Proces dekompozycji podmiotowości sprawczej młodzieży

Abstrakt

W licznych medialnych i naukowych dyskusjach problematyka związana z asymilacją społeczną młodzieży wzbudza skrajne emocje. Wykrystalizowały się wokół tego zagadnienia stanowiska, zgodnie z którymi młodzi wnoszą twórczą energię do struktur społecznych, ale istnieją także diametralnie odmienne, gdzie młodzi postrzegani są w kategoriach destruktorów. Przedmiotem analizy w niniejszym opracowaniu stała się młodzież, ze szczególną koncentracją na kategorii wiekowej, w której kończy się młodzieńczy etap życia, a rozpoczyna dorosły. Znacznym oczekiwaniom społecznym kierowanym wobec tej warstwy wieku nie towarzyszą adekwatne warunki adaptacyjne. Mimo to młodzież nie przejawia aktywnych tendencji kontestacyjnych, raczej wykorzystuje pasywne strategie działania oparte na konformizmie, oportunizmie lub wycofaniu się – emigracji wewnętrznej lub znacznie częściej ukierunkowanej poza granice kraju. Teoria konstruktywistycznego strukturalizmu dostarcza narzędzia umożliwiające wskazanie i zdefiniowanie określonej konfiguracji przyczyn warunkujących istniejący stan rzeczy, co prowadzi bezpośrednio do analizy pojęcia podmiotu oraz redefinicji związanego z nim zagadnienia podmiotowości jako pewnego procesu. Kategorią diagnozy położenia i postaw młodych jest proces dekompozycji podmiotowości sprawczej omawianej kategorii, w którym uczestniczą oni sami, ale zasadniczo analiza ukierunkowana jest również na uwarunkowania kulturowe oraz ideologiczne, kształtujące instytucje socjosfery. Głównym zamierzeniem autora jest zaproponowanie modelu teoretycznego podmiotowości sprawczej, który kwalifikować się może do dalszej analizy i empirycznej weryfikacji.