Arkadius. Powerful Emotions. Confrontations. The Polish Fashion Heritage in the Making

Alicja Raciniewska

doi:10.18778/1733-8069.22.3.03

Autor

Alicja Raciniewska Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland https://orcid.org/0000-0002-0613-4996

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.22.3.03

Słowa kluczowe:

dziedzictwo mody, patrymonializacja, Arkadius, polska moda, wystawa mody, paratekst, pamięć społeczna, miejsca pamięci

Abstrakt

Artykuł koncentruje się na konkretnym studium przypadku, dotyczącym współczesnego uznania polskiego projektanta Arkadiusa za obiekt polskiego dziedzictwa kulturowego. Oferuje ilustrację modelu patrymonializacji Jeana Davallona zastosowanego do mody, umożliwiając identyfikację punktów krytycznych procesu i wyjaśnienie jego logiki, operacji, cech i znaczenia społecznego. Opracowanie wskazuje ponadto na ważną rolę wystaw modowych i towarzyszących im paratekstów w procesie patrymonializacji mody.

Biogram autora

Alicja Raciniewska - Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland

PhD, a faculty member of the Faculty of Sociology at the Adam Mickiewicz University in Poznań. Her research interests include the social significance of fashion, fashion heritage, Polish fashion after 1945, the relationship between fashion and politics, ethical fashion, as well as the contemporary global fashion world examined through the lenses of postcolonial, decolonial, and degrowth critiques.

Bibliografia

Assouly Olivier (2022), Capitalism in the Heritage Economy, [in:] 19 Takes on Fashion, Paris: Institut Français de la Mode, pp. 55–69.

Audioteka (2021), Supernowa. Historia Arkadiusa, https://web.audioteka.com/pl/cycle/88fd4381-f8d0-4b32-b540-c92237923081?_src=textSide (accessed: 5.01.2025).

Augello Matteo (2023), Curating Italian Fashion. Heritage, Industry, Institutions, London: Bloomsbury.

Brookey Robert, Gray Jonathan (2017), “Not merely para”: continuing steps in paratextual research, “Critical Studies in Media Communication”, vol. 34(2), pp. 101–110, https://doi.org/10.1080/15295036.2017.1312472

CMWŁ (2021), Unikatowe kolekcje odzieży Arkadiusa w CMWŁ, https://cmwl.pl/public/aktualnosci/unikatowe-kolekcjeodziezy-arkadiusa-w-cmwl,226 (accessed: 11.11.2025).

CMWŁ (2024a), Arkadius. Wielkie namiętności. Konfrontacje, https://cmwl.pl/public/informacje/arkadius-wielkie-namietnoscikonfrontacje,334 (accessed: 10.06.2024).

CMWŁ (2024b), Paulina, https://cmwl.pl/public/informacje/paulina,344 (accessed: 8.02.2025).

CMWŁ (2025), Instagram, 18 July, https://www.instagram.com/p/DMQE6q_sJZP/ (accessed: 20.07.2025).

Crane Diana (2012), La mode, [in:] Nathalie Heinich, Roberta Shapiro (eds.), De l’artification: Enquêtes sur le passage à l’art, Paris: Éditions de l’École des Hautes Études en Sciences Sociales, pp. 241–251.

Creswell John (2014), Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Traditions, Thousand Oaks: Sage Publications.

Czajor Paulina (2024), Arkadius: freedom is creativity’s best friend, https://www.polishfashionstories.com/we-love-1/2024/10/arkadius (accessed: 3.02.2025).

Dalbiak Aneta (2024), interview in CMWŁ, 13 November (author’s archive).

Davallon Jean (2006), Le don du patrimoine, une approche communicationnelle de la patrimonialization, Paris: Hermès-Lavoisier.

Davallon Jean (2024), Heritage Traces in the Making, London: Willey.

Genette Gérard (1997), Paratexts: Thresholds of interpretation, Cambridge: Cambridge University Press.

Gimblett Monika (2024), Wielki powrót Arkadiusa, https://www.polishculture.nl/pl/2024/07/15/wielki-powrot-arkadiusai/ (accessed: 19.01.2025).

Gray Jonathan (2010), Show sold separately: Promos, spoilers, and other media paratexts, New York: NYU Press.

Harel (2024), Arkadius, największy skandalista polskiej mody, doczekał się wielkiej retrospektywy, “Vogue Polska”, 11 March, https://www.vogue.pl/a/wielka-wystawa-w-lodzi-zaprezentuje-tworczosc-arkadiusa (accessed: 7.10.2024).

Jeanneret Yves (2020), The Trace Factory, London: Willey.

Kanarecki Edward (2024), Arkadius Retrospective, https://designandculturebyed.com/2024/06/10/arkadius-retrospective/ (accessed: 9.12.2024).

Kapferer Jean (2014), The Artification of Luxury: From Artisans to Artists, “Business Horizons”, vol. 57(3), pp. 371–380.

Klekot Ewa (2021), Kłopoty ze sztuką ludową. Gust, ideologie, nowoczesność, Gdańsk: Fundacja Terytoria Książki.

Korduba Piotr (2013), Ludowość na sprzedaż, Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.

Kulikowska Katarzyna, Obracht-Prondzyński Cezary (2012), Etnoinspiracje: inspiracje kulturą ludową we współczesnym polskim wzornictwie, modzie, architekturze, reklamie, Gdańsk: Muzeum Narodowe w Gdańsku.

Kultura Osobista (2024), Arkadius. Wielkie namiętności. Konfrontacje: rozmawia Marta Perchuć-Burzyńska i Marcin Różyc, Radio TOK FM, https://audycje.tokfm.pl/podcast/158881,-Arkadius-Wielkie-namietnosci-Konfrontacje (accessed: 7.11.2024).

Menkes Suzy (1999), Birth of the New Millenium, “The New York Times”, 28 September, https://www.nytimes.com/1999/09/28/style/IHT-birth-of-the-new-millennium.html (accessed: 2.02.2025).

Meyer-Olejarczyk Sylwia (2024), Wielki powrót Arkadiusa, https://muzeon.pl/wielki-powrot-arkadiusa/ (accessed: 5.02.2025).

Nora Pierre (1997), The realms of memory: Rethinking the French past, New York: Columbia University Press.

Pawlak Bartłomiej (2024), “Arkadius. Wielkie namiętności. Konfrontacje”. Pierwsza na świecie wystawa kolekcji projektanta, https://www.pap.pl/aktualnosci/arkadius-wielkie-namietnosci-konfrontacje-pierwsza-na-swiecie-wystawa-kolekcji (accessed: 11.11.2024).

Pedroni Marco, Volonte Paolo (2014), Art seen from outside: Non-artistic legitimation within the field of fashion design, “Poetics”, vol. 43, pp. 102–119.

Pouillon Jean (1975), Fétiches sans fétichisme, Paris: François Maspero.

Pulkowski Radosław (2021), Arkadius ucieleśniał ducha epoki – mówią twórczynie audioserialu o słynnym projektancie [wywiad], “K MAG”, 16 September, https://kmag.pl/article/arkadius-ucielesnial-ducha-epoki-mowia-tworczynie-audioserialu-oslynnym-projektancie-wywiad (accessed: 18.02.2025).

Sienkiewicz Karol (2025), Matka Boska na obcasach, “Dwutygodnik”, 4/2025, https://www.dwutygodnik.com/artykul/11847-matka-boska-na-obcasach.html (accessed: 1.03.2026).

Stake Robert (1995), The art of case study research, London: Sage Publications.

Sulej Karolina (2015), Modni. Od Arkadiusa do Zienia, Warszawa: Świat Książki.

Sulej Karolina (2024), Anarchista z zasadami, “Vogue Polska”, no. 06.

Sulej Karolina (2025) Ludzie w ubraniach, https://fachlab.pl/ludzie-w-ubraniach/ (accessed: 18.03.2025).

Szczygieł Mariusz (2024), Instagram, 9 June, https://www.instagram.com/szczygiel_mariusz/p/C8AnE6as3i0/?img_index=1 (accessed: 11.11.2024).

Szewczyk Alicja (2024), Na świecie był uwielbiany, w Polsce nikt nie rozumiał jego mody. Rozmowa z Marcinem Różycem, kuratorem wystawy o twórczości Arkadiusa, “Zwierciadło”, 21 June, https://zwierciadlo.pl/moda/542214,1,na-swiecie-byl-uwielbiany-wpolsce-nikt-nie-rozumial-jego-mody-rozmowa-z-marcinem-rozycem-kuratorem-wystawy-o-tworczosci-arkadiusa.read (accessed: 11.11.2024).

Szulc Michał (2024), Arkadius. Notatki z wystawy w Centralnym Muzeum Włókiennictwa, https://miejmiejsce.com/sztuka/arkadius-notatki-z-wystawy-w-centralnym-muzeum-wlokiennictwa (accessed: 18.03.2025).

Talaga-Nowacka Aleksandra (2024), Moda to sztuka! – Arkadius w Łodzi, https://www.e-kalejdoskop.pl/sztuka-a216/modato-sztuka-arkadius-w-lodzi-r13245 (accessed: 4.12.2024).

TVN (2024), Top Model: Arkadius, Żabson i modowe zadania. Najlepsze fragmenty 7. odcinka, https://tvn.pl/programy/topmodel/aktualnosci/top-model-13-arkadius-zabson-i-modowe-zadania-najlepsze-fragmenty-7-odcinka-st8138796 (accessed: 11.11.2024).

Tyszko Ewa (2024), Powrót Arkadiusa, „Puls Biznesu”, 14 June, https://www.pb.pl/powrot-arkadiusa-1218294 (accessed: 11.11.2024).

Wiszniewska Anna (2018), Lechitka” – Xymena Zaniewska wprowadza polskie motywy ludowe do mody współczesnej, czyli co może wnieść do Europy polska moda?, [w:] Anna Weronika Brzezińska, Sylwia Kucharska (eds.), Twórcy / wytwórcy / przetwórcy. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego, Kalisz: Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu, pp. 213–228.

Wojda Weronika (2024), Arkadius as Melancholia, „Most Magazine”, 19 August, https://mostmagazine.org/2024/08/19/arkadius-as-melancholia/ (accessed: 18.03.2025).

Wójtowicz Aleksy (2025), Kreatura mody. „Arkadius. Wielkie namiętności. Konfrontacje” w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, „Magazyn Szum”, nr 23, https://magazynszum.pl/kreatura-mody-arkadius-w-centralnym-muzeum-wlokiennictwaw-lodzi/ (accessed: 15.06.2025).

Yin Robert (2024), Studium przypadku w badaniach naukowych. Wydanie II. Projektowanie, metody i zastosowania, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zaczyński Michał (2024), Arkadius powraca. Nikt z Polski nie wzbudził takiej sensacji w świecie mody, „Polityka”, 7 June, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/2258207,1,arkadius-powraca-nikt-z-polski-nie-wzbudzil-takiej-sensacji-wswiecie-mody.read (accessed: 7.06.2024).

Zieliński Dominik (2021), Arkadius. Moda która stała się sztuką, Warszawa: Arkady.