Zbrojne podziemie niepodległościowe w Pieszycach w latach 1945–1953. Działalność ppor. Tadeusza Szymonika i Polskiej Armii Krajowej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.06

Słowa kluczowe:

historia Dolnego Śląska po 1945 r., zbrojne podziemie niepodległościowe w Polsce, Pieszyce, prześladowania komunistyczne

Abstrakt

Artykuł jest próbą pokazania organizacji i funkcjonowania zbrojnego podziemia niepodległościowego na terenie Pieszyc, niespełna dziesięciotysięcznej miejscowości na Dolnym Śląsku w powiecie dzierżoniowskim. Niniejsze rozważania skupiają się na aktywności grupy ppor. Tadeusza Szymonika oraz Polskiej Armii Krajowej, która istniała w latach 1945–1951, jej strukturze, formach działalności oraz dokonaniach. Tekst prezentuje operacje UB zmierzające do jej rozbicia, a także procesy sądowe członków tej grupy, które skończyły się wysokimi wyrokami, niekiedy kilkunastu lat więzienia.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Jan Kęsik - Uniwersytet Wrocławski

    Prof. dr hab. Jan Kęsik – historyk, twórca i kierownik Zakładu Historii Kultury Materialnej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1992 r. zatrudniony w Instytucie Historycznym UWr. W latach 1999–2002 zastępca dyrektora Instytutu Historycznego, a w latach 2002–2008 prodziekan Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr. Opublikował około stu krajowych i zagranicznych opracowań naukowych. Przygotował też kilkadziesiąt dokumentacji dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego.

    Zainteresowania naukowe: historia Polski i powszechna XIX i XX w., głównie stosunki narodowościowe – polsko-ukraińskie i polsko-żydowskie, relacje pomiędzy wojskiem a społeczeństwem w Drugiej Rzeczypospolitej, dzieje kultury materialnej, historia sportu, historia Śląska.

Bibliografia

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Oddział we Wrocławiu [IPN Wr.], sygn. 024/3011; 024/5082/1; 024/5082/2; 039/163/8; 039/163/9; 039/163/10; 039/163/11; 049/39; akt S.18/15/Zk

Atlas polskiego powojennego podziemia niepodległościowego 1944–1956, Warszawa–Lublin 2007.

Balbusa T., O Polskę wolną i niezawisłą (1945–1956). WiN w południowo-zachodniej Polsce (geneza – struktury – działalność – likwidacja – represje), Kraków–Wrocław 2004.

Bronsztejn S., Z dziejów ludności żydowskiej na Dolnym Śląsku po II wojnie światowej, Wrocław 1993.

Encyklopedia muzyki, red. A. Chodakowski, Warszawa 1995.

Encyklopedia polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956, Warszawa–Lublin 2007.

Goliński M., Kęsik J., Ziątkowski L., Pieszyce od czasów najdawniejszych do końca XX wieku, Toruń 2002.

Kęsik J., Prześladowania komunistyczne w Pieszycach 1945–1956. Studium terroru i prowokacji, Wrocław–Warszawa 2020.

Kęsik J., Społeczność żydowska w Pieszycach, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 1997, R. LII, nr 1–2, s. 47–57.

Młodzieżowy opór antykomunistyczny w Polsce po II wojnie światowej, red. P. Wąs, Łódź–Warszawa 2020.

Pająk H., Konspiracja młodzieży szkolnej 1945–1956, Lublin 1994.

Rzeczkowska E., Bogu, Polsce, Bliźnim. Tajne organizacje harcerskie w Polsce w latach 1944–1956, Lublin 2014.

Słownik biograficzny Teatru Polskiego 1900–1980, t. II, Warszawa 1994.

Szaynok B., Ludność żydowska na Dolnym Śląsku 1945–1950, Wrocław 2000.

Szwagrzyk K., Winni? – niewinni? Dolnośląskie podziemie niepodległościowe (1945–1956) w świetle dokumentów sądowych, Wrocław 1999.

http://prawo.sejm.gov.pl (dostęp: 15 XII 2024).

Pobrania

Opublikowane

2025-12-31

Numer

Dział

ARTYKUŁY, STUDIA I ROZPRAWY / ARTICLES, STUDIES AND DISSERTATIONS

Jak cytować

Zbrojne podziemie niepodległościowe w Pieszycach w latach 1945–1953. Działalność ppor. Tadeusza Szymonika i Polskiej Armii Krajowej. (2025). Przegląd Nauk Historycznych, 24(2), 159-181. https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.06