Fakty, miejsca i instytucje na mapach badawczych w socjologii miasta

Krzysztof Czekaj; Monika Zawartka-Czekaj

doi:10.18778/0208-600X.36.05

Autor

Krzysztof Czekaj Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach
Monika Zawartka-Czekaj Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.36.05

Słowa kluczowe:

mapy punktowe, socjologiczne badania miasta, szkoła chicagowska, problemy społeczne, województwo górnośląskie

Abstrakt

Artykuł dotyczy wykorzystania map w badaniu socjologicznym miasta. Ta najstarsza w socjologii technika prezentacji danych funkcjonuje do dzisiaj w socjologii światowej i jest wysoce użyteczna do badań środowisk zurbanizowanych. Jednym z nielicznych i wybitnych socjologów miasta w Polsce, który w swych studiach nie tylko sięgał do tradycji szkoły chicagowskiej, ale i używał do prezentacji danych i analiz map punktowych, był profesor Wacław Piotrowski. Drugi moduł artykułu dotyczy właśnie przypomnienia tego fragmentu twórczości profesora Piotrowskiego (Łódź, Katowice, Wrocław, Opole). Wreszcie trzecia część artykułu pokazuje, jak współcześnie do badań problemów społecznych miast województwa śląskiego stosuje się tę technikę. Ukazana zostaje ewolucja tej formy narzędzia badania socjologicznego we współczesnych śląskich studiach miejskich. Zaprezentowane zostaną najnowsze mapy badań faktów, miejsc i instytucji w mieście górnośląskim.

Bibliografia

Abbott E., Breckinridge S. P. (1917, 1970), Truancy and Non-Attendance in the Chicago Schools. A Study of the Social Aspects of the Compulsory Education and Child Labor Legislation of Illi-nois, Chicago, New York: University of Chicago Press.

Addams J. (1895, 1970), Nota wstępna, [w:] Hull House Maps and Papers. By Residents of Hull-House, New York, Boston: Ayer.

Breckinridge S. P., Abbott E. (1912), The Delinquent Child and the Home, New York: Sage.

Castells M. (1980), Kwestia miejska, Warszawa: PWN.

Czekaj K. (1989), Obszary zagrożone dezorganizacją społeczną. Powrót zapomnianej metody, [w:] Wódz J. (red.), Przestrzeń znacząca. Studia socjologiczne, Katowice: ŚIN.

Czekaj K. (1998), Atlas problemów społecznych miasta Czeladź: 1997/1998, t. 1–2: Problemy alkoholowe; bezrobocie; pomoc społeczna; przestępczość kryminalna, Raport badawczy, Czeladź.

Czekaj K. (1998, 1999), The Chicago School of Sociology’s Heritage in Polish sociology, [w:] Tomasi L. (ed.), The Tradition of the Chicago School of Sociology, Aldershot, Sydney: Ashgate.

Czekaj K. (2007), Socjologia szkoły chicagowskiej i jej recepcja w Polsce, Katowice: Wyd. GWSH.

Czekaj K., Mossakowska T., Niesporek A., Zawartka M. (2002), Gliwice 2001. Kwestie społeczne górnośląskiego miasta u progu XXI wieku, Katowice: Wyd. Para.

Czekaj K., Niesporek A. (1998a), Atlas problemów alkoholowych miasta Katowice 1997, t. 1–2: Badania społeczne: Monitoring alkoholowy, instytucje społeczne zajmujące się problemami alkoholowymi. Raport badawczy, Katowice.

Czekaj K., Niesporek A. (1998b), Atlas problemów społecznych miasta Zabrze: 1997, t. 1–2: Problemy alkoholowe; bezrobocie; pomoc społeczna; przestępczość kryminalna. Raport ba-dawczy, Zabrze.

Czekaj K., Niesporek A. (1999), Atlas problemów społecznych miasta Tychy: 1998/1999, t. 1–2: Problemy alkoholowe; bezrobocie; pomoc społeczna; przestępczość kryminalna. Raport ba-dawczy, Tychy.

Czekaj K., Niesporek A. (2000), Atlas problemów społecznych miasta Żory: 1998/1999, t. 1–2: Problemy alkoholowe; bezrobocie; pomoc społeczna; przestępczość kryminalna. Raport ba-dawczy, Żory.

Czekaj K., Niesporek A., Piekarski M., Zawartka M. (2002), Częstochowa i problemy społeczne jej mieszkańców na przełomie XX i XXI wieku, Katowice: Wyd. Para.

Czekaj K., Niesporek A., Zawartka M. (2001), Atlas problemów społecznych miasta Siemianowice Śląskie: 1999/2000, t. 1–2: Problemy alkoholowe; bezrobocie; pomoc społeczna; przestępczość kryminalna. Raport badawczy, Siemianowice Śląskie.

Czekaj K., Niesporek A., Zawartka-Czekaj M. (2006), Świętochłowice. Kwestia społeczna – polityka społeczna – planowanie społeczne, Katowice: Wyd. GWSH.

Czekaj K., Niesporek A., Zawartka-Czekaj M. (2009), Ruda Śląska. Od problemów społecznych górnośląskiego miasta do polityki miejskiej, Katowice: Wyd. GWSH.

Czekaj K., Sztumski J., Zawartka-Czekaj M. (2011), Tarnowskie Góry: problemy społeczne – polityka miejska – działanie społeczne, Katowice: Wyd. GWSH.

Czekaj K., Zawartka M. (2003, 2004, 2005), Atlas problemów społecznych miasta Gliwice. Monitoring, t. 1–2: Problemy alkoholowe; bezrobocie; pomoc społeczna; przestępczość kry-minalna. Raport badawczy, Gliwice.

Czekaj K., Zawartka M. (2005), Częstochowa. Społeczność lokalna w procesie zmian, Katowice: Wyd. GWSH.

Denzin K. N., Lincoln S. Y. (red.), (2009), Metody badań jakościowych, t. 1, Warszawa: PWN.

Durkheim E. (2006), Samobójstwo. Studium z socjologii, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Frąckiewicz L., Piotrowski W. (1973), Alkoholizm w środowisku wielkomiejskim na przykładzie Katowic, Katowice: ŚIN.

Frysztacki K. (2000), Problemy społeczne, [w:] Encyklopedia socjologii, t. 3, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Frysztacki K. (2009), Socjologia problemów społecznych, Warszawa: Scholar.

Frysztacki K., Kwaśniewicz W. (red.), (1989), Przemiany społeczności miejskich w Polsce, Kraków: Wyd. UJ.

Jahoda M., Lazarsfeld P. F., Zeisel H. (2007), Bezrobotni Marienthalu, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Kłopot S. W., Skiba W. (red.), (2006), Atlas problemów społecznych Wrocławia, Wrocław: Silesia.

Miś L. (2007), Problemy społeczne. Teoria, metodologia, badania, Kraków: Wyd. UJ.

Palmer V. M. (1928), Field Studies in Sociology: A Student’s Manual, Chicago: University of Chicago Press.

Park R. E., Burgess E. W., McKenzie R. D. (1925, 1967), The City, Chicago, London: University of Chicago Press.

Pióro Z. (1982), Główne nurty ekologii społecznej, [w:] Pióro Z. (red.), Przestrzeń i społeczeństwo, Warszawa: KiW.

Piotrowski W. (1961), Z badań ekologicznej struktury miasta Łodzi, „Przegląd Socjologiczny”, t. 15 (2).

Piotrowski W. (1965), Miasto Opole i jego struktura ekologiczna w wypowiedziach aktywistów terenowych, Opole: IŚ.

Piotrowski W. (1966), Społeczno-przestrzenna struktura miasta Łodzi. Studium ekologiczne, Wrocław, Kraków: Ossolineum.

Piotrowski W. (1992), Trwałość podejścia ekologicznego w badaniach socjologicznych, [w:] Wódz K,. Czekaj K. (red.), Szkoła chicagowska w socjologii. Tradycja myśli społecznej i wymogi współczesnej socjologii empirycznej, Warszawa, Katowice: Wyd. UŚ i PTS.

Podgórecki A. (1966), Zasady socjotechniki, Warszawa: KiW.

Podgórecki A. (1999), Wyjaśnianie i rozwiązywanie problemów społecznych. Ku megasocjologii, [w:] Kozielecki J. (red.) Humanistyka przełomu wieków, Warszawa: Żak.

Rybicki P. (1938), O badaniu socjograficznym Śląska, Katowice: IŚ.

Rybicki P. (1972), Społeczeństwo miejskie, Warszawa: PWN.

Saunders P. (1981, 2007), Social Theory and The Urban Question, London, New York: Routledge.

Schmid C. F. (1949, 1939), Graphic Presentation, [w:] Young P. V., Scientific Social Survey and Research, New York: Prentice Hall.

Sztumski J. (2005), Wstęp do metod i technik badań społecznych, Katowice: Śląsk.

Turowski J. (2002), Socjografia, [w:] Encyklopedia socjologiczna, t. 4, Warszawa: Wyd. N..

Young P. V. (1949, 1939), Scientific Social Survey and Research, New York: Prentice Hall.