Etnograficzny portret publiczności warszawskich wyścigów konnych

Barbara Bossak-Herbst

doi:10.18778/1733-8069.14.2.01

Autor

Barbara Bossak-Herbst Uniwersytet Warszawski

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.14.2.01

Słowa kluczowe:

publiczność, wyścigi konne, uczestnictwo, hazard, Warszawa

Abstrakt

Tekst zawiera portret stałej publiczności wyścigów konnych na Torze Służewiec w Warszawie. W oparciu o materiały zebrane podczas długotrwałej obserwacji etnograficznej scharakteryzowana została subkultura stałych uczestników mitingów wyścigowych, ich zachowania przestrzenne, niewerbalne i językowe. Kategorie uwrażliwiające zaczerpnięte z dorobku Ervinga Goffmana pozwoliły wyeksponować uwzorowania ich zachowań. Publiczność wyścigowa nigdy dotąd nie była przedmiotem dociekań badaczy społecznych w Polsce. Artykuł ukazuje różne płaszczyzny, na których można zarysować typologię współczesnych stałych i regularnych bywalców Toru Służewiec. Punktem odniesienia dla niej były badania etnograficzne bywalców wyścigowych Kate Fox w Wielkiej Brytanii oraz Johna Rosecrance w Stanach Zjednoczonych. Osią tekstu jest teza, iż Tor Służewiec jest wyjątkową niszą społeczną zdominowaną przez przeważnie starszych mężczyzn, którzy poprzez zrytualizowane i wymagające zaangażowanie uczestniczą w hazardzie, znajdują swoją podmiotowość i poczucie przynależności.

Biogram autora

Barbara Bossak-Herbst - Uniwersytet Warszawski

Barbara Bossak-Herbst jest adiunktem w Instytucie Socjologii w Zakładzie Antropologii Społecznej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się antropologią miasta oraz rolą wizualności w kulturze. Wydała m.in. książkę pt. Antropolis. Współczesny Gdańsk w wymiarze symbolicznym.

Bibliografia

Antonowicz Dominik, Wrzesiński Łukasz (2009) Kibice jako wspólnota niewidzialnej religii. „Studia Socjologiczne”, t. 1, nr. 192, s. 115–149.

Antonowicz Dominik, Kossakowski Radosław, Szlendak Tomasz (2015) Aborygeni i konsumenci. O kibicowskiej wspólnocie, komercjalizacji futbolu i stadionowym apartheidzie. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Babbie Earl (2004) Badania społeczne w praktyce. Przełożył Witold Betkiewicz i in. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Barclay Harold (1980) The Role of the Horse in Man’s Culture. London: J. Allan.

Burgess Ernest (1925) An Introduction to a Research Project [w:] Ernest Burgess, Robert Park, Roderick McKenzie, eds. The City. Suggestion for Investigation of Human Behavior in the Urban Environment. Chicago, London: The University of Chicago Press, s. 1−47.

Bruce Alistair, Johnson Johnnie (1992) Gender-Based Differences in Leisure Behavior: Performance, Risk-Taking and Confidence in Off-Course Betting. „Leisure Studies”, vol. 15, no. 1, s. 65–78.

Bryl Stanisław (2001) Patologiczne zachowania widzów podczas imprez sportowych: konceptualizacja metodologii i organizacji badań. „Prace Naukowe. Kultura Fizyczna”, t. 4, s. 75–86.

Caillois Roger (1997) Gry i ludzie. Przełożyły Anna Tatarkiewicz, Maria Żurowska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Cassidy Rebecca (2002) The Sport of Kings: Kinship, Class and Thoroughbred Breeding in Newmarket. Cambridge: Cambridge University Press.

Cassidy Rebecca (2007) Horse People: Thoroughbred Culture in Lexington and Newmarket. Baltimore. Maryland: John Hopkins University Press.

CBOS (2011) Polacy w szponach hazardu. BS/64/2011, Warszawa. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2011/K_064_11.PDF. [dostęp 2 maja 2015 r.].

Cressey Paul (1932) Taxi-Dance Hall. Chicago: University of Chicago Press.

Czubaj Mariusz, Drozda Jacek, Myszkorowski Jakub (2012) Postfutbol. Antropologia piłki nożnej. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.

Devereux Edward (1968) Gambling in Psychological and Sociological Perspective [w:] Sills David, ed., International Encyclopedia of the Social Sciences. New York: Macmillan and Free Press, s. 54–68.

Filby Michael, Harvey Lee (1988) Recreational Betting: Everyday Activity and Strategies. „Leisure Studies”, vol. 7, no. 2, s. 159–172.

Fox Kate (1999) The Racing Tribe. Portrait of a British Subculture. New Jersey: Transaction Publishers.

Frankfort-Nachmias Chava, Nachmias David (2001) Metody badawcze w naukach społecznych. Przełożyła Elżbieta Hornowska. Poznań: Zysk i S-ka.

Game Ann (2001) Riding: Embodying the Centaur. „Body & Society”, vol. 7, no. 4, s. 1–12.

Goffman Erving (1981) Człowiek w teatrze życia codziennego. Przełożyli Helena i Paweł Śpiewakowie. Warszawa: PIW.

Goffman Erving (2000) Spotkania. Przełożył Paweł Tomanek. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.

Goffman Erving (2006) Rytuał interakcyjny. Przełożyła Alina Szulżycka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Goffman Erving (2010) Spotkania. Przełożył Paweł Tomanek. Warszawa: Nomos.

Graham Raewyn, McManus Phil (2014) Horse Racing and Gambling: Comparing Attitudes and Preferences of Racetrack Patrons and Residents of Sydney, Australia. „Leisure Studies”, vol. 33, no. 4, s. 400−417.

Hall Edward (1997) Ukryty wymiar. Przełożyła Teresa Hołówka. Warszawa: Wydawnictwo Muza.

Hammersley Martyn, Atkinson Paul (2000) Metody badań terenowych. Przełożył Sławomir Dymczyk. Poznań: Zysk i S-ka.

Herman Robert (1967) Gambling as Work: A Sociological Study of a Race Track [w:] Robert Herman, ed., Gambling. New York: Harper & Row, s. 87–109.

Khan Peter (1980) The Sport of Kings: A Traditional Social Structure under Change. Niepublikowana praca doktorska [maszynopis]. U.C. Swansea, Wielka Brytania.

Krawczyk Zbigniew (2000) Sport w zmieniającym się społeczeństwie. Warszawa: AWF.

Kvale Steinar (2010) Prowadzenie wywiadów. Przełożyła Agata Dziuban. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lipoński Wojciech (2012) Historia sportu na tle kultury fizycznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Park Robert (1925) The City. Suggestion for Investigation of Human Behavior in the Urban Environment [w: ] Ernest Burgess, Robert Park, Roderick McKenzie, eds., The City. Chicago, London: The University of Chicago Press, s. 1−47.

Pruski Witold (1981) Wyższość dorobku kulturalnego w sportach konnych w stosunku do innych dyscyplin. „Koń Polski”, t. 2, nr 62, s. 32.

Ranciere Jacques (2007) Widz wyemancypowany. Przełożył Adam Ostolski. „Krytyka Polityczna”, t. 13, s. 310−319.

Riess (2011) The Sport of Kings and the Kings Crime. Horse Racing, Politics and Organized Crime in New York 1865-1913. New York: Syracuse University Press.

Rogowski Łukasz, Skrobacki Radosław, red. (2011) Społeczne zmagania ze sportem. Poznań: WNWNS UAM.

Rosecrance John (1990) You Can’t Tell the Players without Scorecard: A Typology of Horse Players [w:] Bryant Clifton, ed., Deviant Behavior: Readings in the Sociology of Norm Violation. Boston: Cengage Learning, s. 348–370.

Sahaj Tomasz (2012) Aktywność stadionowa kibicowskich grup „Ultras” jako przejaw specyficznej komunikacji społecznej. „Kultura i Społeczeństwo”, t. 3, nr 56, s. 27–49.

Saunders Danny, Turner David (1987) Gambling and Leisure: The Case of Racing. „Leisure Studies”, vol. 6, no. 3, s. 281–299.

Scott Marvin (1968) The Racing Game. Chicago: Aldine.

Silverman David (2008) Prowadzenie badań jakościowych. Przełożyła Joanna Ostrowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tuszyński Bogdan (1981) Prasa i sport 1881−1981. Warszawa: Zakł. Graf. „Dom Słowa Polskiego”.