“Children of a Lesser God” or “Superheroes”? Identity Narratives of Persons with Disabilities as University Students

Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz

doi:10.18778/1733-8069.14.3.07

Autor

Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz Lodz University of Technology

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.14.3.07

Słowa kluczowe:

narracja, tożsamość, niepełnosprawność, student

Abstrakt

W artykule rozważane są kwestie narracji tożsamościowych wyłaniających się z analizowanych przez autorkę wypowiedzi niepełnosprawnych studentów polskich uczelni. Obraz społeczny osób niepełnosprawnych, kształtowany w głównej mierze przez media, jest uproszczony. Stereotypowo przedstawiane wizerunki osób niepełnosprawnych funkcjonują w antynomii „ofiara”–„heros”, zawsze jednak osnute wokół niepełnosprawności jako kategorii organizującej. Wydaje się, że również społeczność akademicka podlegać może tej stereotypizacji wizerunków i widzieć studentów niepełnosprawnych bardziej przez pryzmat ich niepełnosprawności niż „studenckości”. Tymczasem z narracji tej grupy studentów wyłania się odmienny obraz ich tożsamości, zbudowany wokół dyskursu „normalności”. Studenci z niepełnosprawnościami widzą siebie – i chcą tak być postrzegani – jako normalnych studentów.

Biogram autora

Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz - Lodz University of Technology

Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, psychologist, Doctor of Social Sciences, Head of the Office for Students with Disabilities of Lodz University of Technology. In her everyday work she deals with the issues of academic education of persons with disabilities. She is the author of the most extensive and comprehensive research on the functioning of students with disabilities in the higher education system in Poland (2014-2015). For years she has been working on exerting an influence on shaping inclusive policies towards persons with disabilities in education and higher education.

Bibliografia

Barker, Chris. 2005. Studia kulturowe. Teoria i praktyka. Cracow: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Barnes, Colin. 1997. Wizerunki niepełnosprawności i media – badanie sposobów przedstawiania osób niepełnosprawnych w środkach przekazu. Warsaw: Ogólnopolski Sejmik Osób Niepełnosprawnych.

Barnes, Colin and Geof Mercer. 2008. Niepełnosprawność. Warsaw: Wyd. Sic!

Byra, Stanisława and Monika Parchomiuk. 2012. “Społeczność akademicka wobec osób niepełnosprawnych – percepcja studentów z niepełnosprawnością.” Polityka Społeczna 1:26-31.

Dziob, Agnieszka. 2010. “Badanie narracji – między psychologią, socjologią a językoznawstwem.” Kwartalnik Językoznawczy 2(2):2-10.

Flannery, Merci S. 2008. “‘She discriminated against her own race.’” Voicing and identity in a story of discrimination.” NarrativeInquiry 1:111-130.

Frank, Arthur W. 1995. The Wounded Storyteller: Body, Illness and Ethics. London: Univ. of Chicago Press.

Giddens, Anthony (2006) Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warsaw: Wyd. Naukowe PWN.

Goffman, Erving. 2005. Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Gdansk: GWP.

Goodley, Dan. 2011. Disability Studies. An Interdisciplinary Introduction. London: SAGE Publications Ltd.

Green, Gill. 2007. “Components of perceived stigma and perceptions of well-being among university students with and without disability experience.” Health Sociology Review 16:328-340.

Green, Gill. 2009. The End of Stigma. Changes in the Social Experiences of Long-term Illness. London, New York: Routledge.

Hosking, David L. 2008. Critical Disability Theory. A paper presented at the 4th Biennial Disability Studies Conference at Lancaster University, UK, Sept. 2-4, 2008.

Lipkin, Joan and Anne Fox. 2001. “The DisAbility Project: Toward an aesthetics of access.” Contemporary Theatre Review 11(3-4):119-136.

McIntyre, Alasdair. 1996. Dziedzictwo cnoty. Studium z teorii moralności. Warsaw: Wyd. Naukowe PWN.

Niedbalski. Jakub. 2015. “Sport osób niepełnosprawnych w przekazie i dyskursie medialnym w Polsce.” Przegląd Socjologii Jakościowej XI(2):130-159

Ricoeur, Paul. 1993. “Życie w poszukiwaniu opowieści.” Ethos i Logos 2:225-236.

Ricoeur, Paul. 2008. Czas i opowieść, vol. I – III. Cracow: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Sahaj, Tomasz. 2013. Niepełnosprawni i niepełnosprawność w mediach. Warsaw: Wyd. IRSS.

Stanisławski, Piotr. 2004. “Od ofiary do herosa.” Niepełnosprawni.pl. Retrieved September 20, 2017 http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/3822.

Struck-Peregończyk, Monika. 2013. “Wizerunek osób niepełnosprawnych w środkach masowego przekazu – zarys zjawiska.” Komunikacja Społeczna 4(8). Retrieved September 20, 2017 cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.../_180__M_Struck_Medialny_obraz.pdf.

Sztobryn-Giercuszkiewicz, Joanna. 2018)Szanse i ograniczenia kształcenia akademickiego osób z niepełnosprawnościami w Polsce – perspektywa socjologiczna. Lodz: Wyd. Politechniki Łódzkiej.

Świgost, Magdalena. 2012. “Od dewiantów do normalsów. Przemiany piętna społecznego.” Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ 4(1):23-37.

Taylor, Charles. 2001. Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej. Warsaw: Wyd. Naukowe PWN.

Trzebiński, Jerzy. 2001a. “Narracyjne konstruowanie rzeczywistości.” Pp. 17-42 in Narracja jako sposób rozumienia świata, edited by J. Trzebiński. Gdansk: GWP.

Trzebiński, Jerzy. 2001b. “Autonarracje nadają kształt życiu człowieka.” Pp. 43-80 [in:] Narracja jako sposób rozumienia świata, edited by J. Trzebiński. Gdansk: GWP.

van Dijk, Teun A. 1989. “Structures and strategies of discourse and prejudice. Social psychological and methodological perspectives.” Pp. 115-138 in Ethnic minorities. Social psychological perspectives, edited by J. P. van Oudenhoven and T. M. Willemsen. Amsterdam, Lisse: Swets & Zeitlinger.