Chłopi [The Peasants]. One novel – two operas. A comparative study of libretti
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.31Keywords:
opera, operatic libretto, opera theater, novel, Władysław Stanisław ReymontAbstract
After Władysław Reymont was awarded the Nobel Prize for his novel Chłopi [The Peasants], the idea of staging it in America in the form of an opera was conceived. The libretto was written by Jan Sroka, while the music was composed by Eugeniusz Walkiewicz. The premiere failed to happen, though. In 1972, Witold Rudziński composed the opera Chłopi based on a libretto by Krystyna Berwińska and Wanda Wróblewska. The scores cannot be compared as the first one has been lost, but my intention is to compare the libretti. Sroka’s libretto is in verse form, while Berwińska’s and Wróblewska’s work is basically a text crafted from intricately cut fragments of Reymont’s novel. Although both stem from the same source, they differ not only in form, but also in their fidelity and dedication to the nature of the original, both ideologically and linguistically. Sroka’s libretto is a kind of stylization, while Berwinska’s and Wróblewska’s is a multi-layered interpretation of the Nobel Prize winner’s work.
Downloads
References
Bochwic Teresa, W rytmie Polski. Witold Rudziński – życie twórcy (1913–2004), Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2021.
Google Scholar
Dzieduszycki Wojciech, „Chłopi” w Teatrze Wielkim, „Życie Literackie” 1974, nr 46, s. 14.
Google Scholar
Gawroński Ludwik, Opera „Chłopi” według Reymonta, „Akcent” 2000, nr 4, s. 153–157.
Google Scholar
Horyzonty opery, red. D. Ratajczakowa, K. Lisiecka, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 2012.
Google Scholar
Kaczyński Bogusław, Sukces zamiast klęski, „Kultura” 1974, nr 28, s. 13.
Google Scholar
Kański Józef, Dzieło trudu i pasji, „Trybuna Ludu” 1974, nr 186, s. 8.
Google Scholar
Kellner Irena, „Chłopi” po raz drugi, „Teatr” 1970, nr 5, s. 14.
Google Scholar
Kwasowski Jan, Lipce wpisane w operę, „Nowa Wieś” 3 listopada 1974, nr 44, s. 6.
Google Scholar
Libretto i przekład, red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 2015.
Google Scholar
Lipczyński Olgierd, 12 tysięcy kilometrów przebył nasz rodak z USA, aby przywieźć do Ojczyzny odnalezioną partyturę opery „Chłopi”, „Dziennik Wieczorny” 1971, nr 146, s. 1, 3.
Google Scholar
Lisiecka Katarzyna, Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowskie paradygmaty opery, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 2019.
Google Scholar
Lisiewicz Kazimierz, „Chłopi” – wreszcie nowa opera narodowa, „Kierunki” 1974, nr 34, s. 7.
Google Scholar
Mikołejko Zbigniew, Zstąpić w otchłań, zamieszkać w pieśni, w: Olga Tokarczuk, ahat ilī. Siostra bogów, posłowie, komentarze, wybór ilustracji Z. Mikołejko, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2024.
Google Scholar
Miraże identyfikacji. Libretto w operze XX i XXI wieku, red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 2015.
Google Scholar
Morawski Piotr, Chłopi, czyli historie ludowe, „Dialog” 2021, nr 11–12, https://www.dialog-pismo.pl/w-numerach/chlopi-czyli-historie-ludowe
Google Scholar
Reymont Władysław Stanisław, Chłopi, oprac. F. Ziejka, t. 1 i 2, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1991 [BN I, 279].
Google Scholar
Rudziński Witold, Chłopi, opera w czterech częściach, libretto Krystyny Berwińskiej i Wandy Wróblewskiej według powieści Wł. St. Reymonta. Libretto znajduje się w Bibliotece Muzycznej Teatru Wielkiego-Opery Narodowej w Warszawie, sygnatura X-4687l.
Google Scholar
Rzeuska Maria, „Chłopi” Reymonta, Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Wydział I Językoznawstwa i Historii Literatury, Warszawa 1950.
Google Scholar
Sroka Jan, Chłopi. Libretto w pięciu aktach. Z powieści St.W. Reymonta, Wydawnictwo Muzyczne i Księgarnia J.B. Zalewski, Chicago 1928.
Google Scholar
Treugutt Stefan, „Chłopi” na scenie [tekst zamieszczony w programach teatralnych spektakli premierowych w Częstochowie i Krakowie].
Google Scholar
Walczak Jakub, Zagadnienia genologiczne i metodologiczne – zarys problematyki, „Przestrzenie Teorii” 2014, nr 22, s. 89–100, https://doi.org/10.14746/pt.2014.22.5
Google Scholar
Wyka Kazimierz, Próba nowego odczytania „Chłopów” Reymonta, „Pamiętnik Literacki” 1968, z. 2, s. 57–105.
Google Scholar
Wypych-Gawrońska Anna, Literatura w operze. Adaptacje dramatyczno-muzyczne utworów literackich w Polsce do 1918 roku, Akademia im. Jana Długosza, Częstochowa 2005.
Google Scholar
Zakrzewska Barbara, Kariery muzyków polskich na przełomie XIX i XX wieku, Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego, Poznań 2022, s. 397–404.
Google Scholar
Zalewski Bolesław Józef, Historyja opery „Chłopi”, „Echo Muzyczne” 1929, nr 7, s. 7–8, 17–18.
Google Scholar
Zalewski Bolesław Józef, Opera „Chłopi”, „Echo Muzyczne” 1927, nr 4, s. 5–7.
Google Scholar
Żórawska-Witkowska Alina, O muzykologicznych pożytkach z badania librett. Kilka refleksji polskiego historyka muzyki, w: Libretto i przekład, red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 2015, s. 25–41.
Google Scholar
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

