Bez sensu as an act of communication

Wiesław Czechowski

doi:10.18778/1505-9057.58.09

Autor

Wiesław Czechowski Ph.D., Kazimierz Wielki University, Institute of Social Communication and Media https://orcid.org/0000-0003-4640-0504

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.58.09

Słowa kluczowe:

sens, gramatyka komunikacyjna, ideacja, interakcja, konwersacja, logika, perswazja, manipulacja, dyskurs potoczny, dyskurs medialny, dyskurs polityczny

Abstrakt

Artykuł zawiera komunikacyjną analizę funkcji frazemu bez sensu. Autor rozważa konwersacyjne i dyskursywne możliwości użycia tej frazy. Stosuje w tym celu metodologię gramatyki komunikacyjnej, która pozwala na analizę komunikatów na poziomie ideacyjnym i interakcyjnym. W obszarze semantycznym bez sensu pozbawia wartości zdetrywializowany standard semantyczny. W konwersacjach jest reakcją na scenariusze sprzeczne z naturalną logiką i zdroworozsądkowym przyczyno-skutkowym biegiem rzeczy. Ważną funkcją jest eksponowanie scenariuszy nieskuteczności, marnotrawstwa, zbędności, braku korzyści, przewidywanych lub faktycznych szkód. Na poziomie interakcyjnym fraza bez sensu pełni funkcję wsparcia argumentacyjnej siły przekazu, jest też sposobem podważenia argumentacji – podkreśla słabość przesłanek. W strategiach aksjologicznych bez sensu jest ważną składową aktów emotywnych i budulcem napięcia emocjonalnego między rozmówcami. Tu przede wszystkim służy wyeksponowaniu przeżywanej negatywnej emocji. Ujemnym skutkiem użycia frazy bez sensu jest wprowadzanie do kontaktu interpersonalnego dystansu, a w niektórych przypadkach atmosfery intelektualnej degradacji nadawcy przekazu. W artykule znajduje się kilka przykładów medialnych wypowiedzi politycznych z frazą bez sensu, które służą dyskredytowaniu przeciwnika politycznego.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Wiesław Czechowski - Ph.D., Kazimierz Wielki University, Institute of Social Communication and Media

Wiesław Czechowski – assistant professor at the Institute of Social Communication and Media at the Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz. His scientific interests are related to communication grammar, communication logic, argumentation and persuasion.

Bibliografia

Awdiejew Aleksy, “Czym jest sens?” [in:] Komunikowanie wartości – wartość komunikowania, eds. I. Benenowska, A. Bączkowska, W. Czechowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2019, pp. 65–74.

Awdiejew Aleksy, Grażyna Habrajska, Komponowanie sensu w procesie odbioru komunikatów, Primum Verbum, Łódź 2010.

Fleischer Michael, Sens, czyli – co to jest. Perspektywa konstruktywistyczna, Wydawnictwo Primum Verbum, Łódź 2019.

Habrajska Grażyna, Komunikacyjna analiza i interpretacja tekstu, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2004.

Halliday Michael A.K., Explorations in the Functions of Language, E. Arnold, London 1973.

Malinowski Grzegorz, Logika ogólna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2010.

Maslov Abraham H., Motivation and Personality, Harper, New York 1954.

Ogden Charles, Richards Ivor, The Meaning of Meaning. A Study of the Influence of Language upon Thought and of the Science of Symbolism, Routledge & Kegan Paul, London 1923.

Perelman Chaim, Imperium retoryki, Retoryka i argumentacja, trans. M. Chomicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2002.

Sperber Dan, Wilson Deirdre, Relevance. Communication and Cognition, Blackwell, Oxford 1995.

Stanosz Barbara, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2012.

Szymanek Krzysztof, Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2001.

Tokarz Marek, Argumentacja, perswazja, manipulacja, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006.

Ziomek Jerzy, Retoryka opisowa, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warsaw–Krakow 2000.

Ziółkowski Marek, Znaczenie – interakcja – rozumienie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warsaw 1981.

https://twitter.com/leszekmiller/status/1063159714694029312 [accessed on: 15.03.2018].

https://twitter.com/panwaldemar/status/829790926507823109 [accessed on: 15.03.2019].

https://wpolityce.pl/polityka/418370-korwin-mikke-atakuje-kukiz15-tego-typu-ruch-jest-bez-sensu [accessed on: 15.03.2019].

https://wpolityce.pl/polityka/438418-prof-legutko-oburzajaca-wypowiedz-bronia-rza-to-szantaz [accessed on: 15.03.2019].

https://www.facebook.com/jakub.zulczyk/posts/po-internecie-kr%C4%85%C5%BCy--wypowied%C5%BA-krystyny-paw%C5%82owicz-nt-samob%C3%B3jstwa-kac-pra-z-gorczyn/1468669583222633/ [accessed on: 15.03.2019].