„Świat nam się przewrócił do góry nogami”. Relacje kobiet po narodzinach dziecka

Magdalena Stankowska

doi:10.18778/1733-8069.19.1.03

Autor

Magdalena Stankowska Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej https://orcid.org/0000-0003-0058-6825

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.19.1.03

Słowa kluczowe:

bliski związek, dziecko, relacje, napięcia, praktyki

Abstrakt

W artykule omówiono zagadnienie zmian, które dokonują się w bliskim związku, kiedy parze rodzi się dziecko. Zaprezentowano wyniki badań jakościowych – 46 wywiadów pogłębionych przeprowadzonych z matkami małych dzieci. Inspirację teoretyczną dla przedstawionych analiz stanowi teoria praktyk rodzinnych D.H.J. Morgana. Zastosowano analizę tematyczną. Rozmówczynie zwracały uwagę na następujące niekorzystne zmiany w związku, które nastąpiły po narodzinach dziecka: brak czasu i energii na budowanie relacji z mężem/partnerem, brak możliwości spędzenia czasu (w domu czy poza domem) bez dzieci, ograniczenie kontaktów seksualnych, napięcia, które mają na ogół charakter przejściowy. Nieliczne kobiety były zdania, że pojawienie się dziecka zbliżyło je do ich mężów/partnerów i miało korzystny wpływ na relacje w bliskim związku.

Biogram autora

Magdalena Stankowska - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Doktor nauk społecznych w zakresie socjologii. Zatrudniona w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół rodziny, w szczególności relacji międzypokoleniowych w rodzinie i rodzicielstwa. Autorka artykułów naukowych, książki pt. Teściowe i synowe. Studium relacji oraz współautorka książki pt. Aktywność zawodowa a macierzyństwo. Perspektywa matek małych dzieci.

Bibliografia

Badinter Elizabeth (2013), Konflikt: kobieta i matka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bakiera Lucyna (2013), Zaangażowane rodzicielstwo a autokreacyjny aspekt rozwoju dorosłych, Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Bauman Zygmunt (2003), Razem, osobno, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Beck Ulrich (2002), Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Bieńko Mariola (2002), Wyrafinowane projekty, dawniej znane pod nazwą dzieci, [w:] Mariola Bieńko, Magdalena Rosochacka-Gmitrzak, Ewa Wideł (red.), Obrazy życia rodzinnego i intymności, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 167–182.

Bieńko Mariola (2008), Kulturowo-społeczne skrypty kobiecego macierzyństwa, [w:] Anna Kwak (red.), Rodzicielstwo. Między domem, prawem a służbami społecznymi, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, s. 41–64.

Bieńko Mariola (2013), Intymne i prywatne praktyki codzienności. Studium socjologiczne, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, https://doi.org/10.31338/uw.9788323521921 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323521921

Bieńko Mariola (2020), Znaczenie relacji bliskości w związku, [w:] Mariola Bieńko, Anna Kwak (red.), Publiczny i prywatny obraz bliskich związków, Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”, s. 50–51.

Braun Virginia, Clarke Victoria (2006), Using Thematic Analysis in Psychology, „Qualitative Research in Psychology”, vol. 3, no. 2, s. 77–101, https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa DOI: https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Czapiński Janusz (2017), Psychologia szczęścia. Kto, kiedy, dlaczego kocha życie i co z tego wynika, czyli nowa odsłona teorii cebulowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Delgado-Pérez Esther, Rodríguez-Costa Isabel, Vergara-Pérez Fernando, Blanco-Morales Maria, Torres-Lacomba Maria (2022), Recovering Sexuality after Childbirth. What Strategies Do Women Adopt?, „A Qualitative Study, International Journal of Environmental Research and Public Health”, vol. 19(2), s. 950, https://doi.org/10.3390/ijerph19020950 DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph19020950

Giddens Anthony (2006), Przemiany intymności. Seksualność, miłość, erotyzm we współczesnych społeczeństwach, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gurba Ewa (2014), Wczesna dorosłość, [w:] Barbara Harwas-Napierała, Janusz Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 202–233.

Jull Jesper (2018), Być razem. Książka dla par, Podkowa Leśna: Wydawnictwo MIND.

Kalinowska Katarzyna (2018), Praktyki flirtu i podrywu. Studium z mikrosocjologii emocji, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Krzyżanowska Łucja, Wiśnicka Maria (2009), Z wózkiem pod górkę, czyli o codziennych uciążliwościach macierzyństwa, [w:] Małgorzata Sikorska (red.), Być rodzicem we współczesnej Polsce. Nowe wzory w konfrontacji z rzeczywistością, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 109–137, https://doi.org/10.31338/uw.9788323514763.pp.109-137 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514763.pp.109-137

Kvale Steinar (2010), Prowadzenie wywiadów, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kwak Anna (2005), Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Kwak Anna (2008), Społeczny i indywidualny wymiar rodzicielstwa, [w:] Anna Kwak (red.), Rodzicielstwo. Między domem, prawem, służbami społecznymi, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, s. 17–39.

Kwak Anna (2014), Współczesne związki heteroseksualne: małżeństwa (dobrowolnie bezdzietne, kohabitacje, LAT), Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Linek Anna (2020), Współcześni rodzice – między zmęczeniem a satysfakcją, [w:] Mariola Bieńko, Magdalena Rosochacka-Gmitrzak, Ewa Wideł (red.), Obrazy życia rodzinnego i intymności, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 183–196, https://doi.org/10.31338/uw.9788323543572.pp.183-196 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323543572.pp.183-196

Mikołajczyk Marta, Stankowska Magdalena (2021), Aktywność zawodowa a macierzyństwo. Perspektywa matek małych dzieci, Warszawa: Wydawnictwo APS.

Morgan David H.J. (2011a), Locating ‚Family Practices’, „Sociological Research Online”, vol. 16(4), 14, http://www.socresonline.org.uk/16/4/14.html [dostęp: 5.01.2023]. DOI: https://doi.org/10.5153/sro.2535

Morgan David H.J. (2011b), Rethinking Family Practices, London: Palgrave Macmillan, https://doi.org/10.1057/9780230304680 DOI: https://doi.org/10.1057/9780230304680

Mynarska Monika (2018), Niepotrzebna formalność czy brak zaangażowania – jak postrzegane są motywy par, które nie decydują się na związek małżeński?, „Studia Demograficzne”, t. 1(173), s. 7–22, https://doi.org/10.33119/SD.2018.1.1 DOI: https://doi.org/10.33119/SD.2018.1.1

Mynarska Monika (2020), Korzyści płynące z rodzicielstwa w perspektywie biegu życia, [w:] Mariola Bieńko, Magdalena Rosochacka-Gmitrzak, Ewa Wideł (red.), Obrazy życia rodzinnego i intymności, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu War- szawskiego, s. 153–166, https://doi.org/10.31338/uw.9788323543572.pp.153-166 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323543572.pp.153-166

Nowak-Dziemianowicz Mirosława (2020), Współczesne związki intymne w sieci przeszkód i sprzeczności, „Rocznik Andragogiczny”, t. 26, s. 11–32, https://doi.org/10.12775/RA.2019.001 DOI: https://doi.org/10.12775/RA.2019.001

Plopa Mieczysław (2014), Rodzicielstwo jako wyzwanie dla małżeństwa: perspektywa teorii systemowej, [w:] Hanna Liberska, Alicja Malina (red.), Wybrane problemy współczesnych małżeństw i rodzin, Warszawa: Wydawnictwo Difin, s. 15–41.

Prinds Christina, Mogensen Ole, Hvidt Niels Christian, Bliddal Mette (2018), First child’s impact on parental relationship: an existential perspective, „BMC Pregnancy & Childbirth”, no. 18, s. 157, https://doi.org/10.1186/s12884-018-1802-5 DOI: https://doi.org/10.1186/s12884-018-1802-5

Rhoades Galena K., Stanley Scott M., Markman Howard J. (2009), The effect of the transition to parenthood on relationship quality: An eight-year prospective study, „Journal of Personality and Social Psychology”, vol. 96(3), s. 601–619, https://doi.org/10.1037/a0013969 DOI: https://doi.org/10.1037/a0013969

Rostowska Teresa (2009), Małżeństwo, rodzina, praca a jakość życia, Kraków: Wydawnictwo Impuls. Rządowa Rada Ludnościowa (2020), Sytuacja demograficzna Polski. Raport 2019–2020, Warszawa.

Schmidt Filip (2015), Para, mieszkanie, małżeństwo. Dynamika związków intymnych na tle przemian historycznych i współczesnych dyskusji o procesach indywidualizacji, Warszawa: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej.

Sikorska Małgorzata (2018), Teorie praktyk jako alternatywa dla badań nad rodziną prowadzonych w Polsce, „Studia Socjologiczne”, nr 2(229), s. 31–63.

Sikorska Małgorzata (2019), Praktyki rodzinne i rodzicielskie we współczesnej Polsce – rekonstrukcja codzienności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Stasińska Agata (2018), Socjologia pary. Praktyki intymne w związkach nieheteroseksualnych, Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.

Wojciszke Bogdan (2019), Psychologia miłości, Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Ziemska Maria (1975), Rodzina a osobowość, Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna.

Ziemska Maria (1999), Zmiany w relacjach małżeńskich w cyklu życia rodziny, [w:] Maria Ziemska (red.), Rodzina współczesna, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 44–57.

Żadkowska Magdalena (2016), Para w praniu. Codzienność, partnerstwo, obowiązki domowe, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.