Józefa Korzeniowskiego próby i kolizje romantyczne. Jeszcze raz o tragedii Mnich

Zbigniew Przychodniak

doi:10.18778/1505-9057.27.03

Authors

Zbigniew Przychodniak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Filologii Polskiej, Zakład Literatury Romantyzmu

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.27.03

Keywords:

tragedy, morality play, history of Poland, Romanticism, classicism, literary criticism, expiation

Abstract

The object of this analysis is a drama by J. Korzeniowski from his time in Krzemieniec: a tragedy called Mnich – The Monk (1826, published in 1830). The piece, which depicts the last days of the king Bolesław Śmiały, is distinguished by many references to earlier theatrical and dramatical traditions (from antiquity and classicism to Shakespeare and Schiller’s works), which characterizes the early period of Korzeniowski’s creation. The author of The Monk seeks a new formula for the historical-religious drama, combining the historicism and picturesqueness with some elements of the medieval mystery play and psychological conscience drama. The paper also deals with the ambiguous reception of Korzeniowski’s early works by the Romantic writers, the culmination of which was a prominent rejection of The Monk by Maurycy Mochnacki, a decision motivated with his ideological convictions.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Bachórz J., Realizm bez „chmurnej jazdy”. Studia o powieściach Józefa Korzeniowskiego, Warszawa 1979.

Bełcikowski A., Dramaty historyczne Józefa Korzeniowskiego, [w:] Ze studiów nad literaturą polską, Warszawa 1886, s. 566–586.

Chmielowski P., Józef Korzeniowski. Jego życie i działalność literacka. Zarys biograficzny, Petersburg 1898.

Galle H., Józef Korzeniowski, jego życie i pisma. Charakterystyka literacka, Warszawa 1903.

Hahn W., Wstęp do: J. Korzeniowski, Mnich. Tragedia w trzech aktach, Brody 1906, s. 3–13.

Kawyn S., Józef Korzeniowski. Studia i szkice, Łódź 1978.

Korzeniowski J., Dzieła. Wydanie zupełne pod kierunkiem redakcji „Kłosów”, t. 8, Warszawa 1872.

Korzeniowski J., Kurs poezji, Warszawa 1829.

Korzeniowski J., Mnich. Tragedia we trzech aktach, Warszawa 1830 (wyd. nast. 1872, 1894, 1906, 1910, 1925).

Kossakowska-Jarosz K., Wokół „Mnicha” Józefa Korzeniowskiego (kilka uściśleń i sprostowań), „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu”, Filologia Polska 1994, z. 32, s. 95–104.

Mochnacki M., Pisma krytyczne i polityczne, t. I–II, wstęp Z. Przychodniak, oprac. J. Kubiak, E. Nowicka, Z. Przychodniak, Kraków 1996 (tu m.in. artykuł „Mnich”, tragedia Korzeniowskiego).

Polska tragedia neoklasycystyczna, wybór, wstęp i oprac. D. Ratajczak, Wrocław 1988, BN I 260.

Reutt-Witkowska Z., Studia nad utworami dramatycznymi Korzeniowskiego, cz. I–III, Kraków 1921–1922.

Szyjkowski M., Dzieje nowożytnej tragedii polskiej. Typ szekspirowski, Kraków 1923.

Widmann K., Józef Korzeniowski. Studium literackie, Lwów 1868.