Istnieje nowsza wersja tego artykułu opublikowanego 2023-05-31. Przeczytaj wersję najnowszą.

Skłirowany Kraków. Na marginesie refleksji o mapowaniu kłirowych przestrzeni

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.19.2.02

Słowa kluczowe:

przestrzeń miejska, badania archiwalne, LGBTQIA , arcGIS

Abstrakt

Artykuł odnosi się do koncepcji kłirowej przestrzeni (ang. queer space) i jej zastosowania w badaniach. Omówiono w nim teoretyczne i empiryczne zmagania zaobserwowane w trakcie realizacji projektu badawczego, którego celem było zmapowanie przestrzeni kłirowych w Krakowie. W pierwszej części przedstawiono szerszy kontekst i etapy badań: archiwalnych, wywiadów opartych na mapach szkicowych oraz wykorzystania narzędzi arcGIS. Następnie skupiono się na rozważaniach wokół mapowania kłirowych przestrzeni, zwracając uwagę na problemy definicyjne, kontekstualność tego zagadnienia oraz częstą nieprzystawalność problemów poruszanych w literaturze przedmiotu do lokalnych warunków. Dyskusja ta stała się dla autorów okazją do omówienia prób lokalnych reinterpretacji kłirowych przestrzeni, wychodzących z przeprowadzonych przez nich badań i narracji rozmówców/rozmówczyń.

Biogramy autorów

  • Inga Hajdarowicz - Uniwersytet Jagielloński

    Mgr, socjolożka, doktorantka w Instytucie Socjologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień demokracji uczestniczącej, inicjatyw oddolnych, ruchów feministycznych i migracji. W ostatnich latach zajmuje się oddolnymi strategiami wspierania uchodźczyń na podstawie działań wybranych inicjatyw syryjskich w Libanie.

  • Radosław Nawojski - Uniwersytet Jagielloński

    Mgr, socjolog, doktorant w Instytucie Socjologii (Zakład Intersekcjonalnych Badań Społecznych) na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół studiów obywatelskich i studiów feministycznych. Obecnie przygotowuje pracę doktorską na temat konstruowania obywatelstwa w ramach walki o prawa reprodukcyjne w Polsce. Publikował m.in. w „Studiach Socjologicznych” i „Praktyce Teoretycznej”.

Bibliografia

Atlas nienawiści (2022), https://atlasnienawisci.pl (dostęp: 1.12.2022).

Bell David, Binnie Jon (2004), Authenticating Queer Space: Citizenship, Urbanism and Governance, „Urban Studies”, vol. 41(9), s. 1807–1820. DOI: https://doi.org/10.1080/0042098042000243165

Bell David, Valentine Gill (red.) (1995), Mapping Desire: Geographies of Sexualities, London–New York: Routledge.

Binnie Jon (1997), Coming out of Geography: Towards a Queer Epistemology?, „Environment and Planning D: Society and Space”, vol. 15(2), s. 223–237. DOI: https://doi.org/10.1068/d150223

Błahut Grzegorz (2013), Mapy mentalne jako wyobrażenia miejskich obszarów kulturowych, „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, t. 13, s. 47–56.

Brown Michael, Knopp Larry (2008), Queering the Map: The Productive Tensions of Colliding Epistemologies, „Annals of the Association of American Geographers”, vol. 98(1), s. 40–58. DOI: https://doi.org/10.1080/00045600701734042

Buyantueva Radzhana, Shevtsova Maryna (2020), Introduction: LGBTQ+ Activism and the Power of Locals, [w:] Radzhana Buyantueva, Maryna Shevtsova (red.), LGBTQ+ Activism in Central and Eastern Europe: Resistance, Representation and Identity, Cham: Springer International Publishing, s. 1–19, https://doi.org/10.1007/978-3-030-20401-3_1 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-20401-3_1

Gieseking Jen Jack (2020), Mapping lesbian and queer lines of desire: Constellations of queer urban space, „Environment and Planning D: Society and Space”, vol. 38(5), s. 941–960, https://doi.org/10.1177/0263775820926513 DOI: https://doi.org/10.1177/0263775820926513

Ginsberg Aeon (2020), Against Queering the Map, [w:] Andrea Abi-Karam, Kay Gabriel (red.), We Want It All: An Anthology of Radical Trans Poetics, New York: Nightboat Books, s. 13–14.

Głowacka Maja, Helak Monika, Łukianow Małgorzata, Orchowska Justyna, Mazzini Mateusz (2022), Pamiętniki pandemii, Warszawa: Wydawnictwo Krytyka Polityczna.

Goh Kian (2018), Safe Cities and Queer Spaces: The Urban Politics of Radical LGBT Activism, „Annals of the American Association of Geographers”, vol. 108(2), s. 463–477, https://doi.org/10.1080/24694452.2017.1392286 DOI: https://doi.org/10.1080/24694452.2017.1392286

Götz Norbert, Holmén Janne (2018), Introduction to the theme issue: “Mental maps: geographical and historical perspectives”, „Journal of Cultural Geography”, vol. 35(2), s. 157–161, https://doi.org/10.1080/08873631.2018.1426953 DOI: https://doi.org/10.1080/08873631.2018.1426953

Graff Agnieszka, Korolczuk Elżbieta (2022), Kto się boi gender? Prawica, populizm i feministyczne strategie oporu, Warszawa: Wydawnictwo Krytyka Polityczna.

ILGA-Europe (2022), Rainbow Europe Map And Index 2022, https://www.ilga-europe.org/report/rainbow-europe-2022/ (dostęp: 1.12.2022).

Kochanowski Jacek (2021), Nienormatywne kultury płciowe i seksualne w pejzażu miejskiej wielokulturowości, Kongres Ruchów Miejskich, https://kongresruchowmiejskich.pl/nasze-tematy/wyzwania-spoleczne/item/117-kultura-mniejszosci-seksualnych-w-miescie (dostęp: 20.08.2022).

Kubica Grażyna (2006), Tęczowa flaga przeciwko wawelskiemu smokowi. Kulturowa interpretacja konfliktu wokół krakowskiego Marszu dla Tolerancji, „Studia Socjologiczne”, t. 4(183), s. 69–106.

Kulpa Robert, Mizielińska Joanna (2011), Introduction: Why Study Sexualities in Central and Eastern Europe?, [w:] Robert Kulpa, Joanna Mizielińska (red.), De-Centring Western Sexualities: Central and Eastern European perspectives, London–New York: Routledge, s. 1–10. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315576107-1

LaRochelle Lucas (2020), Queering the Map. On Designing Digital Queer Space, [w:] Regner Ramos, Sharif Mowlabocus (red.), Queer Sites in Global Contexts. Technologies, Spaces, and Otherness, London: Routledge, s. 133–147. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003002338-9

Majewska Ewa (2018), Kontrpubliczności ludowe i feministyczne. Wczesna „Solidarność” i Czarne Protesty, Warszawa: Wydawnictwo Książka i Prasa.

Mizielińska Joanna, Kulpa Robert (2011), Contemporary Peripheries’: Queer Studies, Circulation of Knowledge and East/West Divide, [w:] Robert Kulpa, Joanna Mizielińska (red.), De-Centring Western Sexualities: Central and Eastern European Perspectives, London: Routledge, s. 11–26. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315576107-2

Muñoz José Esteban (1996), Ephemera as Evidence: Introductory Notes to Queer Acts, „Women & Performance: A Journal of Feminist Theory”, vol. 8(2), s. 5–16. DOI: https://doi.org/10.1080/07407709608571228

Nawojski Radosław, Kowalska Beata (2022), „Kiedy państwo mnie nie chroni…”: oddolne mobilizacje na rzecz praw reprodukcyjnych a doświadczanie obywatelstwa, „Studia Socjologiczne”, t. 1(244), s. 81–103, https://doi.org/10.24425/sts.2022.140597

Papanikolaou Dimitris (2014), Mapping/Unmapping: The Making of Queer Athens, [w:] Jennifer Evans, Matt Cook (red.), Queer Cities, Queer Cultures. Europe since 1945, London: Bloomsbury Publishing, s. 151–170.

Purcell Mark (2014), Possible Worlds: Henri Lefebvre and the Right to the City, „Journal of Urban Affairs”, vol. 36(1), s. 141–154, https://doi.org/10.1111/juaf.12034 DOI: https://doi.org/10.1111/juaf.12034

Ramos Regner, Mowlabocus Sharif (2020), Introduction, [w:] Regner Ramos, Sharif Mowlabocus (red.), Queer Sites in Global Contexts. Technologies, Spaces, and Otherness, London: Routledge, s. 1–13. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003002338-1

Reed Christopher Gervais (1996), Imminent Domain: Queer Space in the Built Environment, „Art Journal”, vol. 55, s. 64–70. DOI: https://doi.org/10.1080/00043249.1996.10791788

Rushbrook Dereka (2002), Cities, Queer Space, and the Cosmopolitan Tourist, „GLQ: A Journal of Lesbian and Gay Studies”, vol. 8(1–2), s. 183–206. DOI: https://doi.org/10.1215/10642684-8-1-2-183

Rzecznik Praw Obywatelskich (2020), Nie tylko poniżające traktowanie... Końcowy raport KMPT o zatrzymaniach 7 sierpnia w Warszawie. Są konkretne zalecenia dla MSWiA i policji, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/nie-tylko-ponizajace-traktowanie-koncowy-raport-kmpt-o-zatrzymaniach-7-sierpnia-w-warszawie (dostęp: 1.12.2022).

Schuster Nina (2019), Queer Spaces, [w:] Anthony M. Orum (red.), The Wiley Blackwell Encyclopedia of Urban and Regional Studies, Hoboken: John Wiley & Sons, Ltd., https://doi.org/10.1002/9781118568446.eurs0255 DOI: https://doi.org/10.1002/9781118568446.eurs0255

Serwis Rzeczpospolitej Polskiej (2020), Kolejne kroki w walce z koronawirusem – w sklepie mniej osób, ograniczenia w poruszaniu nieletnich, a parki, plaże i bulwary zamknięte, https://www.gov.pl/web/koronawirus/kolejne-kroki (dostęp: 31.03.2020).

Sharifi Meraj (2022), Queer spaces and sustainability, https://www.copenhagenpride.dk/en/queer-spaces-and-sustainability/ (dostęp: 15.07.2022).

Skeggs Beverley (1999), Matter out of place: visibility and sexualities in leisure spaces, „Leisure Studies”, vol. 18(3), s. 213–232, https://doi.org/10.1080/026143699374934 DOI: https://doi.org/10.1080/026143699374934

Spruce Emma (2020), LGBTQ situated memory, place-making and the sexual politics of gentrification, „Environment and Planning D: Society and Space”, vol. 38(5), s. 961–978, https://doi.org/10.1177/0263775820934819 DOI: https://doi.org/10.1177/0263775820934819

Stella Francesca (2012), The Politics of In/Visibility: Carving Out Queer Space in Ul’yanovsk, „Europe-Asia Studies”, vol. 64(10), s. 1822–1846, https://doi.org/10.1080/09668136.2012.676236 DOI: https://doi.org/10.1080/09668136.2012.676236

Stella Francesca (2013), Queer Space, Pride, and Shame in Moscow, „Slavic Review”, vol. 72(3), s. 458–480, https://doi.org/10.5612/slavicreview.72.3.0458 DOI: https://doi.org/10.5612/slavicreview.72.3.0458

Struzik Justyna (2019), Solidarność queerowa. Mobilizacja, ramy i działania ruchów queerowych w Polsce, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Struzik Justyna (2020), Framing Queer Activism in Poland: From Liberal Values to Solidarity, [w:] Radzhana Buyantueva, Maryna Shevtsova (red.), LGBTQ+ Activism in Central and Eastern Europe: Resistance, Representation and Identity, Cham: Springer International Publishing, s. 265–288, https://doi.org/10.1007/978-3-030-20401-3_11 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-20401-3_11

Tragarz Krzysztof (2020), Kolejna homofobiczna wypowiedź Dudy. „Próbuje się nam wmówić, że to ludzie, a to po prostu ideologia”, https://noizz.pl/spoleczenstwo/kolejna-homofobiczna-wypowiedz-dudy/hr0p766 (dostęp: 1.12.2022).

Pobrania

Opublikowane

2023-05-31

Wersje

Numer

Tom 19 Nr 2 (2023)

Dział

Artykuł

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Hajdarowicz, Inga, and Radosław Nawojski. 2023. “Skłirowany Kraków. Na Marginesie Refleksji O Mapowaniu kłirowych Przestrzeni”. Przegląd Socjologii Jakościowej 19 (2): 28-49. https://doi.org/10.18778/1733-8069.19.2.02.
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC