„Nowa moralność” konsumentów we współczesnym świecie

Felicjan Bylok

doi:10.18778/0208-600X.48.07

Autor

Felicjan Bylok Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania, Instytut Socjologii i Psychologii Zarządzania

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.48.07

Słowa kluczowe:

konsumpcja, moralność, hedonizm, ekologiczna konsumpcja

Abstrakt

W artykule przedmiotem refleksji uczyniono kształtowanie się moralności konsumentów w społeczeństwie konsumpcyjnym. Autor omawia przesłanki rozwoju nowej moralności w konsumpcji. Skupia się na zmianach w systemach wartości w kierunku dominacji wartości konsumpcyjnych. Wskazuje na upowszechnianie się postaw hedonistycznych wśród konsumentów. Zastanawia się nad dwiema przeciwstawnymi moralnościami w konsumpcji, mianowicie moralnością hedonistyczną i moralnością społecznie odpowiedzialnego konsumenta. Omawia cechy charakteryzujące nową moralność hedonistyczną oraz przedstawia postulaty dotyczące moralności społecznie odpowiedzialnego konsumenta.

Bibliografia

Adamczyk G. (2013), Moralność i konsumpcja we współczesnym społeczeństwie polskim, Wydawnictwo KUL, Lublin.

Barber R. B. (2008), Skonsumowani. Jak rynek psuje dzieci, infantylizuje dorosłych i połyka obywateli, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, Warszawa.

Bauman Z. (1994), Dwa szkice o moralności ponowoczesnej, Instytut Kultury, Warszawa.

Bauman Z. (2000), Globalizacja, PIW, Warszawa.

Bauman Z. (2005), Konsumując życie, [w:] A. J a w ł o w s k a, M. K e m p n y (red.), Konsump- cja – istotny wymiar globalizacji kulturowej, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa, s. 17‒36.

Bell D. (1994), Kulturowe sprzeczności kapitalizmu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Bylok F. (2005), Konsumpcja w Polsce i jej przemiany w okresie transformacji, Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa.

Bylok F. (2013), Konsumpcja, konsument i społeczeństwo konsumpcyjne. Studium socjologiczne, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice.

Campbell C. (1987), The Romantic Ethic and the Spirit of Modern Consumerism, Basil Blac- kwell Publisher, London.

Cortina A. (2006), Ein Ethik des Konsum. Die Bürgerschaft des Verbrauchers in einer globalen Welt, [w:] P. K o s l o w s k i, B. P. P r i d d a t (Hrsg.), Ethik des Konsum, Wilhelm Fink Verlag, München, s. 91‒104.

Debord G. (2006), Społeczeństwo spektaklu oraz rozważania o społeczeństwie spektaklu, PIW, Warszawa.

Faber R. J., O’Guinn Th. C. (1987), Compulsive Consumption, Advances in Consumer Re- search, Vol. 14, http://www. Acrwebsite.org/rearch/view – proceedings.aspx?Id=6670, 10.11.2013.

Falkowski A., Tyszka T. (2001), Psychologia zachowań konsumenckich, Gdańskie Wydaw- nictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Featherstone M. (2001), Koncepcje kultury konsumenckiej, [w:] M. L a m b k i n, G. F o x a l, F. van R a a i j, B. H e i l b r u n n (red.), Zachowania konsumenta. Koncepcje i badania europejskie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 305‒323.

Górnik-Durose M. (2007), Ważność dóbr materialnych w kontekście indywidualnych wartości i orientacji społecznych, „Kolokwia Psychologiczne”, nr 16, s. 85‒102.

Hellmann K.-U. (2008), Das konsumistische Syndrom, [w:] K.-U. H e l l m a n n, G. Z u r s t i e g e (Hrsg.), Räume des Konsums.über den Funktionswandel von Räumlichkeit im Zeitalter des Konsumismus, VS Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden, s. 19‒50. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-90779-6_2

Holbrook M. B., Hirschaman E. C. (1982), The Experiential Aspects of Consumption; Consumer Fantasies, Feelings, and Fan, Consumer Fantasies, Feelings, and Fan, „Journal of Consumer Research”, Vol. 9, No. 2, s. 131‒142. DOI: https://doi.org/10.1086/208906

Ingelhart R. (1977), The Silent Revolution. Changing Values and Political Styles Among Western Publics, Princeton University Press, Princeton.

Jarecka U. (2013), Luksus w szarej codzienności. Społeczno-moralne konteksty konsumpcji, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.

Jastrzębska-Smolaga H. (2000), W kierunku trwałej konsumpcji. Dylematy, zagrożenia, szanse, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kiełczewski D. (2007), Struktura pojęcia konsumpcji zrównoważonej, „Ekonomia i Środowisko”, vol. 32, nr 2, s. 36‒50.

Konert F. J. (1985), Vermittlung emotionaler Erlebniswerte. Eine Marketingstrategie für gesät- tigte Märkte, Physica-Verlag, Heilderberg DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-662-22592-9

Kramer R. (1996), Ethik des Geldes, Duncker und Humblot Verlag, Berlin. DOI: https://doi.org/10.3790/978-3-428-48644-1

Kroeber-Riel W. (1986), Erlebnisbetontes Marketing, [w:] Ch. B e l z (Hrsg.), Realisierung des Marketing – Marketing in unterschiedlichen Situationen von Markten und Unternehmen, Bd. 2, Verlag Auditorium AG, Savosa ‒ St. Gallen, s. 1137‒1151.

Kryk B. (2011), Konsumpcja zrównoważona a proekologiczne style życia, „Studia i Materiały, Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Wiedzą”, nr 51, s. 206‒218.

Lewicka-Strzałecka A. (2003), Konsumeryzm kontra konsumeryzm, „Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym”, nr 6, (Salezjańska Wyższa Szkoła Ekonomii i Zarządzania w Łodzi), s. 132‒137.

Mariański J. (2008), Społeczeństwo i moralność. Studia z katolickiej nauki społecznej i socjologii moralności, Wydawnictwo Biblios, Tarnów.

Miles S. (1998), Consumerism – as a Way of Life, Sage Publications, London. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446217115

Mróz B. (2008), Zrównoważona konsumpcja jako wyzwanie rozwojowe polskiej gospodarki, [w:] R. Bartkowiak, J. Ostaszewski (red.), O nowy ład gospodarczy w Polsce, SGH, Warszawa, s. 21‒30.

Mróz B. (2013), Konsument w globalnej gospodarce. Trzy perspektywy, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.

Schulze G. (1992), Die Erlebnisgesellschaft. Kultursoziologie der Gegenwart, Verlag Campus, Frankfurt am Main

Stihler A. (1998), Die Entstehung des modernen Konsum, Verlag Duncker und Humbold, Berlin.

Voigt T. O. (2006), Die Guerillamethoden der Konsumkritiker im Kampf um die öffentliche Wah- rnehmung, [w:] P. K o s l o w s k i, B. P. P r i d d a t (Hrsg.), Ethik des Konsum, Wilhelm Fink Verlag, München, s. 59‒74.

Weinberg P. (1986), Erlebnisorienterte Einkaufsstattengestaltung im Einzelhandel, „Marketing ZFP”, Nr. 8, s. 97‒102.

Zdziech P. (2010), Ronalda Ingelharta teoria rozwoju ludzkiego, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków.