Znaczenie pomników przedsiębiorstw w przestrzeni społecznej

Marcin Laberschek

doi:10.18778/1733-8069.15.3.08

Autor

Marcin Laberschek Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Instytut Kultury, Katedra Zarządzania, Ekonomiki Mediów i Reklamy https://orcid.org/0000-0002-1081-5073

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.15.3.08

Słowa kluczowe:

pomniki przedsiębiorstw, znaczenie pomników, pomniki w zarządzaniu, identyfikacja wizualna, przestrzeń społeczna przedsiębiorstw

Abstrakt

Pomniki, które znajdują się w przestrzeni społecznej, odnoszą się nie tylko do ważnych dla danej społeczności wydarzeń, postaci i symboli. Istnieją także pomniki związane z funkcjonowaniem różnego typu przedsiębiorstw. Tego rodzaju pomniki, rozumiane jako materialny wyraz kultury organizacyjnej, można rozpatrywać z punktu widzenia nauk o zarządzaniu. Jak każdy pomnik również te związane z przedsiębiorstwami nie pozostają bez wpływu na otoczenie, w tym na przestrzeń społeczną. Celem niniejszego artykułu jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, jakie znaczenie w przestrzeni społecznej mają pomniki przedsiębiorstw. Autor dokonał analizy czterdziestu pomników przedsiębiorstw i stwierdził, że ich społeczne znaczenie wyraża się na kilku płaszczyznach: tożsamości organizacji, mitycznej, ideologicznej, estetycznej, inscenizacyjnej i prowokacyjnej.

Biogram autora

Marcin Laberschek - Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Instytut Kultury, Katedra Zarządzania, Ekonomiki Mediów i Reklamy

Marcin Laberschek, doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie nauk o zarządzaniu; pracownik Katedry Zarządzania, Ekonomiki Mediów i Reklamy w Instytucie Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor publikacji naukowych z zakresu zarządzania i marketingu w obszarze kultury, mediów i reklamy, w tym monografii: Symboliczne stanowienie władzy w organizacjach (2018). Od 2018 roku zastępca redaktor naczelnej czasopisma naukowego „Zarządzanie w kulturze”. Jego zainteresowania koncentrują się na: metodologii badań w zarządzaniu humanistycznym; zarządzaniu organizacjami prowadzącymi działalność kulturalną; symbolicznych i kulturowych wymiarach zarządzania, marketingu oraz reklamy; nurcie marketingu krytycznego i postmarketingu; mechanizmach ponowoczesnego rynku.

Bibliografia

Babbie Earl (2006) Badania społeczne w praktyce. Przełożyła Agnieszka Kloskowska-Dudzińska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Barker Roger G. (1968) Ecological Psychology. Stanford: Stanford University Press.

Barthes Roland (2000) Mitologie. Przełożył Adam Dziadek. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Bartl Michael, Kannan Vijai K., Stockinger Hanna (2016) A review and analysis of literature on netnography research. „International Journal of Technology Marketing”, vol. 11, no. 2, 2016. s. 165–196.

Baudrillard Jean (2005) Symulakry i sumulacja. Przełożył Sławomir Królak. Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Baudrillard Jean (2006) Wymiana symboliczna i śmierć. Przełożył Słąwomir Królak. Warszawa: Sic!

Berger Peter L., Luckmann Thomas (1983) Społeczne tworzenie rzeczywistości. Przełożył Józef Niżnik. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Bierwiaczonek Krzysztof (2018) Miejskie przestrzenie publiczne i ich społeczne znaczenia – próba systematyzacji, „Przegląd socjologiczny”, 1(67), s. 25–48.

Boguszewiecz-Kreft Monika (2013) Marketing doświadczeń. Jak poruszyć zmysły, zaangażować emocje, zdobyć lojalność klientów. Warszawa: Cedewu.

Burrell Gibson, Morgan Gareth (2005) Sociological Paradigms and Organizational Analysis: Elements of the Sociology of Corporate Life. Burlington: Ashgate Publishing Company.

Durkheim Émile (2000) Zasady metody socjologicznej. Przełożył Jerzy Szacki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Dziewanowska Katarzyna (2013) Nowe oblicze marketingu – koncepcja marketingu doświadczeń. „Marketing i rynek”, 1/2013, s. 16–24.

Golka Marian (2008) Socjologia sztuki. Warszawa: Difin.

Hall Mildred R., Hall Edward T. (2001) Czwarty wymiar w architekturze. Przełożył Radosław Nowakowski. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA.

Hatch Mary J. (2002) Teoria organizacji. Przełożył Paweł Łuków. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hultén Bertil, Broweus Niklas, van Dijk Marcus (2011) Marketing sensoryczny. Przełożył Grzegorz Dąbkowski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Ingarden Roman (1958) Studia z estetyki. Tom 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Jałowiecki Bohdan, Szczepański Marek (2009) Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Jałowiecki Bohdan, Sekuła Elżbieta A. (2009) Miejskie szlaki pamięci. „Studia Regionalne i Lokalne”, 4(38), s. 5–20.

Jałowiecki Bohdan, Sekuła Elżbieta A. (2010) Funkcje pomnika w przestrzeni miejskiej [w:] Ewa Rewers, Agata Skórzyńska, red., Sztuka – kapitał kulturowy polskich miast. Poznań: WydawnictwoNaukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Jemielniak Dariusz (2013) Netnografia, czyli etnografia wirtualna – nowa forma badań etnograficznych. „Prakseologia”, nr 154/2013, s. 97–116.

Johnson Nuala C. (2002) Mapping monuments: the shaping of public space and cultural identities. „Visual communication”, 1(3), s. 293–298.

Jurek Krzysztof (2013) Badania społeczne w internecie. Wirtualna etnografia w teorii i praktyce. „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, 1/41/2013, s. 87–99.

Kaltenberg-Kwiatkowska Ewa (2011) O oznaczaniu i naznaczaniu przestrzeni miasta. „Przegląd Socjologiczny”, (60), s. 135–165.

Kant Immanuel (1964) Krytyka władzy sądzenia. Przełożył Jerzy Gałecki. Warszawa: PWN.

Klein Naomi (2004) No logo. Przełożyły: Hanna Jankowska, Katarzyna Makaruk, Małgorzata Halaba. Izabelin: Świat Literacki.

Konecki Krzysztof (2002) Tożsamość organizacyjna [w:] Krzysztof Konecki, Piotr Tobera, red., Szkice z socjologii zarządzania. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 82–102.

Koprowski Krzysztof (2017) Pomnik-pociąg na terenie bazy SKM, „trojmiasto.pl” [dostęp 14 lipca 2018 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Pociag-pomnik-na-terenie-bazy-SKM-n114777.html#tri

Kostera Monika (2003) Antropologia organizacji. Metodologia badań terenowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kostera Monika (2012) Zarządzanie na rynku doznań [w:] Beata Glinka, Monika Kostera, red., Nowe kierunki w organizacji i zarządzaniu. Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer Business.

Kowalewski Maciej (2007) Zmiany na cokołach. Uwagi o funkcjach pomników w przestrzeni miasta. „Obóz. Problemy narodów byłego obozu komunistycznego”, nr 49, s. 125–137.

Kozinets Robert V. (1998) On Netnography: Initial Reflections on Consumer Research Investigations of Cyberculture [w:] Joseph Alba, Wesley Hutchinson, eds., Advances in Consumer Research. Volume 25. Provo, UT: Association for Consumer Research, s. 366–371.

Kruszyński Jan (2010) Rewolucja w mieście? Komu powinniśmy stawiać pomniki? [w:] Piotr Kryczka, Joanna Bielecka-Prus, red., Przemiany miast polskich po 1989. Lublin: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji.

Krzyżanowska Natalia (2016) Dyskursy (nie) pamięci w przestrzeni miasta. „Studia Socjologiczne”, 1(220), s. 127–154.

Kumar Praveen S. (2014) Monuments for the Development of Tourism, „International Journal of Management and Social Science Research Review”, vol. 1, no. 4, s. 87–94.

Laberschek Marcin (2017) Identyfikacja pól wartości produktu kultury. „Zarządzanie w kulturze”, nr 18, z. 3, s. 283–305.

Laberschek Marcin (2018) Symboliczne stanowienie władzy w organizacjach. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Lévi-Strauss Claude (1968) Struktura mitów. Przełożył Władysław Kwiatkowski. „Pamiętnik Literacki”, 59/4, s. 243–266.

Lotko Aleksander (2013 Marketing wobec ponowoczesności. Warszawa: Cedewu.

Majer Andrzej (2010) Socjologia i przestrzeń miejska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mazurek-Łopacińska Krystyna (2009) Marketing wobec wyzwań postmodernizmu [w:] Roman Niestrój, red., Tożsamość i wizerunek marketingu, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, s. 293–302.

Mead George H. (1934) Mind, Self, and Society: From the Standpoint of a Social Behaviorist. Chicago: University of Chicago Press.

Neugebauer Clemens, Kölldorfer Martin (2013) Fabricating the Steel Bull of Spielberg [w:] Sigrid Brell-Çokcan, Johannes Braumann, eds., Rob | Arch 2012. Robotic Fabrication in Architecture, Art, and Design, Vienna: Springer, s. 130–137.

Nijakowski Lech M. (2006) Domeny symboliczne. Konflikty narodowościowe i etniczne w wymiarze symbolicznym. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Osborne Brian S. (2001) Landscapes, memory, monuments, and commemoration: Putting identity in its place. „Canadian Ethnic Studies”, 33(3), s. 39–77.

Pamięci Marcelego Nowotki (1973) „Stolica”, rok 28, nr 33 (1341), s. 11.

Pine Joseph, Gilmore James (1999) The Experience Economy: Work is Theatre & Every Business a Stage. Boston: Harvard Business School Press.

Pobihuszka Filip (2015) Buhaj Ilon był gwiazdą PRL-u. Ma nawet swój pomnik. „Gazeta Lubuska” [dostęp 14 lipca 2018 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.gazetalubuska.pl/strefa-agro/wiadomosci/a/buhaj-ilon-byl-gwiazda-prlu-ma-nawet-swoj-pomnik,12370178/

Pomnik buhaja. „grafywpodrozy.pl” [dostęp 28 czerwca 2018 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.grafywpodrozy.pl/pomnik-buhaja-2/

Pomnik Fenrycha odsłonięty, „pudliszki.powiatgostyn.pl” [dostęp 5 kwietnia 2018 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.pudliszki.powiatgostyn.pl/Pomnik_Fenrycha_odsloniety!,14812.html

Przemysł, „Wikipedia” [dostęp 22 maja 2018 r.]. Dostępny w Internecie: Mhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Przemys%C5%82

Skowronek Iwona (2012) Marketing doświadczeń. Od doświadczeń klienta do wizerunku firmy. Warszawa: Poltext.

Sułkowski Łukasz (2012a) Epistemologia i metodologia zarządzania. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Sułkowski Łukasz (2012b) Kulturowe procesy zarządzania. Warszawa: Difin.

Sztompka Piotr (2006) Socjologia wizualna. Fotografia jako metoda badawcza. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tillich Paul (1991) Symbol religijny [w:] Michał Głowiński, red., Symbole i symbolika. Przełożyła Maria Bożena Fedewicz. Warszawa: Czytelnik.

Turner Barry A. (1986) Sociological Aspects of Organizational Symbolism. „Organization Studies”, vol. 7, no. 2, s. 101–115.

Wallis Aleksander (1967) Socjologia wielkiego miasta. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Wallis Aleksander (1990) Pamięć i pomnik [w:] Aleksander Wallis, red., Socjologia przestrzeni. Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza.

Weick Karl E. (2016) Tworzenie sensu w organizacjach. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wieliczka24.info [dostęp 22 maja 2018 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.wieliczka24.info/viewtopic.php?t=2319

Wittgenstein Ludwig (2000) Dociekania filozoficzne. Przełożył Bogusław Wolniewicz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Zieliński Florian (2005) Szata ideologiczna miasta–pomniki [w:] Bohdan Jałowiecki, Andrzej Majer, Marek S. Szczepański, red., Przemiany miasta. Wokół socjologii Aleksandra Wallisa. Warszawa: Scholar, s. 219–234.

Zybertowicz Andrzej (1999) Konstruktywizm jako orientacja metodologiczna w badaniach społecznych. „ASK: Społeczeństwo, badania, metody”, nr 8/1999, s. 7–28.