtorek-krzysztof-stanowski-57/

Starego, Karolina. 2011. „Dyskurs.” Pp. 26-36 in Dyskursywna konstrukcja podmiotu. Przyczynek do rekonstrukcji pedagogiki kultury, edited by M. Cackowska et al. Gdansk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Wodak, Ruth. 2008. “Dyskurs populistyczny: retoryka wykluczenia a gatunki języka.” Pp. 185-213 in Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej, edited by A. Duszak and N. Fairclough. Cracow: Universitas.

Wodak, Ruth. 2011. “Wstęp: Badania nad dyskursem – ważne pojęcia i terminy.” Pp. 11-48 in Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych, edited by M. Krzyżanowski and R. Wodak. Warsaw: Oficyna Wydawnicza Łośgraf.

Wodak, Ruth and Michael Meyer. 2009. “Critical Discourse Analysis: History, Agenda, Theory and Methodolog.” Pp. 1-33 in Methods of Critical Discourse Analysis, second edition, edited by R. Wodak and M. Meyer. Los Angeles: Sage Publications.

Wojnicka, Katarzyna and Urszula Kluczyńska. 2015. “Men and Masculinities Research in the European Dimension: Guest Editors’ Introduction.” Studia Humanistyczne AGH 2:7-14. DOI: https://doi.org/10.7494/human.2015.14.2.7

Zapowiedź meczu Polska – Japonia. 2018. TVP 1, June 24 2018.

Opublikowane

2020-02-29

Jak cytować

Arcimowicz, Krzysztof. 2020. “Kategoria męskości W Polskim Dyskursie Medialnym dotyczącym Roberta Lewandowskiego”. Przegląd Socjologii Jakościowej 16 (1): 12-27. https://doi.org/10.18778/1733-8069.16.1.02.